II SA/Lu 710/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] z dnia [...] w sprawie uznania za bezzasadny zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki części obiektu budowlanego. Organ odwoławczy ustalił, iż decyzją z dnia [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R.T. rozbiórkę części budynku mieszkalnego przy ulicy w L. o powierzchni 11,8 m2, dobudowanego w warunkach samowoli budowlanej do istniejącego już budynku od strony północnej i wschodniej. W sprawie tej wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 593/03 oddalił skargę zobowiązanej na decyzję organu odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dniu 26 października 2004 r. doręczono skarżącej upomnienie, a następnie wystawiony został tytuł wykonawczy. Uwzględniając interes zobowiązanej i warunki atmosferyczne, w dniu 17 lutego 2005 r. wstrzymano czynności egzekucyjne do czasu zakończenia postępowania odwoławczego, przysługującego jej w związku ze złożeniem zarzutu niewykonalności rozbiórki. Wskazano ponadto, że nie jest możliwe odroczenie terminu wykonania rozbiórki części rozbudowanej, gdyż takiego rozstrzygnięcia prawo budowlane nie przewiduje. Organ uznał ponadto, iż z uwagi na wydanie decyzji przed datą 11 lipca 2003 r. nie jest możliwe wydanie tzw. pozwolenia następczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.T. stwierdziła, iż wbrew przepisom prawa budowlanego odmawia się jej zalegalizowania budowy mimo istnienia takich możliwości prawnych. Zdaniem skarżącej jest to zachowanie krzywdzące i niesprawiedliwe. W jej przekonaniu w sprawie występuje zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, ponieważ budynek ten jest jej konieczny do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych jako rodziny, która mieszka w mieszkaniu o powierzchni 30 m2. Zarzut uzasadnia zatem zasadność skargi. W przeciwnym wypadku rozebranie wyremontowanego i zagospodarowanego budynku gospodarczego groziłoby niemożnością zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje : Skarga jest pozbawiona podstaw. Wymienione w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zmianami) przyczyny, które mogą stanowić podstawę złożenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym podane są jako katalog zamknięty. Oznacza to, że powołanie się na inne przyczyny niż określone w tym przepisie nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia, a w konsekwencji nie może prowadzić do skutków o jakich mowa w art. 34 § 4 ustawy. Stanowisko takie wynika w sposób jednoznaczny z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiącym, że organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji od względem formalnym, co także jest zresztą jedną z podstaw zarzutów określonych w pkt. 9 i 10 ustawy, nie jest natomiast uprawniony do badania i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przyjmuje się bowiem, że w takim przypadku postępowanie egzekucyjne zmieniłoby się w kolejną fazę postępowania orzekającego (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1999 r. sygn. akt I SA/Po 2576/98 Biuletyn Skarbowy 2000/1/30, wyrok NSA z dnia 17 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5113/98 LEX 37203, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1668/96 LEX 43708). Wyjątkiem jest prowadzenie egzekucji przez organ, który wydał decyzję będącą podstawą egzekucji. Wówczas mógłby je badać także pod względem merytorycznym, ale już nie jako organ egzekucyjny, ale jako organ wydający decyzję. Mógłby wówczas zweryfikować decyzję, jeśli przepisy kpa na to pozwalają (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 1999 r. sygn akt III SA1614/98 LEX 44829, R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz wyd. C.H.BECK Warszawa 2005 str. 106 ) Treść zaskarżonego postanowienia wskazuje, że rozpoznający zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego także i tę przesłankę brał pod uwagę. Przypomniał, że decyzja, którą orzeczono nakaz rozbiórki, została wydana w dniu 5 lutego 2003 r., a zatem legalizacja wykonanej w warunkach samowoli rozbudowy budynku mieszkalnego, była niedopuszczalna. Możliwość taką, po spełnieniu określonych warunków, wprowadziła nowelizacja ustawy prawo budowlane, która zaczęła obowiązywać dopiero od dnia 11 lipca 2003 r. Poprawności decyzji wydanych w sprawie organ upatruje także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 593/03, którym skargę R.T. na jego decyzję z dnia 8 kwietnia 2003 r. w sprawie nakazu rozbiórki oddalono. Zgłoszony zarzut nie może okazać się skuteczny także w pozostałej części. Wprawdzie art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako podstawę zarzutu wymienia niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, to jednak skarżąca błędnie utożsamia ją z zagrożeniem zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych rodziny, co może być skutkiem rozbiórki budynku. Przypomnieć wypada przede wszystkim, co zdaje się skarżąca nie dostrzegać, że przedmiotem rozbiórki nie jest cały budynek mieszkalny, lecz tylko dobudowana do niego część o powierzchni 11, 8 m2. Trudno przypuszczać, iż rozbiórka w tym zakresie pozbawi ją możliwości zamieszkiwania w pozostałej części budynku. Niewykonalność o jakiej mowa w powołanym przepisie występuje wtedy, gdy jej przyczyną są okoliczności, za które zobowiązany nie odpowiada. Nie ma przy tym znaczenia czy mają one charakter przedmiotowy (obiektywny), czy podmiotowy (subiektywny). Dotyczy ona sytuacji, gdy wykonanie obowiązku wskazanego w tytule egzekucyjnym nie jest możliwe nie tylko przez zobowiązanego, ale także przez każdą inną osobę (np. brak przedmiotu egzekucji) jak i takich, gdy przyczyna niemożności leży wyłącznie po stronie zobowiązanego (np. trwała choroba, kalectwo). Zawsze jednak niemożliwość wykonania musi mieć charakter trwały i zupełny oraz musi oznaczać brak warunków czyniących wykonanie obowiązku egzekucyjnego możliwym. Z tego powodu za przyczynę określoną w art. 33 pkt 5 nie można uznać, podawanej jako podstawę zarzutu, zgłoszonego w dniu 2 lutego 2005 r., złej pogody, która w porze zimowej uniemożliwia wykonanie rozbiórki. Nawet jeśli założyć, że stan aury ma jakikolwiek wpływ na wykonanie rozbiórki, to jest też oczywistym, że jest to przeszkoda przemijająca, czasowa. W takim wypadku organ egzekucyjny mógł jedynie wstrzymać egzekucję, co zresztą zrobił postanowieniem z dnia 17 lutego 2005 r., określając termin wstrzymania do dnia rozpatrzenia zarzutu przez organ odwoławczy. W żadnej zaś mierze nie było podstaw do uznania niewykonalności rozbiórki, jak tego domagała się skarżąca. Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) skargę należało oddalić.