II SA/Lu 735/10
WyrokWSA w Lublinie2011-04-27
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że osoba wnosząca odwołanie nie posiadała przymiotu strony, podczas gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję do osoby, która w momencie jej wydania nie była już właścicielem nieruchomości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Jednakże, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję do osoby, która w momencie jej wydania nie była już właścicielem nieruchomości, osoba ta ma legitymację do wniesienia odwołania ze względu na interes prawny w obaleniu takiej decyzji. W takim przypadku organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że K. M., który wniósł odwołanie od decyzji Starosty o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, nie był właścicielem tej nieruchomości i tym samym nie posiadał przymiotu strony. Skarżący D. M., właściciel nieruchomości, zarzucił, że nie brał udziału w postępowaniu, a inwestorka nie uzyskała jego zgody. Sąd administracyjny stwierdził, że organ pierwszej instancji wydał decyzję do osoby, która w momencie jej wydania nie była już właścicielem nieruchomości, co uzasadniało legitymację tej osoby do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego D. M. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego D. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Wydziału Infrastruktury Urzędu Wojewódzkiego w L. działając z upoważnienia Wojewody L. decyzją dnia [...] września 2010 r. Nr [...] wydaną na postawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Starosty L. z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] orzekającej o niezbędności wejścia przez L. W. na teren działki nr ewid. [...] położonej w B. przy ul. T. – umorzył postępowanie odwoławcze.
W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że zaskarżoną decyzją organ I instancji działając na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego na wniosek L. W. orzekł o niezbędności wejścia na teren działki Nr [...] w celu wykonania prac konserwacyjnych polegających na naprawie ubytków murów oraz otynkowaniu ściany budynku mieszkalnego na działce Nr [...].
Od decyzji Starosty L. odwołał się K. M. Skarżący oświadczył, że nie jest właścicielem działki Nr [...]. Podniósł, że podczas prowadzonych robót dociepleniowych nie będą zachowane granice działek, wobec czego nastąpi zagarnięcie gruntu. Zarzucił, iż decyzja została wydana bez zgody prawowitego właściciela działki.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda L. stwierdził, że odwołujący K. M. nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie wejścia na teren działki Nr [...].
Z przepisu art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że stroną postępowania w sprawie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest jedynie właściciel nieruchomości. Skarżący w odwołaniu oświadczył, że nie jest właścicielem działki Nr [...]. Nie posiada więc przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, w myśl którego stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie.
W związku z tym, iż odwołanie od decyzji organu I instancji złożone zostało przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony, orzeczono o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody Lubelskiego wniósł D. M. podnosząc, że jako właściciel działki Nr [...] nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Zarzucił, że inwestorka L. W. nie zastosowała się do wymogów art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż zobowiązana była uzyskać zgodę właściciela nieruchomości na wejście na jej teren. Ona zaś nie zwracała się do niego w tej sprawie. W ocenie skarżącego postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone nieobiektywnie, bez udziału jego jako właściciela nieruchomości na każdym etapie postępowania.
Skargę wniosła również matka D. M. – J. M., zaznaczając, że wnosi ją z upoważnienia syna. Na wezwanie Sądu nie przedstawiła jednakże stosownego pełnomocnictwa, a w piśmie z dnia 20 listopada 2010 r. oświadczyła, że nie występuje w niniejszej sprawie jako pełnomocnik.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji. Wskazał, że argumenty podniesione w skardze dotyczą zagadnień merytorycznych będących przedmiotem orzeczenia wydanego przez organ I instancji oraz uchybień formalnych przy wydawaniu decyzji. Kwestie poruszane w skardze mogą być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Decyzja Wojewody wydana w niniejszej sprawie, będąca przedmiotem zaskarżenia, nie jest zaś orzeczeniem wydanym w trybie odwoławczym, lecz umorzeniem postępowania odwoławczego w związku z wniesieniem odwołania przez osobę nie będącą stroną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje wskazane w przepisie orzeczenia wydawane przez organy administracji publicznej, w tym decyzje administracyjne.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy – niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze – zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest uprawnienie K. M. do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W decyzji tej jako właściciel działki Nr [...] położonej w B. przy ul. T., na teren której orzeczono o niezbędności wejścia przez inwestorkę L. W., został potraktowany Z. M., do którego skierowano decyzję.
Odwołanie wniósł zaś K. M., który – jak sam jednoznacznie stwierdził w treści odwołania – nie jest właścicielem działki Nr [...].
Na rozprawie sądowej w dniu 19 kwietnia 2011 r. okazano umowę darowizny z dnia 5 marca 2009 r. , którą K. Z. M. darował swojemu bratu D. M. działkę Nr [...].
Jednocześnie ojciec skarżącego A. M. oświadczył, że nie ma osoby określonej jako "Z. M.", a jest tylko "K. Z. M.". Oznacza to, że osobą do której skierował decyzję organ I instancji jest ta sama osoba, która wniosła odwołanie od tej decyzji, tj. K. Z. M. W dacie wydania decyzji przez Starostę L. istotnie nie był on już właścicielem działki Nr [...] i nie powinien być stroną przedmiotowego postępowania.
Jak wynika z akt sprawy dopiero w postępowaniu odwoławczym zażądano odpisu z rejestru gruntów, w którym jako właściciel tej działki ujawniony jest D. M. Oznacza to jednocześnie, że w postępowaniu nie brała udziału osoba będąca rzeczywiście stroną.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wniesienie odwołania przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony w danym postępowaniu, powinno spowodować umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Jednakże sytuacja, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie jest specyficzna o tyle, że organ I instancji skierował decyzję do osoby, której w rzeczywistości nie przysługiwał przymiot strony. W takim przypadku przyjmuje się, że osoba ta ma legitymację do wniesienia odwołania, gdyż ma interes prawny w obaleniu takiej decyzji administracyjnej (zob. B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 3. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2000, s.507). Taki też pogląd wyrażony został w orzecznictwie sądowym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2009 r. , IV SA/Gl 109/09 – LEX nr 553424 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2004 r. , I SA 706/03 – LEX nr 164509). Wskazano przy tym, że nie ma racjonalnych powodów do odmiennej interpretacji, która zakładałaby konieczność uruchomienia nadzwyczajnych trybów postępowania w celu wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. W świetle zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa ) rozwiązywanie tego rodzaju sytuacji winno następować w pierwszej kolejności w postępowaniu zwykłym – odwoławczym.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawione wyżej stanowisko i przemawiającą za nim argumentację.
Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien zatem na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia z udziałem ustalonych w sposób prawidłowy stron postępowania.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 200 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło