II SA/Lu 736/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi L. H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia 8 września 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania L. H. B. od decyzji Starosty K. z dnia 28 czerwca 2010 r., nr [...], odmawiającej zwrotu działek nr ewid. 1/14 i nr ewid. 1/15, położonych w pobliżu ul. W. w L., wchodzących dawniej w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,6680 ha, stanowiącego własność L. i A. małżonków S., które zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 15 grudnia 1980 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 45 i art. 52 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin – utrzymało w mocy powyższą decyzję. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent Miasta L., po rozpoznaniu wniosku L. i A. małżonków S., decyzją z dnia 15 grudnia 1980 r., nr [...]: 1) przejął na własność Państwa nieodpłatnie z prawem emerytury (renty inwalidzkiej) gospodarstwo rolne o powierzchni 0,6680 ha, położone na terenie L. ([...]), z wyłączeniem inwentarza żywego i martwego, 2) stwierdził, iż wyłączone z gospodarstwa budynki stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności i znajdują się na działce oznaczonej nr ewid. 1/13, wyznaczonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Zakład Terenowy w L., stanowiącej obszar gruntu niezbędnego do korzystania z tych budynków, 3) przydzielił L. i A. małż. S. do bezpłatnego użytkowania działki gruntu rolnego oznaczoną nr ewid. 1/12 o powierzchni 0,1518 ha, 4) stwierdził, iż przejęte przez Państwo gospodarstwo rolne jest obciążone użytkowaniem działki gruntu rolnego na rzecz dożywotnika, 5) określił, iż wartość przejętego gospodarstwa rolnego ustalona według cen określonych o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych wynosi 19 422,60 zł, a wartość budynków określona według szacunku ustalonego dla obowiązkowego ubezpieczenia PZU wynosi 286 000 zł, 6) stwierdził, iż przejęte gospodarstwo rolne nie jest obciążone zadłużeniem związanym z prowadzeniem gospodarstwa rolnego wobec jednostek gospodarki uspołecznionej ani hipotekami lub innymi prawami. W dniu 22 grudnia 2008 r. L. H. B. złożyła do Urzędu Miasta L. wniosek o zwrot całości gospodarstwa rolnego L. i A. małżonków S., przejętego powyższa decyzją z dnia 15 grudnia 1980 r. na własność Państwa. Prezydent Miasta L. postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. wyłączył do odrębnego postępowania powyższy wniosek w części dotyczącej zwrotu działek nr ewid. 1/14 i nr ewid. 1/15. Postanowieniem z 20 listopada 2009 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wyłączyło Prezydenta Miasta L. od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu działek nr ewid. 1/14 i nr ewid. 1/15 i wyznaczyło do prowadzenia tej sprawy Starostę K. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 28 czerwca 2010 r. Starosta K. odmówił zwrotu na rzecz wnioskodawczyni działek nr ewid. 1/14 i nr ewid. 1/15, wskazując, iż brak jest przepisów prawa pozwalających na ich zwrot. Organ wskazał, iż działki te nie stanowią działek gruntu zajętych pod budynki ani nie zostały obciążone prawem użytkowania gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu. Odwołanie od decyzji organ pierwszej instancji złożyła wnioskodawczyni, wskazując, iż decyzja ta jest dla niej krzywdząca. Kolegium rozpoznając to odwołanie stwierdziło, że w świetle przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin uwłaszczenie może nastąpić tylko w stosunku do działki gruntu, co do której osobie przysługuje prawo użytkowania z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego bezpośrednio Państwu. Jak wynika z prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 15 grudnia 1980 r. jedynie działka gruntu nr ewid. 1/12 o powierzchni 0,1518 ha, przydzielona została do bezpłatnego użytkowania małżonkom S., a przejęte przez Państwo gospodarstwo rolne nie było obciążone użytkowaniem działki gruntu rolnego na rzecz dożywotnika. Prawidłowo zatem, zdaniem organu drugiej instancji, Starosta K. odmówił zwrotu wskazanych działek gruntu, wobec braku przesłanek określonych w art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Skargę do sądu administracyjnego wniosła L. H. B., nie precyzując jej zarzutów, a wyrażając niezadowolenie z wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła organom administracji "fałsz intelektualny" oraz stronnicze prowadzenie postępowania w sprawie. Zdaniem skarżącej w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organy administracji winny były zwrócić jej działki gruntu zabrane nieżyjącym rodzicom. W dniu 25 lutego 2011 r. skarżąca złożyła pismo procesowe, w którym zarzuciła organom administracji posługują się "fałszywą ustawą emerytalną". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu w zakresie jego zgodności z prawem, oceniając, czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53 ze zm.) właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r. przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej. W myśl zaś art. 118 ust. 1-2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność działki. Osobie, której przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność działki obejmującej budynki, w których znajdują się ten lokal i te pomieszczenia, o powierzchni niezbędnej do korzystania z tych budynków. Z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej wyżej może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością, jeżeli jednak uprawnionymi są oboje małżonkowie, wniosek taki może być zgłoszony dopiero po śmierci obojga małżonków. Prawidłowe jest stanowisko organów administracji obu instancji, iż powołane przepisy nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, a wniosek skarżącej o zwrot działek nr ewid. 1/14 i nr ewid. 1/15, położonych w pobliżu ul. W. w L., wchodzących dawniej w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,6680 ha, stanowiącego własność L. i A. małżonków S., które zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 15 grudnia 1980 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 45 i art. 52 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140 ze zm.), nie mógł być uwzględniony. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, iż ostateczną decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 15 grudnia 1980 r. jedynie działka gruntu nr ewid. 1/12 o powierzchni 0,1518 ha, przydzielona została do bezpłatnego użytkowania małżonkom S., a przejęte przez Państwo gospodarstwo rolne nie było obciążone użytkowaniem działki gruntu rolnego na rzecz dożywotnika. Oznacza to, że działki nr ewid. 1/14 i nr ewid. 1/15, stanowiące przedmiot postępowania w niniejszej sprawie nie spełniają przesłanek określonych w powołanych wyżej przepisach, warunkujących ich zwrot na rzecz skarżącej. Ubocznie jedynie zauważyć należy, iż wniosek o zwrot przedmiotowych działek nr ewid. 1/14 i nr ewid. 1/15 złożyła wyłącznie skarżąca, a wniosku takiego nie złożyła druga spadkobierczyni poprzednich współwłaścicieli przejętego gospodarstwa rolnego L. i A. małżonków S. – S. W. Również ta okoliczność, jakkolwiek niewskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uniemożliwiałaby zwrot wskazanych wyżej działek. Mając powyższe na względzie Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i skargę, jako niezasadną, oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).