II SA/Lu 740/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu działek oddala skargę. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia ...o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu T. M. K. – na jej wniosek z dnia 5 marca 2012r. - działek oznaczonych nr ... i nr ... o łącznej pow. 1, 14 ha, położonych we wsi S. G. gmina A. W uzasadnieniu organ wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje wydana w tej samej sprawie decyzja Starosty z dnia ...Decyzją tą umorzono mianowicie postępowanie w sprawie zwrotu T. M. K. na jej wniosek z dnia 2 lutego 2010r. działek oznaczonych nr ... i nr ... o łącznej pow. 1, 14 ha, położonych we wsi S. G. gmina A., przekazanych nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 179 kc, poprzez zrzeczenie się przez L. i M. S. - rodziców T. M. K., dokonane w formie aktu notarialnego z dnia 25 sierpnia 1992r. za zgodą Kierownika Urzędu Rejonowego w drodze decyzji z dnia 30 lipca 1992r. Umorzenie nastąpiło ze względu na to, że w przedmiotowej sprawie nie było możliwe orzekanie w trybie administracyjnym tj. na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, bowiem przejęcie nastąpiło na skutek oświadczenia woli właścicieli o zrzeczeniu się, a uchylenie się od skutków prawnych tego oświadczenia jest możliwe wyłącznie przed sądem powszechnym. Organ wyjaśnił ponadto, że poprzednia decyzja umarzająca z dnia ....2010r. była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 22 października 2010r., sygn. akt II SA/Lu 425/10 oddalił skargę T. K. na decyzję SKO z dnia ... 2010r. utrzymującą w mocy tę decyzję. Obecnie nie jest więc możliwe ponowne orzekanie w tej samej sprawie, dlatego postępowanie należało umorzyć. Organ wskazał również, że wyrokiem z dnia 29 września 2011r., sygn. akt II SA/Lu 451/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T. K. na decyzję SKO z dnia ... w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu działek, umorzonego jako bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uzupełnioną następnie pismem z dnia 3 września 2012r., wniosła T. K., reprezentowana przez M. K., kwestionując zaskarżoną decyzję. Zdaniem skarżącej, niniejsza sprawa powinna być rozpoznana przez organ administracyjny ze względu na zmianę przepisu art. 179 K.c., wprowadzoną ustawą z dnia 14 lutego 2003r., którą "potwierdził TK w wyroku z dnia 15 marca 2005r., K 9/04" - przedmiotowe działki stały się bowiem własnością gminy, będącej jednostką samorządu terytorialnego. W ocenie skarżącej, starosta nie był uprawniony do zbycia tych działek aktem notarialnym z 8 listopada 2006r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 póz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów. Podstawą jej wydania był przepis art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a dalsze prowadzenie postępowania stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy (por. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 12 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 414). Prawidłowo organy stwierdziły, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej, bowiem sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta. Na wniosek skarżącej T. K. z dnia 2 lutego 2010r. o zwrot działek oznaczonych nr .... i nr ... o łącznej pow. 1, 14 ha, położonych we wsi S. G. gmina A. - Starosta prowadził postępowanie, które zakończyło się decyzją z dnia ... 2010r. umarzającą postępowanie, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia ... 2010r., a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 22 października 2010r. w sprawie II SA/Lu 425/10 oddalił skargę T. K. Jako przyczynę umorzenia postępowania organ prawidłowo wskazał w tej decyzji brak podstawy prawnej do orzekania merytorycznie w sprawie, gdyż zrzeczenie się własności nieruchomości przez poprzedników prawnych T. K. nastąpiło w trybie art. 179 K.c. Zwrot przejętych w tym trybie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości jest bowiem dopuszczalny wyłącznie poprzez uchylenie się od skutków prawnych tego oświadczenia woli przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu nie było więc możliwe uwzględnienie wniosku, skoro w sprawie nie zachodzi sytuacja dopuszczająca możliwość wystąpienia z roszczeniem przewidzianym w art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn. Dz.U. z 1998r., nr 7, poz.25 ze zm.). Obecnie skarżąca ponownie domaga się zwrotu działek oznaczonych nr .. i nr ...o łącznej pow.1, 14 ha, argumentując dodatkowo wniosek brakiem legitymacji po stronie starosty do zbycia tych działek aktem notarialnym z dnia 8 listopada 2006r. W sytuacji występującej w sprawie stwierdzić należy, że prawidłowe było umorzenie niniejszego postępowania - brak jest bowiem podstaw do wydania decyzji administracyjnej, skoro sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012r., I OSK 2030/11). Wprawdzie poprzednia decyzja Starosty z dnia ...2010r. była decyzją umarzającą postępowanie, to jednak z uwagi na to, że przyczyną jej wydania był brak podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie zwrotu, przyjąć należy, że decyzja ta załatwiała sprawę co do jej istoty, dlatego korzysta ona z powagi rzeczy osądzonej, co stanowi przeszkodę ponownego rozpoznania tej samej sprawy (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Podnoszone przez skarżącą zarzuty nie mogą więc być uwzględnione, gdyż nie mają wpływu na ocenę żądania zwrotu działek będących przedmiotem zrzeczenia się w trybie art. 179 K.c. Z powyższych względów zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a skarga podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012., poz. 270).