II SA/Lu 719/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-08-28

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest już zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jej dochody nie pokrywają kosztów utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Osoba, której dochody nie pokrywają kosztów utrzymania koniecznego, kwalifikuje się do prawa pomocy w zakresie częściowym. Jeśli jednak strona jest już zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (np. w sprawach dotyczących świadczeń rodzinnych), zwolnienie to staje się zbędne, a postępowanie w tym zakresie umarza się. W takiej sytuacji przyznaje się prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
A. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący uzasadnił wniosek niskimi dochodami gospodarstwa domowego, które nie pokrywają kosztów utrzymania koniecznego. Strona skarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Zgodnie z przepisami, skarżący był już zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych p o s t a n a w i a I. przyznać A. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), wniósł na urzędowym formularzu symbol PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z renty w kwocie [...]złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego składają się wydatki na media [...] złotych, leki [...] złotych i wyżywienie [...] złotych. Łącznie wydatki wynoszą [...] złotych. Skarżący podkreślił, że dochody gospodarstwa domowego nie pokrywają wszystkich wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Ze względu na brak środków finansowych skarżący nie spłaca zaciągniętych kredytów. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Druga z wymienionych sytuacji zachodzi w sprawie niniejszej. Dochód gospodarstwa domowego skarżącego nie wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego. Zatem skarżącego zaliczyć należy do grona osób, których dochód nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest w całości zasadny. Jednak ze względu na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. skarżący jest w niniejszym postępowaniu zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą świadczeń rodzinnych, zbędne jest zwalnianie go z obowiązku ich ponoszenia. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tych powodów przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło