II SA/Lu 718/13

WyrokWSA w Lublinie2014-03-27

Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, powołując się na przepisy techniczne obowiązujące w dacie budowy, a także przepisy nowsze, jeśli obiekt budowlany został wybudowany przed wejściem w życie tych przepisów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy techniczne. W przypadku obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., należy stosować przepisy obowiązujące w dacie budowy, chyba że obiekt zagraża życiu ludzi, wówczas można stosować nowsze przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. Ponadto, nakładanie obowiązku wykonania robót budowlanych musi być możliwe do zrealizowania z przyczyn technicznych i powinno być precyzyjnie określone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej W. O. wykonanie robót budowlanych w budynku stodoły w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami, w szczególności w zakresie ścian oddzielenia przeciwpożarowego i odprowadzania wód opadowych. Organ pierwszej instancji, a następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymali w mocy decyzję nakazującą wykonanie tych prac, powołując się na przepisy techniczne obowiązujące w dacie budowy stodoły (1964 r.) oraz przepisy nowsze. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące błędnego ustalenia przebiegu granic działki oraz wysokich kosztów związanych z wykonaniem nakazanych prac.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. O. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz W. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał W. O. wykonanie w terminie do 30 września 2013r. w budynku stodoły zlokalizowanej na działce nr 213 położonej w miejscowości W. T., gm. S: I. ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy z działką nr 214 poprzez: 1. zdemontowanie rynny przy południowej ścianie podłużnej stodoły, 2. zlikwidowanie połaci dachu budynku wysuniętych poza lico ściany szczytowej budynku usytuowanej od strony działki sąsiedniej nr 214, 3. obmurowanie drewnianych elementów więźby dachowej przy wschodniej ścianie szczytowej od strony działki nr 214 murem grubości minimum 12 cm wykonanym np. z cegły silikatowej na zaprawie cementowo - wapiennej (pełne spoiny) lub innym materiałem ściennym zapewniającym wymaganą odporność ogniową (REI) 1 godziny i wyprowadzonym ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 30 cm, 4. obmurowanie murem z cegły np. silikatowej lub innym materiałem ściennym zapewniającym wymaganą odporność ogniową (REI) 1 godziny drewnianych elementów obu okapów budynku od strony wschodniej ściany szczytowej z zachowaniem zasad stateczności konstrukcji muru zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, lub zlikwidowanie obu okapów budynku na całej długości ścian podłużnych wyrównując połacie dachowe z licem zewnętrznym tych ścian; 5. wypełnienie otworów w ścianie szczytowej budynku usytuowanej od strony działki sąsiedniej nr 214 murem grubości minimum 12 cm wykonanym np. z cegły cementowej na zaprawie cementowo - wapiennej (pełne spoiny) lub innym materiałem ściennym zapewniającym wymaganą odporność ogniową (REI) 1 godziny, II. odprowadzenie wód opadowych z połaci budynku na działkę nr 213 poprzez: 1. zamontowanie, w przypadku obmurowania okapów, zdemontowanej uprzednio zgodnie z pkt 1 ppkt 1 niniejszej decyzji, rynny przy południowej ścianie podłużnej stodoły; element rynny pierwszy od strony działki nr 214 należy trwale zadeklować, lub 2. zamontowanie, w przypadku zlikwidowania okapów budynku na całej długości ścian podłużnych budynku stodoły, rynien i rur spustowych usytuowanych odpowiednio: jedna rura spustowa przy narożniku północno - zachodnim (w miejscu połączenia zachodniej ściany szczytowej od strony działki nr 212 z północną ścianą podłużną), a drugą rurą spustową przy narożniku południowo - zachodnim (w miejscu połączenia zachodniej ściany szczytowej od strony działki nr 212 z południową ścianą podłużną) z trwałym zadeklowaniem rynny od strony działki nr 214. W uzasadnieniu podano, że wspomniana stodoła o konstrukcji ze słupów murowanych z wypełnieniem ścian podłużnych pomiędzy słupami obiciem z desek o wymiarach 12,20m x 7,70m i wysokości 6m ( liczonej od strony działki nr 213 od poziomu terenu do kalenicy) usytuowana jest przy granicy z działką 214. Ściany podłużne posiadają po trzy pola, z których pola zewnętrzne wypełnione są obiciem z desek, a pola środkowe posiadają drewniane dwuskrzydłowe wrota. Ściany szczytowe murowane z cegły cementowej o grubości 12cm usztywnione są słupami narożnymi oraz słupem środkowym na całej wysokości ściany. Posiadają otwory w poszczególnych warstwach cegieł. Przekrycie stodoły stanowi drewniana więźba dachowa dwuspadowa, podparta wewnętrznymi drewnianymi słupami, pokryta blachą ze spadkiem połaci dachowych w kierunku północnym i południowym. Drewniane elementy konstrukcyjne więźby dachowej (krokwie) zostały obmurowane, natomiast pokrycie z blachy z drewnianą podprzybitką zostało wysunięte poza lico ścian szczytowych budynku na odległości 10cm. Od strony południowej budynku stodoły wykonano ogrodzenie pomiędzy działkami nr 213 i 214, zlokalizowane w odległości 1,20m od narożnika południowo - wschodniego stodoły na kierunku zachodnim. Ogrodzenie z siatki stalowej znajduje się także w odległości 12 cm od narożnika północno - wschodniego na kierunku zachodnim pomiędzy działkami nr 213 i 214. Na działce sąsiedniej nr 214 w odległościach 4,25-4,45m od przedmiotowego budynku stodoły usytuowany jest natomiast budynek inwentarski o konstrukcji murowej ścian i drewnianej więźbie dachowej. Od strony działki 214 widoczne jest wyniesienie fundamentów stodoły ponad teren wynoszące 55cm. Stodoła nie posiada elementów odprowadzających wody opadowe z połaci północnej. Natomiast wzdłuż połaci południowej budynku zamontowano rynnę odprowadzającą wody opadowe z tej połaci do rury spustowej poprowadzonej przy zachodniej ścianie szczytowej budynku stodoły. Rura spustowa od strony działki sąsiedniej nr 214 jest zadeklowana. Według wyjaśnień pełnomocników W. O. stodoła została zrealizowana około 1964r. przez S. W., ojca matki właściciela I. O., a przebieg granic w tym okresie był inny niż obecnie. Według nich zmiana granic nastąpiła około 1971r. w wyniku scalenia gruntu i granica przebiegała około 1m od strony wschodniej budynku stodoły w kierunku obecnej działki nr 214. Jednak na podstawie szkicu granicznego nr 20 stanowiącego załącznik do protokołu granicznego z 1971r. organ ustalił, że budynek został zlokalizowany bezpośrednio przy granicy z działką nr 214 i około 2,5 – 2,9m od działki 212 stanowiącej obecnie własność W. O. Ponieważ pełnomocnicy strony nie przedłożyli pozwolenia na budowę stodoły organ zwrócił się do Archiwum Państwowego w L. Oddział w R. P. i Urzędu Gminy w S. o nadesłanie dokumentów dotyczących rejestrów i pozwoleń na budowę z terenu gminy S. Po uzyskaniu informacji o braku wspomnianych dokumentów uznano, biorąc pod uwagę długoletnie użytkowanie, że stodoła została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę, jednak z istotnymi odstępstwami od obowiązujących w dacie budowy przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 1961r. Nr 7 poz.46 ) oraz rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961r. Nr 38 poz. 196), polegającymi na braku ścian oddzielenia przeciwpożarowego od strony działek sąsiednich nr 214 i 212, co stanowi o wykonaniu robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Organ wyjaśnił, że przepis § 20 ust. 1 powołanego rozporządzenia określał dla poszczególnych rodzajów pokrycia dachowego najmniejsze odległości między budynkami wolno stojącymi lub ich częściami nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową. Dla budynku z pokryciem dachowym o odporności ogniowej klasy D (pokrycie dachu niepalne z płyt azbestowo - cementowych na konstrukcji drewnianej) odległość od budynku z pokryciem dachowym o odporności ogniowej klasy D powinna wynosić 9m. W myśl natomiast § 20 ust.2 w razie braku zabudowy na sąsiedniej nieruchomości odległość budynku w zabudowie luźnej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości określonych w ust.1 dla dwóch budynków posiadających ten sam rodzaj pokrycia. Odległość przedmiotowego budynku od granicy z działkami sąsiednimi powinna zatem wynosić co najmniej 4,50m. Z kolei §78 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia określał, iż warunkom określonym w §76 i 77 powinny odpowiadać ściany zewnętrzne, położone przy granicy nieruchomości w zabudowie zwartej lub od strony przeciwległego budynku albo od granicy nieruchomości w odległości mniejszej, niż określono w określono w 20 ust. 1 i 2. Zgodnie z § 76 ust. 1 rozporządzenia grubość ściany przeciwpożarowej, nie licząc tynków i okładzin, powinna wynosić co najmniej w murze z cegły palonej pełnej - 0,25m, w betonie lekkim - 0,24m, w betonie żwirowym -0,19m, w żelbecie 0,14m. §76 ust. 3 stanowił, że ściana przeciwpożarowa powinna być wyprowadzona od fundamentów przez całą wysokość budynku. Może być ona przesunięta na poszczególnych kondygnacjach lub odsunięta od granicy nieruchomości przy fundamentach jeżeli jej części przesunięte łączy strop przeciwpożarowy. Może też dzielić budynek nad lub pod stropem przeciwpożarowym na części, jeżeli podział ten jest potrzebny ze względu na przeznaczenie pomieszczeń lub wielkość strefy pożarowej. W myśl ust. 4 § 76 wykonywanie ściany pożarowej z innych materiałów i innej grubości, niż wymienione w ust. 1 jest dopuszczalne tylko pod warunkiem udowodnienia co najmniej tej samej odporności ogniowej. Zgodnie z §77 ust.1 w budynkach z drewnianą konstrukcją dachu i pokryciem niepalnym ściany przeciwpożarowe powinny być wyprowadzone na wysokość co najmniej 0,30m ponad pokrycie dachu, natomiast § 77 ust. 4 stanowił, że ściana przeciwpożarowa z muru, jeżeli nie przylega do sąsiedniego budynku powinna być obustronnie tynkowana, spoinowana lub wyłożona okładziną ogniową klasy B, zgodnie zaś z §77 ust.5 elementy konstrukcyjne z drewna lub metalu nie mogą przechodzić ani ponad, ani poprzez ścianę przeciwpożarową. Organ zaznaczył, że zgodnie z §27 ust.2 powołanego rozporządzenia, jeżeli obiekt budowlany nie posiada rynien lub, gdy nie przewiduje się połączenia rur spustowych z kanalizacją pod okapami lub rurami spustowymi powinny być wykonane z materiałów trwałych, odprowadzające wody opadowe na odległość zapobiegającą podmyciu fundamentów. Okap przy połaci północnej wysunięty poza lico zewnętrznej ściany zapobiega podmyciu fundamentów przedmiotowego budynku, pomimo nie wyposażenia tej połaci w rynny i rury spustowe. Brak jest zatem przesłanki do stwierdzenia, że wykonanie budynku stodoły bez rynien i rur spustowych w obrębie tej połaci nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych powyższych w przepisach. Zatem niezasadne jest nakazanie montażu rynien na tej połaci dachowej. Jednak wybudowanie ściany szczytowej stodoły od strony działki sąsiedniej nr 214 jako mur z cegły cementowej o grubości 12cm narusza powołane przepisy, a dostosowanie ściany do wymagań tych przepisów wymaga przebudowy budynku w zakresie wykonania w całości tej ściany o innych parametrach technicznych. Według obecnie obowiązującego § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jednolity tekst Dz. U. 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami) ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany, należy ją wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60, natomiast w budynku z dachem rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem, które na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Organ przyjął, że skoro stodoła została zrealizowana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, a jego budowa została zakończona, postępowanie należało prowadzić w oparciu o art. 50- 51 ustawy - Prawo budowlane, który ma zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, czyli innych niż budowa bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. W myśl art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy (w związku z art. 51 ust. 7 ) właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 1 pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (ust. 1 pkt 2). Zdaniem organu wykonanie w stodole nakazanych robót doprowadzi przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z przepisami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. po rozpoznaniu odwołania W. O. decyzję powyższą utrzymał w mocy. Także ten organ wskazał, że zgodnie z § 20 ust. 3 obowiązującego w czasie budowy kwestionowanego obiektu rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, odległość wolnostojącego budynku, zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, nie może być mniejsza niż 3 m. § 20 ust. 12 stanowi, że w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami (ściana przeciwpożarowa i min 3 m pomiędzy budynkami), właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy. Z powyższego wynika, że obiekt zlokalizowany na granicy nieruchomości, którego odległość od budynku na działce sąsiedniej nie jest mniejsza niż 3 m (w niniejszym przypadku odległość ta wynosi 4,25-4,45 m), winien mieć ścianę przeciwpożarową. Ponadto z obowiązującego w czasie budowy spornego obiektu § 54 ust. 4 rozporządzenia wynika, że zabrania się odprowadzania wód opadowych na teren sąsiada oraz wzdłuż granicy sąsiada w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektów przed zawilgoceniem. O ile wzdłuż ściany północnej stodoły wody opadowe z połaci dachu spływają na teren własny, to w przypadku ściany południowej od strony zachodniej na odcinku 1,2 m wody opadowe z dachu spływają na działkę sąsiednią nr 214. W tej więc sytuacji zamontowanie rynny od strony zachodniej jest konieczne, w celu odprowadzenia wód opadowych z połaci dachu stodoły na działkę własną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. O. reprezentowany przez ojca J. O. podkreślił, że w dacie budowy stodoły przez S. W., co miało miejsce w 1964r., granica przebiegała około 1 m od rogu stodoły i była łamana do działki 214. W wyniku scalenia w 1971r., geodeta narysował granicę w linii prostej. Właściciel działki 214 nie wnosił wówczas uwag do położenia budynków. Jednak po jej nabyciu w 1995r. przez J. G. nowy właściciel zaczął mieć pretensje, że część stodoły znajduje się na jego nieruchomości. W 1998r. ustalano nowe granice, jednak nie został poinformowany, że granica biegnie obok stodoły. Geodeta wymierzył wówczas 1,7 m od rogu stodoły w stronę działki 213, jednak matka skarżącego protokołu nie podpisała. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że realizacja nałożonych obowiązków pociągnie za sobą ogromne koszty. Syn jest zmuszony do rozbiórki domu drewnianego, musi bowiem zmienić dach, aby miał do czego przymocować rynny. Stwierdził, że do Starostwa Powiatowego w Pa. złożył pismo o nie wyrażeniu zgody na przebieg granicy, o czym miałby świadczyć fakt nie podpisania protokołu granicznego przez matkę skarżącego. Geodeta nie mógł zmienić granic na terenach zabudowanych. Prosili o wizję na gruncie, pomiar i wprowadzenie zmian w dokumentach, co jednak okazało się bezskuteczne. Samodzielne przeprowadzenie granicy wiąże się natomiast z ogromnymi kosztami. Tymczasem po sprostowaniu granicy mogłoby się okazać, że nie musiałby wypełniać warunków nakazanych zaskarżoną decyzją. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Racją mają przede wszystkim organy dowodząc, że w sytuacji, gdy budowa przedmiotowej stodoły miała miejsce w 1964r. i była prowadzona na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę nie ma podstaw do zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Art. 103 ust.1 ustawy z dnia z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) jednoznacznie nakazuje bowiem stosować w nowych sprawach, niezależnie od tego, kiedy zbudowanych obiektów budowlanych sprawa dotyczy, przepisy tej właśnie ustawy. Wyjątek zawiera art. 103 ust.2, według którego przepisu art. 48 ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r., czyli przed 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Oznacza to, że inne przepisy, niż art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się także do obiektów budowlanych zbudowanych przed wejściem w życie tej ustawy. Z tego powodu należy przyjąć, że dotychczasowe przepisy, czyli przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. stosuje się tylko wtedy, gdy zachodziłaby konieczność zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów wybudowanych przed wejściem tej ustawy w życie. Konieczność taka zachodzi zaś wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie. a więc tylko wtedy, gdy (uwzględniając pierwotną treść art. 48) obiekt budowlany lub jego część jest w budowie lub został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. można zatem stosować do obiektów budowlanych wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy jedynie wtedy, gdy obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. (Prawo budowlane z 1974 r., z wyjątkiem rozbiórek obiektów budowlanych, nie przewidywało zgłoszenia robót budowlanych - wyrok NSA z dnia 10 lipca 2009r. II OSK 1134/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). W tej sytuacji organy ustalając, że stodoła została zrealizowana z odstępstwami od udzielonego pozwolenia z naruszeniem obowiązujących w dacie budowy przepisami, prawidłowo też przyjęły, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Nie jest natomiast jasne, jakie przepisy techniczne stanowiły podstawę nałożenia omawianych obowiązków. Zastrzeżenia nasuwa treść samej decyzji, w której sentencji nie podano odpowiedniej podstawy prawnej, natomiast w jej uzasadnieniu powołano się na przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961r. Nr 38 poz. 196) oraz na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (jednolity tekst Dz. U. 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami). Wątpliwości nie usuwa stwierdzenie organu, według którego wymagania w zakresie parametrów technicznych ściany oddzielenia przeciwpożarowego są łagodniejsze w obecnie obowiązujących przepisach techniczno – budowlanych, niż w przepisach z 1961r. Uzasadnione jest w tej sytuacji przypuszczenie, że organ kierował się właśnie przepisami rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r., co potwierdza treść decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tymczasem § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi jednoznacznie, że jego przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust.1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181 stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust.2 i 3a również do użytkowania budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 sierpnia 2010r. ( II OSK 327/09 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) brak ograniczenia w powołanym rozporządzeniu zakresu stosowania przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego w odniesieniu do budynków powstałych w okresie przed jego wejściem w życie uzasadnione jest tym, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania ( także wyrok z dnia 17 kwietnia 2007r. I OSK 745/06 opubl. w CBOSA). Z treści powołanego przepisu wynika jednak, że zastosowanie aktualnego rozporządzenia możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy budynek jest użytkowany oraz zagraża bezpieczeństwu ludzi. Z kolei według § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U Nr 109, poz. 719 ) podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest niezapewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi. Z kolei według ust.2 tego przepisu podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być: 1) szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych; 2) długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większa o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych; 3) występowanie w pomieszczeniu strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej: a) okładziny sufitu lub sufitu podwieszonego z materiału łatwo zapalnego lub kapiącego pod wpływem ognia, bądź wykładziny podłogowej z materiału łatwo zapalnego, b) okładziny ściennej z materiału łatwo zapalnego na drodze ewakuacyjnej, jeżeli nie zapewniono dwóch kierunków ewakuacji; 4) niewydzielenie ewakuacyjnej klatki schodowej budynku wysokiego innego niż mieszkalny lub wysokościowego, w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych; 5) niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określonych; 6) brak wymaganego oświetlenia awaryjnego w odniesieniu do strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze ewakuacyjnej prowadzącej z tej strefy na zewnątrz budynku. Warto zaznaczyć, że według § 209 ust. 4 do stodół odnoszą się wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynków oraz części budynków stanowiących odrębną strefę pożarową określana jako IN, nie mieszczą się zatem w kategoriach zagrożenia pożarowego wskazanego w tym przepisie. Co więcej, według § 2 ust. 2 tego rozporządzenia, wskazanego w § 207 ust.2, przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny, niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Oznacza to, że w odniesieniu do budynków istniejących zamiast stosowania wymagań zawartych w tym rozporządzeniu można zastosować inne rozwiązania oparte na wskazaniach ekspertyzy technicznej, o jakiej mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia. Jest to celowe zwłaszcza wówczas, gdy wykonanie przez stronę obowiązków nie jest możliwe z uwagi na pewne ograniczenia architektoniczne istniejącego już budynku, na co właśnie zwracał uwagę skarżący. Rzeczą organów administracji jest ustalenie treści obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa, możliwych sposobów jego przestrzegania i konkretne określenie obowiązków nałożonych na stronę postępowania przez podanie czynności, jakie powinien adresat decyzji wykonać. Słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, że nie jest dopuszczalne nakładanie na stronę obowiązku, zgodnego z prawem, lecz niewykonalnego z przyczyn technicznych i jednoczesne przerzucenie na nią obowiązku poszukiwania innych sposobów usunięcia stwierdzonych uchybień ( wyrok z dnia 21 marca 2007r II OSK 490/06 opubl. w CBOSA). Wyjaśnienia wymaga również kwestia odprowadzania wody. Biorąc pod uwagę treść powoływanego już § 207 ust.2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r. uzasadnione jest stanowisko o zastosowaniu w tym zakresie przepisów obowiązujących w dacie budowy. Według § 27 ust.1 rozporządzenia z dnia 1961r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, okapy dachów, stropodachów i tarasów w budynkach mieszkalnych mających więcej niż 2 kondygnacje, a w innych budynkach, gdy znajdują się nad terenem na wysokości przekraczającej 6 m, powinny być zaopatrzone w szczelne, odpowiednio zabezpieczone przed mechanicznym uszkodzeniem, rynny i rury spustowe lub rzygacze, posiadające przekrój potrzebny do odprowadzenia opadu o natężeniu miarodajnym 160 litrów/sek/ha. Ust. 2 tego przepisu stanowi zaś, że jeżeli obiekt budowlany nie posiada rynien lub, gdy nie przewiduje się połączenia rur spustowych z kanalizacją, pod okapami lub rurami spustowymi powinny być wykonane ścieki z materiałów trwałych, odprowadzające wody opadowe na odległość zapobiegającą podmyciu fundamentów. Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 31 maja 2012r. wynika, że budynek stodoły ma wysokość 6 m licząc od poziomu terenu do kalenicy. Nie jest zatem dostatecznie jasne nałożenie obowiązku założenia rynien na budynku, tym bardziej przy braku sprawdzenia wysokości okapu dachu, do czego nawiązuje powołany przepis. Z oględzin sporządzonych w dniu 7 sierpnia 2012r wynika, że na stodole wzdłuż południowej połaci dachowej zamontowano rynnę odprowadzającą wody opadowe do rury spustowej poprowadzonej przy ścianie szczytowej usytuowanej od strony zachodniej. Od strony wschodniej od strony ściany szczytowej wschodniej posiada zakończenie deklem. Nie posiada rynny część północna połaci dachu. Ta jednak, jak wyjaśnił organ w decyzji, posiada okap wysunięty poza lico zewnętrznej ściany, co ma zapobiegać podmywaniu fundamentów budynku. Rozwiązanie to nie odbiega natomiast od przepisów rozporządzenia. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ,natomiast o kosztach w oparciu o art. 205 § 1 w związku z art. 200 wspomnianej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło