II SA/Lu 71/09
WyrokWSA w Lublinie2009-06-19
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Joanna Cylc - Malec, Leszek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć karę grzywny za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli inwestor złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć karę grzywny za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli inwestor użytkuje obiekt bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wniosek o stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji nie stanowi przeszkody do nałożenia kary, zwłaszcza gdy próba weryfikacji tych decyzji została już zakończona odmową.Stan faktyczny
Skarżący B. R. został ukarany karą grzywny w wysokości 75.000 zł za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, ponieważ przystąpił do jego użytkowania bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, mimo że decyzją organu nadzoru budowlanego odmówiono mu takiego pozwolenia. Skarżący kwestionował legalność decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie, podnosząc, że jest ona nieważna, oraz że wydanie postanowienia o karze było przedwczesne z uwagi na złożony wniosek o stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie kary grzywny wymierzonej w toku postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu o d d a l a s k a r g ę.
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie postanowieniem z dnia [...]. (sprostowanym postanowieniem z dnia [...]) wydanym na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia B. R. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Lublin z dnia [...] o wymierzeniu B. R. kary w wysokości 75.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego położonego w Lublinie przy ul. P. – H.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie odmówił B. R. pozwolenia na użytkowanie budynku położonego w Lublinie przy ul. H. – P.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy wskazaną decyzję.
W trakcie przeprowadzonych w dniu 18 sierpnia 2005r. oględzin budynku stwierdzono, że na parterze budynku znajduje się sklep z obuwiem, pomieszczenia zaplecza socjalnego, sanitariaty, a na piętrze – magazyn obuwia.
Stwierdziwszy, że przystąpiono do użytkowania budynku wymagającego pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy – Prawo budowlane - organ I instancji wymierzył inwestorowi karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku – w kwocie 75.000zł na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego.
Organ uznał, że inwestor przystąpił do użytkowania obiektu nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Wysokość wymierzonej kary obliczono, podwyższając dziesięciokrotnie (art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego) iloczyn stawki opłaty dla budynków kategorii XVII (s = 500), współczynnika wielkości obiektu (W= 1,0) i współczynnika kategorii obiektu (k = 15).
W złożonym zażaleniu B. R. wnosił o uchylenie postanowienia o nałożeniu grzywny, gdyż decyzja o odmowie pozwolenia na użytkowanie jest nieważna i wystąpił o stwierdzenie jej nieważności.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zgłoszonych w zażaleniu.
Powoływane w nim orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o zezwolenie na dokonanie czynności związanej z zarządem rzeczą wspólną nie zastępuje ani pozwolenia na budowę ani pozwolenia na użytkowanie w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem organu II instancji zaskarżone postanowienie, którego materialno - prawną podstawę stanowi art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, należało utrzymać w mocy. Skarżący przystąpił do użytkowania obiektu nie dysponując ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, wobec czego organ nadzoru budowlanego nałożył na niego karę grzywny obliczoną stosownie do obowiązujących przepisów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. R. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia, bowiem decyzja z dnia [...] o odmowie pozwolenia na użytkowanie jest – jego zdaniem – nieważna, gdyż sąd powszechny badał legalność wzniesionej budowli i zezwolił skarżącemu na wykonanie prac budowlanych – realizację przyłączy do budynku.
Ponadto skarżący uważa, iż wydanie zaskarżonego orzeczenia było przedwczesne z uwagi na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Podstawą jego wydania był art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.), zwanej dalej ustawą, który przewiduje sankcję karną za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 ustawy.
W przepisach tych zostały określone czynności warunkujące przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę.
Skarżący wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie budynku handlowego i prawomocną decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy przez organ II instancji, odmówiono mu wydania takiego pozwolenia.
Jest bezsporne, że skarżący użytkuje przedmiotowy obiekt jako sklep, co potwierdza protokół z oględzin z dnia 18 sierpnia 2005r. wraz z dokumentacją fotograficzną.
W tych warunkach spełnione zostały przesłanki z art. 57 ust. 7 ustawy do wymierzenia skarżącemu kary grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Wysokość tej kary została wyliczona prawidłowo na podstawie art. 59 f ust. 1 ustawy, po ustaleniu na podstawie załącznika do ustawy – kategorii obiektu, współczynnika kategorii obiektu i współczynnika wielkości obiektu. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 maja 2009r. w sprawie P 64/07 orzekł o zgodności z Konstytucją RP art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 ustawy.
Zwrócić należy uwagę, że przepisy ustawy nakładają na organ obowiązek wymierzenia kary w ściśle określonej wysokości nie dając możliwości stosowania uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ nie jest uprawniony do miarkowania kary ze względu na sytuację osobistą czy materialną osoby, której wymierza karę grzywny.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, a zwłaszcza kwestii rażącego naruszenia prawa przez organ wydający na wniosek skarżącego decyzję o odmowie pozwolenia na użytkowanie obiektu – stwierdzić należy, że są one bezzasadne.
Przede wszystkim w chwili wydania zaskarżonego postanowienia decyzja o odmowie pozwolenia na użytkowanie była prawomocna, a próba weryfikacji jej w trybie nadzwyczajnym przez domaganie się stwierdzenia nieważności została załatwiona odmownie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 lutego 2006r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2006r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 789/06 oddalił skargę B. R., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lipca 2008r. w sprawie II OSK 792/07 oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził m.in. iż nie można uznać, by w dacie orzeczenia o odmowie pozwolenia na użytkowanie kwestia pozwolenia na użytkowanie budynku była bezprzedmiotowa. Skarżący nie legitymował się prawem do użytkowania obiektu i sam wystąpił do właściwego organu z takim wnioskiem.
Sąd w niniejszym składzie podziela ten pogląd.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło