II SA/Lu 747/07
WyrokWSA w Lublinie2007-12-13
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie istniejącego obiektu budowlanego (wiaty pełniącej rolę kojca dla psa) na inne miejsce stanowi "budowę" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, uzasadniającą zastosowanie przepisów o samowoli budowlanej i nakaz rozbiórki?Ratio decidendi
Przeniesienie istniejącego obiektu budowlanego na inne miejsce, nawet jeśli jego konstrukcja została wzniesiona wcześniej, stanowi "budowę" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Taka czynność, wykonana bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, jest samowolą budowlaną. W przypadku braku planu miejscowego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, legalizacja takiej budowy jest niemożliwa, co uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej wiaty (kojca dla psa). Zarzucili organom błędne ustalenie daty powstania wiaty (twierdzili, że powstała w 1992 r., a w 2004 r. została jedynie przeniesiona) oraz naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez brak pouczenia o nieostateczności decyzji. Organy uznały przeniesienie wiaty w 2004 r. za budowę, która wymagała zgłoszenia, a wobec braku możliwości legalizacji, nakazały rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. Z., S. Z., H. W. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] nakazującą, na podstawie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), S. Z. rozbiórkę samowolnie wykonanej wiaty o konstrukcji stalowej, o wymiarach 4,00 m x 1,75 m i wysokości 2,15 m, pełniącej rolę kojca dla psa, znajdującej się na działce o numerze ewidencyjnym 3995 położonej w Ł. przy ul. G.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zarzuty podnoszone w odwołaniu przez M. i S. Z., H. W. oraz J. W. dotyczące daty wzniesienia wiaty nie zasługują na uwzględnienie. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że przedmiotowa wiata została wniesiona w 2004 roku. Organ oparł swoje twierdzenia na protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 5 października 2004 roku, w którym wskazano, że wiata pełniąca rolę kojca dla psa usytuowana była w bezpośrednim sąsiedztwie budynku garażowego oraz w odległości 1,80 m od granicy działki L. S. oraz na notatce służbowej z dnia 28 grudnia 2004 roku sporządzonej przez pracowników PINB, szkicu sytuacyjnego oraz materiału fotograficznego z których wynika, że wiata została przeniesiona przez inwestora bez stosownego zgłoszenia na odległość 3,80 m od budynku garażu oraz w odległość 3,20 m od granicy działki sąsiada. Organ II instancji wskazał, że dokonane pomiędzy 5 października a 28 grudnia 2004 roku przeniesienie obiektu w inne miejsce należy uznać za budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane, ponieważ zgodnie z cytowanym przepisem przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu w określonym miejscu. Ponadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nie jest możliwe zalegalizowanie samowolnie wykonanej wiaty. Organ podkreślił, że w omawianym przypadku organ nadzoru budowlanego, stwierdzając samowolę budowlaną, jest zobligowany do nakazania rozbiórki, przesłanki której są ściśle określone przepisami Prawa budowlanego.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyli M. i S. Z., H. W. i J. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wstrzymanie jej wykonania. Skarżący zarzucili, iż organ nieprawidłowo ustalił datę powstania przedmiotowej wiaty przyjmując, że miało to miejsce w roku 2004. Wskazali, że wiata pełniąca rolę kojca dla psa powstała w roku 1992, a w roku 2004 r. została jedynie przeniesiona na inne miejsce na zalecenie Inspektora Nadzoru Budowlanego zamieszczone w protokole z dnia 5 października 2004 r. Zdaniem skarżących, brak pouczenia o tym, iż decyzja PINB z dnia [...] r. nie była ostateczna naraził ich na szkodę. Strona uważa, że wykonanie przez nią zaleceń zawartych w powołanej decyzji nastąpiło w dobrej wierze i zaufaniu do legalności działania organów administracji, zaś niedopełnienie ciążącego na PINB obowiązku informacyjnego i późniejsze uchylenie decyzji w toku instancji, na skutek odwołania z dnia [...] r., stanowi naruszenie art. 9 kpa. Ponadto skarżący podnieśli, że decyzje wydawane w postępowaniu administracyjnym dotyczące rzeczowej wiaty naruszały przepisy "o charakterze ogólnym" jak i przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 77 i art. 107 kpa., wskazując tym samym, iż organy administracji nie brały pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu strony.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że skarga nie wnosi nowych okoliczności i zarzutów nie znanych organowi, a które mogłyby mieć wpływ na wydane orzeczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2007 r. (II SA/Lu 747/07) wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrując skargę, zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a co za tym idzie - uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W ramach sądowej kontroli w sprawie wywołanej niniejszą skargą nie budzi wątpliwości fakt wybudowania przedmiotowej wiaty o wymiarach 4.00 x 1.74 m. i wysokości 2.15 m, pełniącym funkcję kojca dla psa, w miejscu określonym w decyzji organu I instancji bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. Z akt sprawy wynika, że sama konstrukcja wiaty została wniesiona w roku 1992 r. razem z budynkiem garażowym w innym miejscu. Fakt ten jednak nie ma bezpośredniego znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem, jak to ustaliły organy i skarżący temu nie zaprzecza, w roku 2004 przedmiotowa wiata została przeniesiona na miejsce, w którym znajduje się obecnie (bezpośrednie sąsiedztwo budynku garażowego w odległości 1.8 m. od granicy z działka sąsiada) i ten fakt jest przedmiotem decyzji administracyjnej, utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną do sądu administracyjnego. Organy ustaliły, iż usytuowanie wiaty w aktualnym miejscu miało miejsce w okresie między 5 października a 28 grudnia 2004 r.
Pierwszą kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia w toku sądowej kontroli jest to, czy przeniesienie przedmiotowej wiaty stanowi fakt, umożliwiający zastosowanie wobec niej przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Na gruncie orzecznictwa nie budzi wątpliwości, że ustawienie gotowego obiektu na określonej nieruchomości oznacza prowadzenie robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 22 kwietnia 1999 r., IV SA 1830/96, Lex nr 47183). dotyczy to także wykonania obiektu budowlanego w całości (a nawet w znacznej części) w innym miejscu a następnie przeniesienia go i usytuowania w innym miejscu, bowiem pojecie wykonywania obiektu może oznaczać także jego usytuowanie w określonym miejscu w celu korzystania z niego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 31 sierpnia 2005 r., OSK 1922/04, Lex nr 188286). Tezy te zachowują aktualność w stosunku do obiektu, stanowiącego przedmiot zaskarżonej decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji poprawnie zatem przyjął, iż określone w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane pojecie budowy jako wykonywanie obiektu budowlanego w określony miejscu obejmuje także przeniesienie tego obiektu w inne miejsce.
Należy wskazać, iż przedmiotowej wiaty dotyczył już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 września 2005 r. (II SA/Lu 369/05), dotyczący skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki kojca dla psa, w którym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję pierwszoinstancyjną. w treści uzasadnienia tego wyroku Sąd stwierdził, iż wiata jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy ( a nie obiektem małej architektury) oraz że przyjęcie przez organy w uchylonych decyzjach, iż nie wymaga ona ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia jest błędne. Niezależnie od podzielania tego stanowiska przez niniejszy skład sądu, skład ten jest stanowiskiem powyższym wyrażonym we wskazanym wyżej wyroku związany na gruncie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rzutuje to na ocenę prawną stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, dotyczącego wybudowania (w kontekście wywodów przeprowadzonych wyżej) przedmiotowej wiaty bez stosownego zgłoszenia właściwemu organowi na gruncie art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W ocenie sądu jest to pogląd poprawny i zgodny z prawem.
Powyższa poprawna decyzja kwalifikująca ustalony stan faktyczny stanowi podstawę wyznaczenia konsekwencji prawnych, przewidzianych w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wobec nie budzącego wątpliwości faktu braku planu miejscowego jak i ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie jest możliwe przeprowadzenie procedury legalizacyjnej art. 49b ust. 2 tej ustawy, stąd orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego jest uzasadnione i zgodne z prawem.
Nie są trafne, z punktu widzenia sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, zarzuty skargi wskazujące na kierowanie się przez skarżącego zaleceniem Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie do przeniesienia wiaty w inne miejsce. Niezależnie od tego, że jak można przypuszczać, celem zalecenia było wskazanie sposobu załagodzenia konfliktu sąsiedzkiego, z protokołu z dnia 5 października 2004 r. wynika po pierwsze, że skarżący zobowiązał się dobrowolnie do przeniesienia kojca w inne miejsce, a po drugie, że miejsce to nie zostało precyzyjnie określone.
Z punktu widzenia kontroli sądowej nie jest także istotny zarzut wykonania posadzki betonowej przed uchyleniem decyzji, która w ten sposób nie uzyskała przymiotu decyzji ostatecznej. Wskazywanie możliwości różnego zachowania się stron w okresie biegnącym do daty wykonania nakazanych czynności nie może być przedmiotem szczegółowego informowania czy instruowania ze strony organu administracji. Mogłoby zresztą powodować inne skutki w zakresie niezgodności działań tego organu z prawem. Nie wchodzi to zatem w zakres normy zawartej w art. 9 kpa, zwłaszcza, że w dniu 9 marca 2006 r., a więc na niemal dwa miesiące przed upływem terminu do wykonania posadzki, strona została poinformowana o wniesieniu odwołania od decyzji, co następnie spowodowało uchylenie tej decyzji. Należy także wskazać, mimo, iż przedmiotem kontroli sądu nie jest decyzja z dnia [...] r., iż nie znajduje także potwierdzenia w aktach sprawy sformułowany w skardze argument o błędnym ustaleniu przez organ terminu wniesienia przez L. S. odwołania od tej decyzji, bowiem decyzje doręczono L. S. w dniu 16 lutego 2006 r. (k. 52 akt adm.).
Sąd, mimo braku jednoznacznych argumentów w skardze dotyczących podstaw wstrzymania wykonania decyzji, mając na uwadze spostrzeżenia skarżącego o charakterze ogólnym, związane z sytuacją przebywającego w kojcu psa, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie leży natomiast w zakresie jego kognicji ingerencja w stosunki sąsiedzkie.
Także w zakresie kontroli działań organów administracji sąd nie stwierdził zaniedbań ze strony tych organów, które strona ogólnie określa w zakończeniu skargi jako zaniedbania dotyczące zbierania dowodów, uzasadniania decyzji ("sprawiające wrażenie niemalże bezmyślnego ich kopiowania") czy ogólnego podważania zaufania obywateli do organów administracji.
W świetle powyższej argumentacji, w uwagi na brak naruszenia przepisów wskazanych aktów prawnych przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie mógł stwierdzić jej niezgodności z prawem. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło