II SA/Lu 724/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. i M. małżonków K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. i M. małżonków K. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość p o s t a n a w i a przyznać S. i M. małżonkom K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący S. i M. małżonkowie K. w piśmie z dnia 19 października 2008 r. wnieśli o zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz ustanowienie adwokata. Wniosek ten skarżący uzasadnili tym, że łączny ich dochód wynosi [...] złotych z czego na zakup leków przeznaczają miesięcznie kwotę [...] złotych, [...] złotych zajmowanych jest przez komornika tak, że na wyżywienie skarżących oraz pokrycie kosztów opału pozostaje kwota [...] złotych miesięcznie. Skarżący podnieśli ponadto, że kwota [...] złotych nie pokrywa ich wydatków związanych z pokryciem kosztów utrzymania koniecznego co zmusza ich do korzystania z pomocy finansowej syna, który co miesiąc przeznacza na ten cel [...] złotych. Skarżący wezwani do nadesłania wypełnionych i podpisanych urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, wnieśli w zakreślonym terminie (daty na prezentatach) wypełnione i podpisane druki PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym, że w świetle informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżących wynikających z akt administracyjnych powstały wątpliwości, co do rzetelności informacji dotyczących sytuacji majątkowej zawartych na drukach PPF wezwano skarżących do nadesłania dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość dochodów gospodarstwa domowego oraz na wysokość wydatków tegoż gospodarstwa domowego ponoszonych na zakup leków. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłali odcinki wypłaty skarżącej zasiłku chorobowego, oświadczenie wskazujące na to, że postępowanie komornicze prowadzone wobec skarżących zostało zawieszone, dwa zaświadczenia z urzędu skarbowego, z których wynika, iż skarżący obecnie nie prowadzą działalności gospodarczej, wyciąg z rachunku bankowego za miesiąc grudzień 2008 r., fakturę VAT z dnia 20 grudnia 2008 r. opiewającą na kwotę [...] złotych za zakup leków dla skarżącej oraz fakturę VAT wystawioną w związku z zakupem węgla w miesiącu grudniu 2008 r. opiewającą na kwotę [...] złotych. Ze względu na to, że skarżący wykazali, iż wydatkowana jednorazowo kwota kosztu zakupu węgla przewyższa ich miesięczne dochody wezwano ich do wyjaśnienia skąd pochodziły środki, które pozwoliły im na jednorazowe uiszczenie opłaty za węgiel. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłali oświadczenie, z którego wynika, że środki na jednorazowy zakup węgla pochodzą z poczynionych przez nich w okresie letnim oszczędności, które udało im się w tym okresie zgromadzić dzięki temu, iż część produktów żywnościowych otrzymywali oni wówczas od sąsiadów w zamian za pomoc w pracach rolnych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszt niniejszego postępowania stanowią koszty sądowy oraz koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe niniejszego postępowania prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 174 złote (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania skarżących w niniejszym postępowaniu wynosi 600 złotych netto (§ 6 pkt 3 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - 732 złote brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczeń skarżących i nadesłanych przez nich dokumentów źródłowych referendarz sądowy ustalił, że: Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkują w domu o powierzchni [...] m2. Łączny miesięczny dochód skarżących wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Z kwoty tej na zakup leków dla skarżącego wydawana jest kwota [...] złotych zaś na zakup leków dla skarżącej wydawana jest kwota [...] złotych. Po poniesieniu kosztów zakupu leków na poniesienie kosztów wyżywienia i ogrzewania domu pozostaje kwota [...] złotych netto. Skarżący wykazali, że w miesiącu grudniu bieżącego roku na węgiel wydali jednorazowo kwotę [...] złotych, którą zaoszczędzili w okresie letnim dzięki temu, iż część produktów żywnościowych otrzymywali oni wówczas od sąsiadów w zamian za pomoc w pracach rolnych. Skarżący oświadczyli, że obecnie kwota dochodu pozostająca po poniesieniu wydatków na zakup leków nie pokrywa ich wydatków na wyżywienie i koszty ogrzewania, co zmusza ich do korzystania z pomocy finansowej syna, która wynosi miesięcznie [...] złotych. Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne mające znaczenie dla oceny zasadności wniosku skarżących w ocenie referendarza sądowego stwierdzić należy, że skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Porównanie kwoty dochodu pozostającej skarżącym po poniesieniu wydatków na zakup leków z kwotą brutto minimalnego wynagrodzenia adwokata wskazuje, że gdyby skarżący chcieli ustanowić adwokata z wyboru nie byliby w stanie ponieść minimalnych kosztów z tym związanych bez przeznaczenia na ten cel środków wydawanych na poniesienie kosztów utrzymania a więc i bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Skoro zaś skarżący korzystać muszą ze wsparcia finansowego syna to poniesienie przez nich także każdego jednego z kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem skutkowałoby uszczerbkiem w kosztach ich utrzymania koniecznego. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez skarżących któregokolwiek (każdego jednego) z kosztów postępowania skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego przyjąć należy, że skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.