II SA/Lu 710/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie świadczenia na opłacenie pomocy osób drugich I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] września 2010r. wydaną na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2010r. o odmowie przyznania jej zasiłku celowego na opłacenie pomocy osób drugich. Organy jako postawę rozstrzygnięcia wskazały art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, stwierdzając że wnioskodawczyni nie podejmowała żadnych kroków w celu współpracy z Ośrodkiem w celu rozwiązania jej problemów życiowych, a trzy próby przeprowadzenia z nią aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego okazały się bezskuteczne tj. w dniu 28 maja 2010r. (T. W. nie była uprzedzona o terminie wizyty pracownika socjalnego – nikt nie otworzył drzwi, mieszkanie zamknięte), w dniu 9 czerwca 2010r. (T. W. została pisemnie poinformowana o terminie wizyty pracownika socjalnego w dniu 9 czerwca 2010r. pismem z dnia 31 maja 2010r., które otrzymała 1 czerwca 2010r.- również nikt nie otworzył) oraz w dniu 22 czerwca 2010r. (T. W. nie była uprzedzona o terminie wizyty pracownika socjalnego – drzwi otworzył Z. W, który wyjaśnił, że T. W. nie ma domu, zamykając drzwi). Skargę do sądu administracyjnego wniosła T. W. domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Skarżąca podniosła, że w świetle art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie ma konieczności przeprowadzania wywiadów środowiskowych częściej niż raz na pół roku. Poza tym, jej zdaniem, sporządzone w toku postępowania notatki służbowe i protokoły nie mają znaczenia dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia czy można było skarżącej zarzucić brak współdziałania z organem i czy wyłącznie na tej podstawie organ był uprawniony odmówić przyznania jej świadczenia (art. 11 ust. 2 cyt. ustawy). Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.539 ze zm.) W świetle przepisów art. 2 i 3 tej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie powstawaniu takich sytuacji przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej, ale jedynie pomoc. Dlatego osoby, które wnoszą o przyznanie im pieniędzy publicznych w postaci świadczeń z pomocy społecznej na zaspokojenie własnych potrzeb, mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji rodziny. (art. 4 ustawy) pod rygorem odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2). Współdziałanie to powinno w szczególności polegać na umożliwieniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i złożenie w nim stosownych wyjaśnień. Wywiad jest bowiem szczególnym rodzajem dowodu w postępowaniu administracyjnym, którego przeprowadzenie jest wymagane przed wydaniem decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej (art. 106 ust. 4). Z akt sprawy wynika, że T. W. unikała przeprowadzenia z nią tego wywiadu i bezpośredniego kontaktu z pracownikami socjalnymi Ośrodka, skoro pomimo pisemnego zawiadomienia o terminie wizyty pracownika socjalnego była w domu nieobecna, a o nieobecności tej nie poinformowała organu ani nie skontaktowała się z nim w celu ustalenia innego odpowiadającego jej terminu. Brak jakiejkolwiek kontaktu skarżącej z organem i co najmniej brak jej zainteresowania załatwieniem sprawy przez organ, dawały podstawy do podjęcia decyzji o odmowie przyznania jej świadczenia, o które wnosiła. Skoro bowiem uniemożliwiła zbadanie i ocenę swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, a więc niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego leżała po jej stronie, to organ słusznie okoliczność tę rozpatrywał w charakterze ujemnych następstw niezastosowania się do procedury przewidzianej przepisami prawa. (por. wyrok WSA z dnia 11 lipca 2006r., I SA/Wa 757/06, LEX nr 258377) i w konsekwencji odmówił skarżącej przyznania świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się sprzeczności zaskarżonej decyzji z obowiązującymi przepisami i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) skargę oddalił. Ubocznie Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych znajdują się dowody, z których wynika, że skarżąca T. W. objęta jest stałą opieką Ośrodka Pomocy Społecznej w Niemcach, korzysta z różnych form pomocy, w tym usług opiekuńczych. Wartość otrzymywanych przez skarżącą świadczeń w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2001 r. określono na 7,780 zł (k. 16 – akt administracyjnych).