II SA/Lu 725/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca D.W. w piśmie z dnia 03 października 2007 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi i ustanowienie adwokata. Wobec tego, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", wezwano stronę skarżącą do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie tygodnia od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem stronie skarżącej przesłano urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF. W zakreślonym terminie (data na prezentacie) strona skarżąca złożyła wypełniony urzędowy formularz winsoku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym, że strona skarżąca w oświadczaniu zawartym na urzędowym formularzu winsoku o przyznanie prawa pomocy nie wskazała czy i w jakiej wysokości osiąga dochód z gospodarstwa rolnego oraz nie wskazała, jakiej wysokości wsparcia udziela córce i w jakiej wysokości środki przeznacza na wyżywienie wezwano ją do nadesłania aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wysokość dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego oraz oświadczenia. Ponadto stronę skarżącą wezwano do nadesłania umowy kredytu bądź harmonogramu jego spłat. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nadesłała oświadczenia oraz żądane od niej dokumenty. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wykazała, bowiem że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania bądź, iż poniesienie przez nią pełnych kosztów niniejszego postępowania zagraża jej i jej rodzinie uszczerbkiem w koniecznych dla nich kosztach utrzymania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnoszącej o jego przyznanie. Przytoczone we wniosku strony okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny, zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzą koszty sądowe i koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) - 292,80 złotych brutto (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowy wraz z pełnoletnią, studiującą córką, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Na dochody gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się emerytura w kwocie [...] złotych, alimenty córki w kwocie [...] złotych oraz dochód uzyskiwany z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych wynoszący rocznie [...] złotych i dochód uzyskiwany z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych wynoszący rocznie [...] złotych. Na miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na czynsz za mieszkanie w kwocie [...] złotych, energię elektryczną i usługi przesyłowe w kwocie [...] złotych, wodę w kwocie [...] złotych, gaz w kwocie [...] złotych, zakup książek, zeszytów i ubrań, które w miesiącu października bieżącego roku wyniosły [...] złotych a które pokryte zostały z zaciągniętego kredytu, podatek rolny w rocznej kwocie [...] złotych oraz niesprecyzowane przez stronę skarżącą, co do wysokości wydatki na wyżywienie. Strona skarżąca ponosi również, nie sprecyzowane, co do wysokość koszty studiów córki. Na kontynuowanie produkcji rolnej strona skarżąca zaciągnęła kredyt w kwocie [...] złotych (umowa kredytowa Nr [...]), wysokości rat spłaty którego nie wykazała oraz kredyt konsumpcyjnego w kwocie [...] złotych (umowa kredytowa Nr [...]), który spłaca w miesięcznych ratach po [...] złotych. Strona skarżąca wniosek swój uzasadniła również kosztami produkcji rolnej. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, aby nie miała możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania bądź pełnych kosztów postępowania. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych (kwota uzyskana po zsumowaniu emerytury stron skarżącej, alimentów jej córki, 1/12 kwoty rocznych dochodów z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, czyli kwoty średnich miesięcznych dochodów uzyskiwanych z tego gospodarstwa rolnego oraz 1/12 kwoty rocznych dochodów z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, czyli kwoty średnich miesięcznych dochodów uzyskiwanych z tego gospodarstwa rolnego) zaś wykazane przez nią miesięczne stałe wydatki wynoszą [...] złotych (kwota uzyskana z zsumowani wydatków na czynsz, energię elektryczną i usługi przesyłowe, wodę, gaz oraz raty kredytu w kwocie [...] złotych). Przy czym do stałych miesięcznych kosztów utrzymania referendarz sądowy nie zaliczył kwoty [...] złotych wydatkowanej w miesiącu październiku bieżącego roku, gdyż jak oświadczyła strona skarżąca kwotę tą pokryła ona z kredytu, miesięczną ratę którego referendarz sądowy uwzględnił w stałych miesięcznych kosztach utrzymania. Do kosztów utrzymania referendarz sądowy nie zaliczył również kosztów produkcji rolnej. Związane jest to z tym, że strona skarżąca określając je podała, jaka jest ich wysokość jednostkowa, czyli jaka jest na przykład kwota zakupu 1 litra środków ochrony roślin bądź jak jest stawka za godzinę pracy ciągnika przy orce bądź wysiewie zboża a nie wskazała, jakie konkretnie koszty z tego tytułu poniosła. Nie jest zaś rzeczą organu orzekającego o prawie pomocy konkretyzacja kosztów, które uzasadniać mają wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. To ona, bowiem wykazać powinna konkretną wysokość wydatków, które poniosła a które uzasadniają wniosek. Do stałych miesięcznych kosztów utrzymania referendarz sądowy nie zaliczył również wydatków związanych z podatkiem rolnym, gdyż stosownie do unormowania art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) podatek rolny ma charakter ciężaru publicznoprawnego ponoszonego przez każdą osobę fizyczną, prawną, jednostkę organizacyjną, w tym spółki i podmioty nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych. Po uiszczeniu przez stronę skarżąca stałych kosztów utrzymania pozostaje kwota [...] złotych. Porównanie tej kwoty do kwot, które tytułem kosztów niniejszego postępowania strona skarżąca jest obecnie lub może być w przyszłości zobowiązana ponieść prowadzi do wniosku, że ma ona realną możliwość poniesienia wszelkich obciążeń finansowych związanych z rozpoznawaną sprawą. Z tego powodu referendarz sądowy nie uwzględnił wniosku strony skarżącej w całości bądź w części. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.