II SA/Lu 740/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania administracyjnego w sprawie wykonania zbiornika wodnego 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi [...] kwotę 309,80 zł (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy), w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, płatną z sum budżetowych Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie). Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r. ze zm.), w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006r. ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K. G., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], o ustaleniu dla L. K. i K. G. wysokości kosztów postępowania administracyjnego w wysokości 1400 zł. prowadzonego z urzędu w sprawie wykonania zbiornika wodnego na działce nr 526, położonej w miejscowości J., zakończonego decyzją z dnia [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy: Na skutek pisma Burmistrza z dnia 9 maja 2007 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wykonanego zbiornika wodnego (stawu rybnego) zlokalizowanego na działce m 526 położonej w miejscowości J. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na właścicieli stawu L. K. oraz K. G., obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 czerwca 2008 r. jego ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Wobec niewykonania, w terminie wskazanym w postanowieniu, powyższego obowiązku przez zobowiązanych, organ I instancji zlecił wykonanie tej ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu budowlanego J. P., który posiada uprawnienia budowlane do kierowania, nadzorowania i projektowania w specjalności: melioracje wodne, gospodarka wodna, budownictwo hydrotechniczne, drogi rolnicze. Za wykonanie ekspertyzy organ wypłacił zleceniobiorcy wynagrodzenie brutto w kwocie 1400 zł. Następnie na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 Kpa. organ I instancji postanowieniem z dnia [...] obciążył tymi kosztami strony postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła K. G., wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącej jej osoby, czyli kosztów w wysokości 700 zł. Wyjaśniła, iż jest tylko formalnie współwłaścicielką działki nr 526 i nie ma żadnego wpływu na to, co na tej działce się dzieje, a ponadto ma trudną sytuację ekonomiczną i rodzinną. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (zaskarżonym niniejszą skargą) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że prawa nie narusza. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zobowiązani nie wykonali w wyznaczonym terminie nałożonego na nich obowiązku, wobec czego organ I instancji zlecił stosownie do art. 81 c ust. 4 prawa budowlanego opracowanie wymaganej ekspertyzy osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a kosztami obciążył osoby zobowiązane. Zdaniem organu odwoławczego argumenty zażalenia nie mogą być uwzględnione. Organ I instancji prawidłowo skierował postanowienie z dnia [...], a także postanowienie z dnia [...] nakładające obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej do współwłaścicieli nieruchomości nr 526, gdyż J. K. (inwestor wykonanych robót budowlanych oraz właściciel przedmiotowej nieruchomości w okresie wykonania przedmiotowego zbiornika wodnego) nie żyje. Żądana kwota powinna być solidarnie wpłacona przez zobowiązanych na podane w sentencji postanowienia konto bankowe. Natomiast podział nakładów finansowych za wykonaną ekspertyzę, pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie leży w gestii organu nadzoru budowlanego. Na powyższe postanowienie skargę do sądu administracyjnego wniósł L. K., domagając się jego uchylenia. Skarżący podniósł, iż przedmiotowy zbiornik wodny wykonał jego ojciec po wcześniejszym uzyskaniu informacji z urzędu, że nie jest wymagane żadne zezwolenie. Dlatego skarżący nie rozumie, dlaczego obecnie organy nadzoru budowlanego zarzucają, że do budowy wymagane było pozwolenie wodno-prawne. Skarżący uważa, że jego staw nikomu nie zagraża, ponieważ oddalony jest od najbliższej sąsiedniej nieruchomości o ponad 100 m. Wyjaśnił, iż nie wykonał sam ekspertyzy, ponieważ uważał, że jest ona zbędna ze względu na fakt, że przeprowadził naprawy i modernizację urządzeń melioracyjnych zbiornika wodnego. Ponadto podniósł, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, utrzymuje się wyłącznie z zasiłku przedemerytalnego w wysokości 600 zł miesięcznie, wobec czego wnosi o umorzenie należności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W sprawie nie jest kwestionowane, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 81c. ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006r. ze zm.), nałożył na właścicieli stawu rybnego L. K. i K. G. obowiązek dostarczenia w zakreślonym terminie jego ekspertyzy technicznej. Zgodnie z powołanym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W tym przypadku nałożenie obowiązku było wynikiem poczynionych w sprawie ustaleń, że wspomniany zbiornik wodny "zaburza działanie istniejącego systemu drenarskiego, wynikiem czego ulegają pogorszeniu warunki prawidłowego użytkowania gruntów rolnych, a podtopienie budynków mieszkalnych może mieć wpływ na pogorszenie się warunków zdrowotnych mieszkańców’’. Zdaniem organu usytuowanie stawu na trasie rurociągu drenarskiego budzi zastrzeżenia co do podjętych rozwiązań technicznych podczas budowy. Nie jest także kwestionowane, że we wskazanym terminie zobowiązani nie wykonali powyższego obowiązku. Z tego powodu organ był uprawniony na podstawie art. 81c ust.4 do zlecenia wykonanie ocen lub ekspertyz o których mowa w ust. 2 na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Na takie postanowienie nie służy zażalenie, a w konsekwencji także skarga do sądu administracyjnego (Postanowienie NSA z dnia 18 września 2009r. II OSK 1369/09 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z zaskarżonego postanowienia wynika jednak, że organ kosztami tej ekspertyzy obciążył strony postępowania wydając w tym przedmiocie postanowienie na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 kpa. Zgodnie z art. 264 § 1 kpa, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Natomiast w myśl art. 262 § 1 pkt 2 kpa, stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Zauważyć należy, że uzyskanie ekspertyzy technicznej stawu, której obowiązek przedstawienia wynikał z postanowienia z dnia 11 lutego 2008r., leżało w interesie skarżących, skoro organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Z treści artykułu 81c ust. 2 i ust. 4 wynika też jasno, że organy właśnie od uczestników procesu budowlanego mogą żądać przedstawienia odpowiednich ocen lub ekspertyz. Zaniechanie wykonania obowiązku uzasadniało obciążenie kosztami postępowania właścicieli obiektu budowlanego. Ustalenie natomiast w ekspertyzie, że staw został usytuowany na trasie zbieracza drenarskiego stanowiło przesłankę wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] nakazującej jego rozbiórkę. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zarzuty skargi nie mogą być uwzględnione. Sąd nie mógł wziąć pod uwagę argumentu skarżącego o trudnej sytuacji majątkowej. O ile pod względem słusznościowym zrozumiała jest sytuacja skarżącego, który jak wynika z jego wyjaśnień, nie ma środków na pokrycie kosztów ekspertyzy, jak też wskazuje na sentymentalny związek z przedmiotowym obiektem budowlanym, to jednak oceniając jego stanowisko Sąd nie mógł tych względów słusznościowych brać pod uwagę. Jedynym bowiem kryterium sądowej kontroli decyzji administracyjnej jest kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Z powyższych względów, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1070 ze zm.) skargę należało oddalić. O wynagrodzeniu adwokata wyznaczonego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ).