II SA/Lu 723/04

WyrokWSA w Lublinie2004-12-29

Skład orzekający: Maciej Kierek, Joanna Cylc-Malec, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwe do rozpatrzenia odwołania od decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i dodatki, w sytuacji gdy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 4778 § 2 pkt 1) przekazały takie sprawy do właściwości sądów powszechnych?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest nieważna, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z art. 4778 § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sprawy o zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego należą do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji publicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek rodzinny i dodatki, ale odmawiającą przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Skarżąca A.W. kwestionowała odmowę przyznania dodatku, argumentując, że spełnia przesłanki ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, ponieważ pozostaje w związku małżeńskim, ani nie spełnia alternatywnej przesłanki pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (spr.) Sędzia WSA Ewa, Ibrom, Protokolant asystent sędziego Łucja Krasinska, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania A.W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przyznającej zasiłek rodzinny na dzieci K.Ż. i N.W. w wysokości po 43 zł miesięcznie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r., jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko K.Ż. w wysokości 90 zł oraz odmawiającej przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka K.Ż. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji A.W. wnosi o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki K.W.. Zdaniem organu II instancji wnioskodawczyni nie jest – w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych – osobą samotnie wychowującą dziecko, jak również nie spełnia przesłanki pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w dniu wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych, wobec czego nie ma prawa do dodatku będącego przedmiotem decyzji. Organ uznał za udowodnione, że A.W. pozostawała w związku małżeńskim i do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pobierała alimentów z funduszu alimentacyjnego. W skardze na powyższą decyzję A.W. wnosi o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W uzasadnieniu skargi podnosi, że art. 11 ust. 3 w/w ustawy nie uzależniał wypłaty świadczenia od faktu uprzedniego pobierania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Zgodnie z decyzją ZUS Inspektoratu z dnia [...] r. córce skarżącej nie przysługuje renta rodzinna. Zdaniem skarżącej Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaprzestał wypłaty świadczeń alimentacyjnych niezgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o Funduszu Alimentacyjnym. W tej sytuacji, mimo że w ocenie skarżącej – samotnie wychowuje dziecko i ojciec dziecka nie żyje i nie pobiera ona renty rodzinnej – odebrano jej prawo do świadczenia dla samotnych matek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, że A.W. jest osobą zamężną, wychowującą dwoje dzieci: K..Ż. i N.W.. Związek małżeński z R.W. zawarła w dniu 19 stycznia 2002 r. Poprzednie małżeństwo skarżącej z P.Ż. (który jest ojcem K.Ż.) zostało wskutek rozwodu, orzeczonego wyrokiem sądu rozwiązane. PŻ. zmarł w dniu [...] r. W ocenie Kolegium w świetle materiału dowodowego skarżąca nie spełnia wymogów ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania K.Ż.. Ponieważ pozostaje w związku małżeńskim nie może zostać zakwalifikowana jako osoba samotnie wychowująca dziecko, mimo faktu, iż biologiczny ojciec dziecka nie żyje. Jednocześnie skarżąca nie spełnia alternatywnej przesłanki do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, gdyż do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie otrzymywała na K.Ż. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, czego nie podważa i co jest faktem bezspornym. Zdaniem Kolegium w sprawie niniejszej nie ma zastosowania art. 11 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ dotyczy on dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez osoby, które utraciły prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a dokładniej – sposobu doliczania i wypłaty tego dodatku za niepełne miesiące kalendarzowe. W pozostałej części Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzja jest nieważna. Zgodnie z brzmieniem art. 127 § 2 kpa właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W sprawie niniejszej odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta gminy rozpatrzyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie z treścią obowiązującego od dnia 1 maja 2004 r. art. 4778 § 2 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego do właściwości sądów powszechnych w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych należą sprawy o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, macierzyński, porodowy, pogrzebowy i rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Cytowany przepis wszedł w życie na mocy art. 34 pkt 2"a" ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Tak więc przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło