II SA/Lu 734/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-12-10

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czy też jedynie w zakresie częściowym, uwzględniając jej sytuację materialną i rodzinne zobowiązania?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, odmawiając jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniono to tym, że dochody strony skarżącej i jej małżonki, po odliczeniu kosztów utrzymania koniecznego, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, jednak nie na równoczesne pokrycie kosztów wynagrodzenia adwokata. Udzielanie wsparcia pełnoletnim dzieciom prowadzącym odrębne gospodarstwa domowe nie stanowiło okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza gdy nie wykazano niedostatku tych dzieci.
Stan faktyczny
Strona skarżąca F. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku dołączyła niepotwierdzone kserokopie dokumentów oraz odcinki emerytury. Po wezwaniu do wykazania sytuacji materialnej synów, strona oświadczyła, że pomoc jest dobrowolna i wniosła o rozpatrzenie tylko jej sytuacji materialnej bez zobowiązań na rzecz synów. Strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, a dochód gospodarstwa domowego wynosił [...] złotych brutto. Miesięczne koszty utrzymania koniecznego, bez wyżywienia, wynosiły [...] złotych. Strona udzielała wsparcia pełnoletnim dzieciom.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano F. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a I. przyznać F. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączyła ona niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów oraz dwa odcinki odbioru emerytury. Strona skarżąca wezwana do wykazania sytuacji materialnej synów, wykonując wezwanie nadesłała oświadczenie, że pomoc udzielana synom przez stronę skarżącą i jej małżonkę jest dobrowolna. Ponadto strona skarżąca w piśmie nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie oświadczyła, że wnosi o rozpatrzenie tylko jej sytuacji rodzinnej i materialnej bez zobowiązań na rzecz synów. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por. tezę 1 postanowienia NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 153/08 - Legalis). Ponadto w przepadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych ( § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z §2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką, z którą zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej, na który składa się emerytura strony skarżącej i jej małżonki wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej nieobejmujące kosztów wyżywienia wynoszą [...] złotych. W kwocie tej uwzględniono ½ wysokości kosztów energii elektrycznej i gazu czyli koszt miesięczny ponoszonych co dwa miesiące wydatków na energię elektryczną i gaz, nie uwzględniono zaś kwoty [...] złotych stanowiącej łączną wysokość miesięcznego wsparcia udzielanego przez stronę skarżącą swoim pełnoletnim, prowadzącym odrębne gospodarstwa domowe dzieciom. Należy przy tym zauważyć, że strona skarżąca wezwana do wykazania sytuacji majątkowej dzieci, którym udziela wsparcia nie wykazała jej. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona skarżąca jak i jej małżonka posiadają stałe dochody, których wysokość umożliwia im ponoszenie kosztów utrzymania koniecznego i udzielanie wsparcia pełnoletnim, prowadzącym odrębne gospodarstwa domowe dzieciom. Strona skarżąca oraz jej małżonka mają również zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można więc zaliczyć strony skarżącej do osób ubogich, które nie są w stanie ponosić kosztów utrzymania koniecznego bądź do osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej. Dlatego referendarz sądowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej w całości. Brak podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym nie uniemożliwia rozważenia przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Porównanie wysokości dochodu netto gospodarstwa domowego strony skarżącej do wysokości wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego wskazuje, że po poniesieniu tych kosztów z dochodu netto gospodarstwa domowego strony skarżącej pozostaje kwota [...] złotych. Przy czym należy wziąć pod uwagę, że strona skarżąca wykazując wysokość kosztów utrzymania koniecznego nie zaliczyła do nich miesięcznych kosztów wyżywienia. Dlatego przyjąć należy, że kwota [...] złotych netto jest kwotą, z której strona skarżąca i jej małżonka muszą ponieść miesięczne koszty wyżywienia. Jeżeli jednak uwzględnić, że bez narażenie się na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego z kwoty tej miesięcznie strona skarżąca i jej małżonka przeznaczają kwotę [...] złotych na wsparcie dzieci to przyjąć należy, iż równowartość tej kwoty strona skarżąca może przeznaczyć na poczet kosztów niniejszego postępowania. Zwłaszcza, że udzielanie wsparcia finansowego dorosłym, prowadzącym odrębne gospodarstwa domowe dzieciom nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Szczególnie wówczas, gdy strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy nie wykazuje, że dzieci te pozostają w niedostatku czy też nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania i uwzględniając wysokość kosztów sądowych oraz kosztów minimalnego wynagrodzenia adwokata referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata. Referendarz sądowy przyjął bowiem, że kwota [...] złotych pozwoli stronie skarżącej na poniesienie wszelkich kosztów sądowych niniejszego postępowania bez narażenia jej i jej żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Wysokość tej kwoty uniemożliwia jednak równoczesne poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata. Dlatego referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło