II SA/Lu 728/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych należnego podatku od towarów i usług. W dniu [...] maja 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynęło odwołanie T. W. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych, w którym odwołująca zawarła również wniosek o sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Odwołująca wskazała, iż uwierzytelniona kserokopia jest jej niezbędna w celu wniesienia uwag do wywiadu (dział III i IV) oraz próby oceny zapisu treści kwestionariusza aktualizacji wywiadu cz. IV. Wyjaśniła także, iż stan zdrowia nie pozwala jej na wizytę w Kolegium. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr: [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło T. W. sporządzenia uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2011 r., wskazując brak ważnego interesu strony, który uzasadniałby sporządzenie takiej kserokopii. Organ wyjaśnił jednocześnie, iż T. W. ma możliwość zapoznania się – osobiście bądź też przez pełnomocnika – z aktami sprawy w siedzibie Kolegium, jak również sporządzania z akt notatek, kopii lub odpisów. W dniu [...] lipca 2011 r. T. W. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła, iż organ uniemożliwił jej udział w sprawie gwarantowany przepisami art. 10 i art. 81 k.p.a., jak również uniemożliwił jej wypowiedzenie się co do treści wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Stwierdziła również, iż nie będzie rozgłaszać faktu korzystania przez siebie z pomocy społecznej, poprzez ustanawianie drugiego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko, iż T. W. nie wykazała posiadania ważnego interesu, który uzasadniałby sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego. W ocenie Kolegium, za ważny interes strony – w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. – nie można bowiem uznać konieczności wniesienia uwag do wywiadu oraz próby oceny treści kwestionariusza aktualizacji wywiadu. Organ podkreślił jednocześnie, iż strona, zgodnie z art. 73 § 1 i 1a k.p.a., ma prawo wglądu w akta sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów i może z tego prawa skorzystać osobiście bądź też przez pełnomocnika w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Brak chęci strony (niezależnie z jakich powodów) do ustanowienia innego pełnomocnika oprócz Z. W. nie może – w ocenie Kolegium – stanowić o braku możliwości skorzystania przez nią z uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. Organ wskazał również, iż T. W. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. była informowana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie i wniesienia na piśmie uwag dotyczących gromadzonych dowodów, w związku z czym nieuzasadniony pozostaje zarzut uniemożliwienia jej udziału w sprawie i wypowiedzenie się co do treści wywiadu środowiskowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. podniosła, iż zgodnie z art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), organ pierwszej instancji nie może wydawać postanowień, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ma prawa stosować art. 74 § 2 k.p.a., ponieważ "nie jest to dokument wagi państwowej". Skarżąca stwierdziła, iż w postępowaniu w sprawie wydania uwierzytelnionej kserokopii dokumentu ważny jest jej interes, a nie "interes urzędników". Podniosła, iż z uwagi na rodzaj choroby, na którą cierpi, nie może skorzystać z przysługującego jej na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. prawa, a organ ma obowiązek "honorowania dowodów medycznych". W ocenie skarżącej organ dopuścił się naruszenia art. 10, art. 81 i art. 77 § 4 k.p.a. Zaznaczyła również, iż brak uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. uniemożliwia jej dalszy udział w postępowaniu w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, organ wyjaśnił, iż kwestia braku podstawy do wydawania postanowień przez organ pierwszej instancji nie leży w tematyce niniejszej sprawy, ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie organu wyższej instancji. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. nadesłanym do tut. Sądu skarżąca zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z załączonych zaświadczeń lekarskich z dnia [...] października 2010 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2011 r. Skarżąca wskazała, iż z załączonych zaświadczeń wynika, iż stan zdrowia uniemożliwia jej samodzielne przeglądanie akt i sporządzanie z nich odpisów lub kserokopii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Stosownie do art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art.73 § 1a k.p.a.). Powyższy przepis wyraża zasadę powszechnego dostępu strony do akt sprawy – z wyjątkiem określonym w art. 74 § 1 k.p.a. – w każdym stadium postępowania i nakłada na organ administracji publicznej obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Należy jednak mieć na uwadze, iż przepis ten nie nakłada na organ administracji obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalenie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. akt GSK 898/04). Strona może natomiast – zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. – żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. O ile więc strona do przeglądania akt sprawy nie musi wykazać się ważnym interesem, to już żądanie od organu wydania uwierzytelnionych odpisów wymaga jego uzasadnienia ważnym interesem. W niniejszej sprawie skarżąca wnosiła o sporządzenie przez organ administracji uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z jej udziałem w dniu [...] kwietnia 2011 r. Jako ważny interes uzasadniający jej żądanie wskazała na konieczność wniesienia uwag do wywiadu oraz próbę oceny zapisu treści kwestionariusza aktualizacji wywiadu. W ocenie Sądu wskazane okoliczności nie mogą być jednak uznane za ważny interes strony. Uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych jest bowiem niewystarczające (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1319/06). Jak wynika z akt sprawy, T. W. została zawiadomiona o prawie przeglądania akt, mogła więc skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. do przeglądania zgromadzonych w niej dokumentów i sporządzania z nich notatek. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż organ uniemożliwił jej prawidłowy udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do treści wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Przesłanki uzasadniającej sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii wywiadu środowiskowego, nie może również stanowić zły stan zdrowia skarżącej, który uniemożliwiał jej wizyty w siedzibie Kolegium. Należy bowiem mieć na uwadze, iż skarżąca miała możliwość dokonania czynność przewidzianych w art. 73 § 1 k.p.a. poprzez pełnomocnika, o czym w toku postępowania została pouczona. Okoliczność wskazywana przez skarżącą, jakoby ustanowienie pełnomocnika wiązało się z "rozgłaszaniem" faktu korzystania przez nią z pomocy społecznej, do czego nie może być przez organ zmuszana, nie może stanowić o istnieniu ważnego interesu, uzasadniającego sporządzenie przez organ uwierzytelnionej kserokopii wywiadu. Z tego względu nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy złożone przez stronę dowody w postaci zaświadczeń lekarskich odnośnie jej stanu zdrowia. W ocenie Sądu nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Należy bowiem zauważyć, iż przepis ten wskazuje na upoważnienie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej. Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o charakterze wpadkowym, wydane w ramach postępowania wyodrębnionego z postępowania w przedmiocie usług opiekuńczych. Słuszne jest zatem stanowisko organu, iż powyższy zarzut skarżącej nie znajduje odniesienia w niniejszej sprawie. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy wcześniejsze postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], odmawiające uwzględnienia wniosku T. W., nie naruszają obowiązujących przepisów, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust.1 pkt.1 lit.c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).