II SA/Lu 714/10

WyrokWSA w Lublinie2011-02-17

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości, jeśli usunięcia dokonała osoba trzecia bez jego zgody i czy organ administracji musi ustalić, czy właściciel lub posiadacz zlecił lub wyraził zgodę na usunięcie drzew?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za usunięcie drzew bez zezwolenia może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości tylko wtedy, gdy sam dokonał wycięcia drzew lub zlecił to innym osobom. Organ administracji musi ustalić, czy właściciel lub posiadacz wyraził zgodę lub zlecił usunięcie drzew, a ustalenia organu administracyjnego co do sprawcy usunięcia drzew są wiążące, nawet jeśli nie zostały potwierdzone w postępowaniu karnym. Nie można obciążać właściciela odpowiedzialnością za działania osoby trzeciej, o których nie wiedział i na które się nie godził.
Stan faktyczny
Gminna Spółdzielnia "S. C." w B. została ukarana administracyjną karą pieniężną za usunięcie bez zezwolenia dwóch drzew robinii akacjowej na swojej działce. Usunięcia dokonał M. K. na polecenie ojca W. K., który twierdził, że miał ustną zgodę prezesa spółdzielni M. W. Organy administracyjne ustaliły sprzeczne zeznania i wymierzyły karę spółdzielni jako właścicielowi nieruchomości, mimo że sprawca czynu był osobą trzecią.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Wójta Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Gminnej Spółdzielni kwotę 657 zł tytułem kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2011r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r., Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Gminnej Spółdzielni [...] 657 (sześćset pięćdziesiąt siedem złotych) kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2 art. 89 ust. 1, ust. 6 w związku z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219 poz. 2229), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228 poz. 2306) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2010 (M.P. Nr 69, poz. 894), Wójt Gminy wymierzył Gminnej Spółdzielni "S. C." w B. administracyjną karę pieniężną w wysokości 13 038, 95 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dwóch drzew z gatunku robinia akacjowa o obwodach pni: 70 cm i 78 cm, z działki nr ewid. [...], położonej w B., stanowiącej własność Gminnej Spółdzielni "S. C." w B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż podczas oględzin działki nr [...] położonej w B., przeprowadzonych w dniu 11 czerwca 2010 r. ustalono, że na działce tej wycięto dwa drzewa z gatunku robinii akacjowej o obwodach pni (mierzonych na wysokości 130 cm): 70 cm i 78 cm. Organ podniósł, iż wycięcia tych drzew dokonał M. K., który podczas oględzin stwierdził, że zrobił to na polecenie swojego ojca W. K., który z kolei uzyskał ustną zgodę na usunięcie drzew od M. W. - prezesa Gminnej Spółdzielni "S. C." w B. Organ wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego przesłuchano M. K., W. K, J. K oraz M. W. - prezesa Gminnej Spółdzielni w B. i K. P. - członka zarządu spółdzielni, a następnie, w związku z niespójnymi wyjaśnieniami i zeznaniami, zawierającymi sprzeczności w zakresie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w dniu 2 lipca 2010 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, w trakcie której wyjaśnienia i zeznania złożyli: M. W.- prezes Gminnej Spółdzielni w B, K. P. - członek zarządu Gminnej Spółdzielni w B. oraz W. K. i J. K.. Organ pierwszej instancji podniósł, iż w wyniku rozprawy ustalił, że wycięcia drzew dokonał M. K., który działał z polecenia swojego ojca – W. K., przy czym W. K. w dalszym ciągu twierdził, iż dostał ustną zgodę na wycięcie drzew od prezesa Spółdzielni – M. W. Z kolei osoby umocowane do składania oświadczeń woli za spółdzielnię zaprzeczyły, by udzielono W. K. zgody na usunięcie drzew. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż M. W. nie poinformowała organów ścigania o fakcie usunięcia przez osobę trzecią drzew z gruntu należącego do podmiotu, którym kieruje. Organ powołał się następnie na wyrok NSA z 2 lutego 2000 r. - SA/Rz 2248/99, z którego wynika, że tylko osobie upoważnionej do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa może być wymierzona kara pieniężna za wycięcie tego drzewa bez zezwolenia, przy czym, jeżeli sprawca wycięcia drzewa został ustalony w postępowaniu karnym, właściciel gruntu nie ponosi odpowiedzialności za usunięcie drzewa. W związku z powyższym, w ocenie organu pierwszej instancji, właściciel nieruchomości, na której zostało usunięte drzewo, powinien domagać się ustalenia sprawcy i jego ukarania, aby zwolnić się od wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzewa. Na potwierdzenie swego stanowiska organ powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt IV SA 193/03, w którym wskazano, że jeżeli w trakcie postępowanie karnego sprawca wycięcia drzew bez zezwolenia nie zostanie ustalony, karę płaci władający nieruchomością. Podsumowując, organ wskazał, iż wobec wzajemnej sprzeczności złożonych w sprawie wyjaśnień i zeznań uznał, że zawiadomienie organów ścigania o usunięciu drzew należy do właściciela nieruchomości. Skoro zaś właściciel nieruchomości nie podjął działań zmierzających do ukarania sprawcy, czyli M. K., karę pieniężną za wycięcie drzew wymierzono Gminnej Spółdzielni "S. C." w B. w wysokości wynikającej z art. 89 ust. 1 w związku z art. 85 ust. 4, 7 i 8 ustawy o ochronie przyrody, przy zastosowaniu stawki opłaty 12,39 zł wskazanej w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz stawek kar za zniszczenie zieleni na rok 2010 (M. P. Nr 69, poz. 894) oraz współczynnika 2,37 wynikającego z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306). W odwołaniu od tej decyzji Gminna Spółdzielnia "S. C." w B. podniosła, iż skoro sprawca wycięcia drzew nie posiadał zgody właściciela gruntu na ich wycięcie, właściciel nie może być obciążony odpowiedzialnością za ten czyn. Ponadto, w ocenie spółdzielni, z przepisów kodeksu postępowania karnego nie wynika obowiązek właściciela gruntu informowania organów ścigania o sprawcy wycięcia drzew. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na treść art. 83 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wskazał, iż decyzje w przedmiocie administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew z nieruchomości bez wymaganego zezwolenia mają charakter decyzji związanych. Wobec tego, w sytuacji wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie stosownej decyzji przez właściwy organ administracji publicznej jest obligatoryjne, przy czym wymierzenie tej kary jest niezależne od istnienia winy. W ocenie organu drugiej instancji, analiza art. 88 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody prowadzi do wniosku, iż karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia właściwy organ wymierza podmiotowi, który posiada do nieruchomości określony tytuł prawny - właścicielowi lub posiadaczowi takiej nieruchomości. Zauważyć należy zatem, jak wskazał organ, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Skoro więc nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia na wycięcie drzew, to również nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności administracyjnej za ich usunięcie bez zezwolenia. Organ podkreślił jednocześnie, iż art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie przewidują odpowiedzialności właściciela lub posiadacza nieruchomości za usunięcie drzew lub krzewów na zasadach ryzyka, co oznacza, iż oprócz ustalenia faktu wycięcia drzew i osoby właściciela lub posiadacza nieruchomości, niezbędnym jest także ustalenie przez organy osoby, która drzewa wycięła. Stąd kara pieniężna za usunięcie bez pozwolenia drzew z nieruchomości może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości jedynie wówczas, gdy dokonał on wycięcia drzew osobiście albo zlecił wykonanie tej czynności innym osobom. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, dla wymierzenia kary nie wystarczy jedynie ustalić, że drzewa zostały usunięte bez zezwolenia oraz stwierdzić, kto jest właścicielem działki ponoszącym opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Trzeba jeszcze wykazać, iż pomiędzy działaniem (zaniechaniem) tego posiadacza a wycięciem drzew zachodzi związek przyczynowy. Organ musi zatem udowodnić, że posiadacz nieruchomości przynajmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na to działanie się godził. Jeżeli natomiast drzewa usunęła osoba trzecia bez jego wiedzy i w sposób, któremu nie mógł zapobiec, wtedy posiadacz nieruchomości odpowiedzialności z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie ponosi. Organ drugiej instancji wskazał ponadto, iż brak wiedzy właściciela nieruchomości należy oceniać nie tylko w kategorii braku zgody na określone działanie sprawcy, ale również jako brak stosownego działania w sytuacji, w której o nielegalnym usunięciu drzew z terenu nieruchomości powziął wiadomość i na nią w określony sposób nie zareagował. Mając powyższe na uwadze, organ podniósł, iż odpowiedzialność właściciela lub posiadacza nieruchomości za wycięcie drzew bez zezwolenia nie ma charakteru odpowiedzialności karnej. Nie istnieje również obowiązek informowania organów ścigania o danym wykroczeniu czy czynie niedozwolonym. Natomiast, biorąc pod uwagę powszechną interpretację przepisów dotyczących kary za wycięcie drzew, organ uznał, iż w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie podjął działań zmierzających do rozpoczęcia ścigania sprawcy nielegalnego usunięcia drzew z nieruchomości, godził się na takie jego działanie. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że nie tylko żadne zawiadomienie o wycięciu drzew bez zezwolenia do organów ścigania nie zostało przez spółdzielnię wniesione, ale również kwestionuje ona taką konieczność. Zdaniem organu, dla przyjętej w ustawie odpowiedzialności administracyjnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia nie jest konieczne osobiste działanie ukaranego, podmiot ten ponosi odpowiedzialność także za takie działanie osób trzecich, na które się godził, w tym również przez zaniechanie. Organ odwoławczy podniósł, iż bezsporne w sprawie jest, że skarżący w chwili wydawania zaskarżonej decyzji był właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w B. Również niesporne jest, że z powyższej nieruchomości usunięte zostały dwa drzewa, na usunięcie których nie było wydane zezwolenie, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie organu drugiej instancji, skoro sprawca czynu nie został ustalony w toku postępowania karnego, ale w postępowaniu administracyjnym i te ustalenia nie zostały potwierdzone ani zweryfikowane przez kompetentne organy, np. Policję czy też sąd powszechny, nie można przyznać im waloru materiału dowodowego o charakterze wiążącym. Okoliczność ta, zdaniem organu, nie może jednak przesądzać o braku po stronie spółdzielni świadomości co do działania sprawcy, a co za tym idzie, stanowić przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, skoro spółdzielnia nie podjęła działań zmierzających do uruchomienia odpowiedzialności osobistej samego sprawcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Rz 2248/99). Jeżeli zatem sprawca wycięcia drzew nie został w sposób pewny ustalony, to zasadne jest poniesienie odpowiedzialności przez właściciela nieruchomości, zwłaszcza skoro de facto godzi się on z takim działaniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SA 193/03). W skardze na powyższą decyzję Gminna Spółdzielnia "S. C." w B. zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez niezasadne przyjęcie, że ustalenie sprawcy wycięcia drzew w postępowaniu administracyjnym, nie potwierdzone przez Policję bądź sąd powszechny, nie ma mocy dowodowej, co skutkuje odpowiedzialnością posiadacza nieruchomości oraz niezasadne przyjęcie, że niezłożenie wniosku o ściganie sprawcy nielegalnego usunięcia drzew jest tożsame z godzeniem się właściciela na takie działanie. Skarżąca zarzuciła również organom naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie od organu kosztów według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. W myśl art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić tylko za zezwoleniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości, z tym, że jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem lub wieczystym użytkownikiem – do wniosku o zezwolenie dołączyć należy zgodę właściciela nieruchomości lub jej wieczystego użytkownika. Z kolei, zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wójt, burmistrz lub prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną, której wysokość ustalana jest w oparciu o treść art. 89 ustawy. W orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego jednomyślnie wskazuje się, iż dyspozycji art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody nie można interpretować w oderwaniu od dyspozycji art. 83 ust. 1 tej ustawy, wobec czego przyjąć należy, iż kara za usuniecie drzew bez zezwolenia może być wymierzana jedynie osobom uprawnionym do uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew (tak m. in. wyrok NSA oz. w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Rz 2248/99, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2008 r., II OSK 1410/07, W. Radecki, Opłaty i kary pieniężne w ochronie środowiska, J. Sommer (red.), Wrocław 1993, s. 28). W związku z powyższym w każdej sprawie, której przedmiotem jest wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, w pierwszej kolejności organ administracji powinien dokonać ustaleń, czy podmiot, który usunął drzewa lub krzewy, mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, a zatem, czy jest posiadaczem nieruchomości, na której one rosły. Skoro bowiem nikt inny nie mógłby uzyskać zezwolenia na usunięcie drzew z nieruchomości, to również nikt inny nie może ponosić odpowiedzialności za ich usunięcie bez zezwolenia (W. Radecki, Opłaty..., s. 28). Ponadto wskazać należy, iż odpowiedzialność za usuniecie drzew została zobiektywizowana, co oznacza, że do jej zaistnienia wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem posiadacza nieruchomości a usunięciem drzew lub krzewów. W konsekwencji powyższego, posiadacz nieruchomości nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za bezprawne usunięcie drzew w sytuacji, gdy zostało ono dokonane przez osobę trzecią, o której działaniu posiadacz nieruchomości nie wiedział i za którą nie ponosi odpowiedzialności (brak związku przyczynowego miedzy działaniem posiadacza nieruchomości a usunięciem drzew). Reasumując, kara pieniężna za usunięcie bez pozwolenia drzew z nieruchomości może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości jedynie wówczas, gdy dokonali oni wycięcia drzew osobiście albo zlecili wykonanie tej czynności innym osobom. Wykazanie tej okoliczności jest zadaniem organów administracji, gdyż zarówno przepisy ustawy o ochronie przyrody jak również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przerzucają na właściciela lub posiadacza nieruchomości obowiązku udowodnienia, że usunięcia drzew dokonała osoba trzecia bez ich zgody (tak również wyrok NSA z dnia 19 listopada 2008 r., II OSK 1410/07). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał dostatecznych podstaw do nałożenia na skarżącą spółdzielnię kary pieniężnej za usuniecie przedmiotowych drzew. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w niniejszej sprawie niewątpliwe jest, iż na działce nr [...], położonej w B., stanowiącej własność Gminnej Spółdzielni "S. C." w B., wycięto bez zezwolenia dwa drzewa z gatunku robinia akacjowa. Bezsporne jest również, że usunięcia tych drzew dokonał - na polecenie swojego ojca W. K. – M. K., który nie jest posiadaczem przedmiotowej działki. Istota sporu w sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy przedstawiciel spółdzielni, jako posiadacza działki, a zatem jedynego podmiotu, który mógł uzyskać zezwolenie na wycięcie drzew, zlecił W. K. bądź wyraził zgodę na usuniecie przez niego przedmiotowych drzew. Dokonanie powyższego ustalenia determinuje bowiem rozstrzygniecie w przedmiocie nałożenia kary na posiadacza działki za bezprawne usunięcie drzew. W ocenie sądu, okoliczność ta nie została dostatecznie wyjaśniona ani przez organ pierwszej, ani drugiej instancji. Organ pierwszej instancji wprawdzie przeprowadził postępowanie dowodowe, w ramach którego odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem strony i świadków, jednak, wbrew dyspozycji art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., uchylił się od oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ograniczając się do stwierdzenia, iż w zeznaniach i wyjaśnieniach są sprzeczności, naruszając tym samym w sposób istotny wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji sąd dopatrzył się szeregu sprzeczności, których wystąpienie jest nie do pogodzenia zarówno z istotą zasady prawdy obiektywnej, jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). We wstępnej części uzasadnienia organ drugiej instancji przytoczył bowiem szereg orzeczeń sądów administracyjnych, z których wynika, iż kara pieniężna za usunięcie bez pozwolenia drzew z nieruchomości może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości jedynie wówczas, gdy dokonał on wycięcia drzew osobiście albo zlecił wykonanie tej czynności innym osobom. Kolegium wskazało również, iż to "organ musi udowodnić, że posiadacz nieruchomości przynajmniej wiedział o usuwaniu drzew i na to się godził, a jeżeli drzewa usunęła osoba trzecia bez jego wiedzy i w sposób, któremu nie mógł zapobiec, wówczas posiadacz nieruchomości nie ponosi odpowiedzialności administracyjnej za usuniecie drzew" (s. 3 uzasadnienia). Tymczasem dalsze wywody uzasadnienia przeczą powyższym tezom. Organ odwoławczy wskazał bowiem, iż "skoro sprawca czynu nie został ustalony w toku postępowania karnego, ale w postępowaniu administracyjnym i te ustalenia nie zostały potwierdzone ani zweryfikowane przez kompetentne organy, np. Policję, czy też sąd powszechny, nie można przyznać im waloru materiału dowodowego o charakterze wiążącym" (s. 4 uzasadnienia). Z tym ostatnim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem nie ulega wątpliwości, iż to organ prowadzący postępowanie ustala stan faktyczny sprawy, oceniając, na podstawie całokształtu zebranego przez siebie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). O tym, czy dane ustalenia mają walor materiału dowodowego, decyduje zatem wyłącznie organ rozpoznający sprawę. Stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, sprawca usunięcia drzew bez zezwolenia musi zostać ustalony w toku postępowania karnego, nie znajduje potwierdzenia w żadnym przepisie prawa – zarówno materialnego, jak i procesowego. Stąd, jeżeli organ administracji jednoznacznie ustalił, iż usunięcia drzew dokonał M. K., ustalenie to uznać należy za wiążące. Błędny jest zatem pogląd organu odwoławczego, zgodnie z którym w niniejszej sprawie "sprawca wycięcia drzew nie został w sposób pewny ustalony" (s. 4 uzasadnienia). Nieuprawnione jest również stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym niepodjęcie przez posiadacza nieruchomości działań zmierzających do uruchomienia odpowiedzialności karnej sprawcy bezprawnego usunięcia drzew jest równoznaczne z godzeniem się na takie działanie i stanowi przesłankę wymierzenia kary za usuniecie drzew bez zezwolenia posiadaczowi nieruchomości. Należy przy tym podkreślić, iż organy nie wykazały, czy osoba upoważniona do składania oświadczeń woli w imieniu skarżącej – prezes spółdzielni M. W. w ogóle wiedziała o zamiarze wycięcia przez W. K. przedmiotowych drzew, gdyż, jak wskazano wyżej, organy nie oceniły w sposób należyty zeznań świadków i wyjaśnień strony, stąd wynikłe z tych dowodów sprzeczności nie zostały usunięte. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż organy administracji obu instancji, nie ustaliwszy stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie, dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., na organach administracji spoczywa bowiem obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą również na organie drugiej instancji, który, stosownie do art. 136 k.p.a., może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji naruszają także dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a., który zobowiązuje do sporządzenia uzasadnienia decyzji w sposób wyczerpujący, z odniesieniem się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Należy podzielić zarzut skargi, iż w uzasadnieniu decyzji zarówno pierwszo – jak i drugoinstancyjnej organy nie wskazały faktów, które uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Przyjmując, że przesłanką nałożenia na właściciela nieruchomości kary za usuniecie drzew bez zezwolenia jest niepodjęcie przez niego działań zmierzających do pociągnięcia sprawcy usunięcia drzew do odpowiedzialności karnej, organy administracji naruszyły również dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 83 ust. 1 tej ustawy. Wskazane naruszenia przepisów prawa uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a / i lit. c/ i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania wydane zostało w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni wskazane wyżej uwagi i prawidłowo zastosuje przepisy prawa, ustalając przede wszystkim, czy przedstawiciel spółdzielni, jako posiadacza działki, zlecił W. K. bądź wyraził zgodę na usuniecie przez niego przedmiotowych drzew, co w rezultacie pozwoli na wydanie rozstrzygnięcia przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego. Ponownie przeprowadzone postępowanie odpowiadać powinno wymogom określonym w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło