II SA/Lu 729/17
WyrokWSA w Lublinie2017-12-18
Skład orzekający: Witold Falczyński, Marta Laskowska-Pietrzak, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy wybudowany samowolnie w latach 80. XX w. i użytkowany jako kaszarnia, który nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek gospodarczy wybudowany samowolnie w latach 80. XX w. nie podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., ponieważ nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Samowola budowlana zrealizowana przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane podlega przepisom ustawy z 1974 r., a przesłanki do nakazania rozbiórki (niezgodność z planem lub zagrożenie) nie zostały w tej sprawie spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nakazania rozbiórki budynku gospodarczego na działce nr [...]. Budynek, wybudowany samowolnie w latach 80. XX w., był użytkowany jako kaszarnia. Skarżący podnosił, że działalność ta zagraża bezpieczeństwu, stwarza zagrożenie pożarowe, niszczy drzewa i zanieczyszcza powietrze. Organy administracji uznały, że budynek nie narusza planu zagospodarowania przestrzennego ani nie powoduje zagrożeń, dlatego odmówiły nakazania rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania J. C., L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającą nakazania J. K. rozbiórki budynku gospodarczego na działce nr [...].
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Podczas oględzin przeprowadzonych na działce nr [...] położonej w miejscowości W. R. w dniach [...] r., [...] r. oraz [...] r. organ pierwszej instancji ustalił, że znajduje się tam budynek gospodarczy o wymiarach [...] m usytuowany ścianą bez otworów przy granicy z działką o nr [...] i w odległości [...] m od granicy z działką o nr [...], będącą własnością J. C.. Budynek ten jest konstrukcji murowanej, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej. Wnętrze budynku jest podzielone na dwa pomieszczenia, z których jedno o długości [...] m przeznaczono na działalność gospodarczą związaną z obróbką gryki. W pomieszczeniu tym znajdują się urządzenia potrzebne do produkcji kaszy, to jest: suszarnia, podajniki kubełkowe, sortownik kaszy, obłuskiwacze gryki i oczyszczalnia kaszy.
Organ ustalił, że budynek ten istnieje od około 30 lat. Inwestorem budynku był J. Ł.. Z uwagi na upływ czasu nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące budowy tego obiektu. Budynek jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. w części jako pomieszczenie gospodarcze, a w pozostałej części do obróbki gryki. S. K., będący pełnomocnikiem właściciela działki nr [...] - J. K., oświadczył, że od ponad 20 lat ma zarejestrowaną działalność gospodarczą związaną z obróbką gryki.
W dniu [...] r. do akt organu pierwszej instancji dołączono pismo wraz z załącznikami potwierdzającymi prowadzenie działalności gospodarczej dotyczącej obróbki gryki, tj. zaświadczenie Wójta Gminy G. nr [...] z dnia [...] r. o wpisie S. K. do ewidencji działalności gospodarczej z określeniem przedmiotu działalności gospodarczej jako usługowy przerób gryki na kaszę.
Podczas oględzin przeprowadzonych na kolejny wniosek J. C. w dniu [...] r. skarżący oświadczył, że przedmiotowy budynek gospodarczy na początku pełnił rolę drewutni. Około 20 lat temu zamontowano piec do obróbki kaszy opalany drewnem, a następnie w 2013 r. wymieniono piec na nowy opalany łuszczakami i od tego czasu użytkowanie tego budynku jako kaszarni jest uciążliwe, powoduje zanieczyszczenie domu i drzew owocowych znajdujących się na jego posesji.
W dniu [...] r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny na przedmiotowym obiekcie, podczas których stwierdził, że stan obiektu od poprzednich oględzin nie uległ zmianie.
Organ pierwszej instancji, uznając, że na obiekcie nie stwierdzono prowadzenia żadnych robót związanych z budową, przebudową, czy zmianą sposobu użytkowania obiektu, decyzją z dnia [...] r., znak: [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego budynku gospodarczego.
Decyzja ta została uchylona decyzją organu drugiej instancji z dnia [...] r., znak: [...] [...]
Rozpatrując sprawę ponownie, organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny w dniu [...] r., podczas których S. i M. K. dostarczyli decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. L. z dnia [...] r., znak: [...] wraz z protokołami kontroli sanitarnej, z których wynika, że zakład przemysłu zbożowo-młynarskiego prowadzony przez M. K. spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr [...] z dnia [...] r. w sprawie higieny środków spożywczych w zakresie infrastruktury i wyposażenia. Uczestniczący w oględzinach J. C. oświadczył, że przedmiotowy obiekt wybudowany został samowolnie, o czym świadczy dach dwuspadowy budynku usytuowanego w granicy działki, a także niegodne z prawem użytkowanie budynku jako kaszarni z zastosowaniem urządzeń mechanicznych w bezpośrednim sąsiedztwie budynku inwentarskiego (obory).
Mając na uwadze decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. L. oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które dopuszczają w zabudowie zagrodowej usługi dla ludności i drobnego biznesu, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., znak: [...] po raz kolejny umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie.
W postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji przeprowadził na wniosek J. C. w dniu [...] r. oględziny i ustalił, że piec do suszenia gryki znajdujący się w przedmiotowym obiekcie posiada wymiary: szerokość - [...] m, długość - [...] m i wysokość - [...] m. Wysokość komina od poziomu więźby dachowej wynosi [...] m, a od kalenicy - [...] m.
Organ odwoławczy stwierdził też, że w sprawie nie ustalono w sposób właściwy stron postępowania, gdyż uznany za stronę w sprawie C. C. od 11 lat nie żyje, a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone.
W związku z koniecznością ustalenia wszystkich stron postępowania w sprawie organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r., znak: [...] [...], uchylił w całości decyzję organu pierwszej i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ pierwszej instancji w dniu [...]., a także w dniu [...]. przeprowadził kolejne oględziny działki nr [...] i ustalił, że od ostatnich oględzin stan obiektu nie uległ zmianie, a obecni podczas oględzin M. i S. K. oraz J. C. podtrzymują swoje dotychczasowe stanowiska. W tej sytuacji organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie.
Decyzją organu drugiej instancji z dnia [...] r., znak: [...], decyzja PINB w J. L. została uchylona w całości i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro obiekt zrealizowany został samowolnie w 1978 r. i od chwili powstania użytkowany jest zgodnie z obecnym przeznaczeniem, to postępowanie należy prowadzić na podstawie ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Zdaniem organu odwoławczego, nie znajduje też uzasadnienia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy strona domaga się rozstrzygnięcia merytorycznego.
Po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r., organ pierwszej instancji wydał decyzję, którą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. odmówił nakazania J. K. rozbiórki budynku gospodarczego. Organ uznał bowiem, że w sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące organ do nakazania rozbiórki.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. uznał, że będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy został zrealizowany i był użytkowany w części jako kaszarnia - przed [...] r., o czym świadczy zaświadczenie Wójta Gminy G. z dnia [...] r., nr [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z określeniem przedmiotu działalności gospodarczej jako usługowy przerób gryki na kaszę.
Organ stwierdził ponadto, że obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Pracownik Urzędu Gminy G. pismem z dnia [...] r., znak: Rg [...] poinformował, że nie odnaleziono w zasobach archiwalnych decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w W. R., wydanej dla J. Ł..
Następnie pismem z dnia [...] r. pracownik Urzędu Gminy G. poinformował, że nie posiada rejestrów wydawanych pozwoleń, jak też dokumentów, z których wynikałoby przekazanie do archiwum państwowego pozwolenia dla J. Ł.. Ponadto, z pisma z Urzędu Gminy G. z dnia [...] r., znak: Rg [...] wynika, że w archiwum Urzędu znajdują się pozwolenia od 1978 r. Skoro przedmiotowy obiekt został zrealizowany w latach 1984-1988 r., jak wynika z oświadczeń świadków, czy nieco później, jak twierdzi J. C., to pozwolenie na jego budowę powinno znajdować się w archiwum Urzędu Gminy. Skoro zatem takiego pozwolenia w archiwum nie ma, to organ doszedł do wniosku, że nie zostało udzielone pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego.
Organ podkreślił, że w związku z tym, że samowoli budowlanej dokonano pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), to dla oceny skutków prawnych tej samowoli zastosowanie ma art. 37 tej ustawy, nie zaś obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, przedmiotowy budynek gospodarczy z kaszarnią nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G., przyjętego uchwalą Rady Gminy G. N. [...] z dnia [...] r., dotyczących terenów zabudowy mieszkaniowej zagrodowej, z których wynika, że dopuszcza się przeznaczenie istniejących siedlisk rolniczych na cele mieszkalnictwa jednorodzinnego lub letniskowego oraz na cele obsługi rolnictwa, usług dla ludności i drobnego biznesu (działalności gospodarczej), jeżeli nowa funkcja nie będzie kolidowała z terenami sąsiadującymi lub projektowanym przeznaczeniem terenu. W planie dopuszcza się także lokalizację budynków i budowli w odległości [...] m od granicy działki lub w granicy działki.
Organ podkreślił, że przedmiotowy obiekt nie podlega też rozbiórce na podstawie z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., w myśl którego, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ, powołując się na dyspozycję § 13 ust. 1 obowiązującego w czasie budowy przedmiotowego obiektu rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., podniósł, że w niniejszej sprawie ściana budynku gospodarczego granicząca z działką sąsiednią nie ma okien ani drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki są odprowadzane na działkę własną. Budynek z częścią przeznaczoną na kaszarnię nie przylega do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Ponadto na odcinku zabudowy na działce o nr [...] nie ma zabudowy na działce nr [...].
W ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że kwestionowany obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dodał, że na wysokości przedmiotowego budynku na sąsiedniej działce o nr [...] brak jest zabudowy.
Odnosząc się zaś do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, że organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wymiany pieca w kaszarni, organ odwoławczy stwierdził, że przez wymianę pieca budynek nie zmienił sposobu użytkowania.
Organ zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. L. z dnia [...] r., znak: [...] [...], z której wynika, że przedmiotowa kaszarnia spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004/WE z dnia 29.04.2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych w zakresie infrastruktury i wyposażenia. Natomiast sprawa użytego do spalania w piecu paliwa stałego nie podlega nadzorowi budowlanemu, a ewentualnie ochronie środowiska. Nie znajduje też uzasadnienia w aktach sprawy zarzut dotyczący otworów w ścianie znajdującej się w granicy działki. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest przy granicy z działką o nr [...] ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych.
W tej sytuacji LWINB stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. odmówił nakazania rozbiórki budynku gospodarczego na działce nr [...].
W skardze na powyższą decyzję J. C. zażądał uchylenia jej w całości i zarzucił nieprawidłowe zastosowanie i błędną wykładnię przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Stwierdził, ze budynek jest samowolą budowlaną. Podniósł, że prowadzona w budynku działalność gospodarcza zagraża bezpieczeństwu na jego działce, stwarza zagrożenie pożarowe, niszczy drzewa i zanieczyszcza powietrze. Podkreślił również, że sprawa była kilkakrotnie rozpatrywana, gdyż organ odwoławczy konsekwentnie uchylał decyzje organu pierwszej instancji z powodu poważnych uchybień.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, a podniesione w niej zarzuty nie mogą skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Będący przedmiotem niniejszego postepowania budynek gospodarczy został wykonany w latach 80 – tych XX w., a zatem przed wejściem w życie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Ta okoliczność nie jest w sprawie kwestionowana.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się art. 48 tej ustawy (dotyczącego wydania nakazu rozbiórki), lecz stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że do obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot postępowania w niniejszej sprawie należy stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, obowiązującej w dacie realizacji tego obiektu.
W myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., rozpoczęcie robót budowlanych, z wyjątkiem rozbiórki, mogło nastąpić po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę.
Konsekwencje prawne wykonania tych robót bez wymaganego prawem pozwolenia regulował natomiast art. 37 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego (obecnie: wójt gminy, burmistrz lub prezydent miasta) stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z kolei w świetle art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że wybudowanie budynku gospodarczego na działce nr [...] nastąpiło bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.), a zatem nosi znamiona samowoli budowlanej w rozumieniu art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r.
Jednocześnie zasadne jest stanowisko organów, że nie ma podstaw do nakazania rozbiórki tego budynku na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
W świetle powołanego przepisu, nakaz rozbiórki budynku mógłby być orzeczony tylko wówczas, gdyby budynek ten znajdował się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, albo gdyby został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i jednocześnie powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Żadna z tych przesłanek w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Organy prawidłowo oceniły, że przedmiotowa inwestycja nie narusza aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji.
Jak wynika z akt sprawy, teren, na którym usytuowany jest budynek – zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy G. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr [...], poz. 822), jest terenem zabudowy mieszkaniowej zagrodowej (MR), na którym dopuszcza się przeznaczenie istniejących siedlisk rolniczych na cele mieszkalnictwa jednorodzinnego lub letniskowego oraz na cele obsługi rolnictwa, usług dla ludności i drobnego biznesu (działalności gospodarczej), jeżeli nowa funkcja nie będzie kolidowała z terenami sąsiadującymi lub projektowanym przeznaczeniem terenu (§ 5 pkt 10 lit. f/). W planie dopuszcza się przy tym lokalizację budynków i budowli w odległości 1,50 m od granicy działki lub w granicy działki (§ 3 ust. 8).
Brak jest zatem przesłanki nakazania rozbiórki tego obiektu, określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Organy zasadnie przyjęły również, że budynek ten nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Dokonując oceny tej okoliczności, organy prawidłowo wzięły za podstawę prawną regulacje zawarte w Prawie budowlanym z 1974 r. wraz z aktami wykonawczymi do tej ustawy.
Zgodnie z § 13 ust. 1 obowiązującego w czasie budowy przedmiotowego obiektu rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W myśl zaś ust. 2, tego przepisu w wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce.
Z akt sprawy wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach [...] m, usytuowany przy granicy z działką nr [...] i w odległości [...] m od granicy z działką nr [...], będącą własnością skarżącego. Budynek ten jest konstrukcji murowanej, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej. Wnętrze budynku jest podzielone na dwa pomieszczenia, z których jedno o długości [...] m przeznaczono na działalność gospodarczą związaną z obróbką gryki, prowadzoną na podstawie wpisu S. K. do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] r. W 2013 r. wymieniony został piec do obróbki kaszy z opalanego drewnem na nowy, opalany łuszczakami.
Ściana budynku gospodarczego granicząca z działką nr [...] nie ma otworów okiennych oraz drzwiowych, a wody opadowe z dachu od strony granicy działek są odprowadzane na działkę nr [...]. Budynek z częścią przeznaczoną na kaszarnię nie przylega do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Ponadto na odcinku zabudowy na działce o nr [...] nie ma zabudowy na działce nr [...] (dokumentacja zdjęciowa – k. 11 i k. 102 akt adm., protokół oględzin – k. 29, k. 42, k. 51, k. 104, k. 234 akt adm.).
Samo usytuowanie budynku przy granicy działki nie przesądza w żaden sposób o powstaniu niebezpieczeństwa dla życia lub mienia, tym bardziej, że możliwość takiego usytuowania budynku przewiduje obowiązujący plan miejscowy, a ponadto, jak słusznie wskazał organ drugiej instancji, przez trzydzieści lat istnienia tego budynku takie niebezpieczeństwo nie wystąpiło. Powyższą tezę potwierdza decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. L. z dnia [...] r., znak: [...] wraz z protokołami kontroli sanitarnej, z których wynika, że zakład przemysłu zbożowo-młynarskiego prowadzony przez M. K. spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych w zakresie infrastruktury i wyposażenia.
Do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. konieczne jest wykazanie, że dalsze akceptowanie funkcjonowania samowolnie wybudowanego budynku mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 listopada 2008 r., II SA/Lu 560/08). Niespełnienie warunków technicznych nie jest na gruncie tej ustawy wystarczającą przesłanką uzasadniającą nakaz rozbiórki. Tylko realne, bezpośrednie niebezpieczeństwo wynikające np. ze złego stanu technicznego budynku, nie dającego się usunąć poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, mogło stanowić podstawę orzeczenia tego nakazu (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2007 r., VII SA/Wa 224/07, Lex nr 334853).
Kwestia oceny używania paliwa stałego w piecu przeznaczonym do obróbki kaszy nie mieści się w kompetencjach organu nadzoru budowlanego, ale ewentualnie w zakresie właściwości organów ochrony środowiska. Należy jednak ponownie podkreślić, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. L. z dnia [...] r. potwierdza, że prowadzenie zakładu przemysłu zbożowo-młynarskiego na działce nr [...] odpowiada wymogom zawartym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 852/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych w zakresie infrastruktury i wyposażenia.
Wbrew zarzutom skargi, organy należycie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, nie naruszając przy tym przepisów procesowych i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło