II SA/Lu 709/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 11 października 2022 r., znak: SKO.1636/21 w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. M. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług. Zaskarżoną do sądu decyzją z 11 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. S. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 września 2021 r., w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. Decyzja został wydana w następującym stanie sprawy: Wskazaną wyżej decyzją z 27 września 2021 r. organ I instancji orzekł o odebraniu skarżącej zwierząt w ilości 2 sztuk bydła (krów) i przekazaniu ich do [...] Zakładu [...] w W. . W uzasadnieniu organ powołał się na kilkukrotnie przeprowadzone kontrole w gospodarstwie, które wykazały, że zwierzęta są utrzymywane w złym stanie. W dniu 24 września 2021 r. wpłynął wniosek [...] Straży Ochrony Zwierząt o podjęcie czynności w zakresie czasowego odbioru zwierząt. W ocenie organu, w tak ustalonym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do zastosowania art., 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt; aktualnie: Dz. U. z 2022 r., poz. 572, ze zm.; dalej jako: u.o.z.). W odwołaniu od decyzji Wójta skarżąca zarzuciła, że nie ustalono wszystkich okoliczności sprawy. Wbrew twierdzeniom organu, skarżąca dba o zwierzęta, czego dowodzi fakt, że oddawane przez nią mleko do mleczarni było dobrej jakości. W wyniku działań organu poniosła znaczną stratę finansową. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 11 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło przebieg postępowania i ustalenia organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego ustalone okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości i potwierdzają wypełnienie przesłanek z art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 u.o.z., co stanowi przesłankę do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Strona nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia, że dba o zwierzęta. W skardze do sądu administracyjnego Z. S. podniosła, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna i krzywdząca, gdyż skarżąca dba o swoje zwierzęta. Od kilku lat hoduje bydło, które sprzedaje, nikt nigdy nie zwracał jej zakupionych zwierząt. Skarżąca wniosła o przesłuchanie świadka – osoby, która pracowała w gospodarstwie skarżącej przez wiele lat. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 22 grudnia 2021 r. (II SA/Lu 917/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu. Zażalenie skarżącej na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2022 r. (I OZ 193/22). Postanowieniem z 1 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W wyniku zażalenia pełnomocnika skarżącej (ustanowionego z urzędu), postanowieniem z 29 września 2022 r. (I OZ 444/22) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zasadnicze podstawy materialnoprawne sporu w rozpoznawanej sprawie tworzą następujące przepisy: zgodnie z art. 7 u.o.z., zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: (1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub (2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub (3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (ust. 1a). Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa (ust. 2). Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.o.z., przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (pkt 10) oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (pkt 19). W ocenie Sądu prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji w pełni potwierdzały, że skarżąca utrzymuje w swoim gospodarstwie dwie sztuki bydła (krów) w warunkach spełniających znamiona znęcania się nad zwierzętami wymienione w art. 6 ust. 2 pkt 10 i 19 u.o.z. Należy przypomnieć, że pierwsza kontrola w gospodarstwie skarżącej została przeprowadzona (z udziałem przedstawicieli Inspekcji Weterynaryjnej) w dniu 16 czerwca 2021 r. W toku kontroli stwierdzono, że zwierzęta są przetrzymywane na stanowiskach otoczonych odchodami, brak jest oświetlenia, brak poideł, w żłobach stwierdzono śladowe ilości siana złej jakości, brak słomy do ścielenia. Na terenie gospodarstwa stwierdzono niewielkie ilości wysłodków buraczanych oraz siana, które nie nadawały się do karmienia zwierząt. Ustalono, że jedna sztuka bydła jest w złej kondycji, ma boki silnie zapadnięte, jest zanieczyszczona odchodami. Z racji wieku właścicielki gmina zaopatrzyła nieodpłatnie gospodarstwo w belę siana i suche wysłodki oraz uruchomiono punkt czerpalny w oborze. Pomimo tego wsparcia ze strony gminy, ponowna kontrola przeprowadzona w dniu 22 września 2021 r. wykazała nadal złe warunki, w jakich zwierzęta są utrzymywane (znaczna ilość obornika w pomieszczeniu, brak suchej ściółki; na posesji brak siana i wysłodków, brak paszy objętościowej i treściwej). Pomimo złożonej w toku kontroli obietnicy, skarżąca nadal nie zakupiła paszy dla krów, co potwierdziła kolejna kontrola, przeprowadzona w dniu 24 września 2019 r. Warunki bytowe zwierząt stały się podstawą do interwencji organizacji społecznej, a w dalszej konsekwencji do wszczęcia postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. Powyższe ustalenia są należycie udokumentowane w protokołach kontroli, mających charakter dokumentów urzędowych (art. 76 § 1 k.p.a.). Skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów podważających te ustalenia. Jej twierdzenia o utrzymywaniu zwierząt w dobrych warunkach są całkowicie gołosłowne i sprzeczne z dokumentacją zebraną przez organ, obejmującą m.in. materiał zdjęciowy. Ustaleń organu nie są w stanie podważyć zeznania świadka, który miał niegdyś pracować w gospodarstwie skarżącej, abstrahując od tego, że wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu przed sądem jest niedopuszczalny, z uwagi na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. (sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie). W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo nakazał czasowe odebranie skarżącej dwóch sztuk bydła, na podstawie art. 7 ust. 1 u.o.z., a Kolegium prawidłowo utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję. Wobec powyższego, nie mając podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu adwokata, świadczącego pomoc prawną z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2019 r., poz. 18). Należy w tym miejscu odnotować, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawarto w zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Ogólne sformułowanie wniosku dawało podstawy do przyjęcia, że pełnomocnik wnosi o wynagrodzenie obejmujące nie tylko czynności w ramach postępowania zażaleniowego, ale również w zakresie merytorycznego rozpoznania sprawy.