II SA/Lu 747/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. M. G. od decyzji z dnia [...], nr [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza odmawiającej przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na opłatę należności za podatek gruntowy i bieżących rat, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W odwołaniu skarżący wniósł o uznanie decyzji organu I instancji jako niezgodnej z prawem ze względu na "naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa materialnego oraz godności podopiecznego". Strona podniosła także, że trudno uznać za prawidłowe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z pracownikiem, który nie wykazuje chęci współpracy z wnioskodawcą. W postępowaniu administracyjnym na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 4 maja 2010r. ustalono, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, niepełnosprawną w stopniu lekkim, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1955 ha przeliczeniowego, z którego dochód wynosi 247,47 zł (1,1955 x 207 zł) oraz zasiłku okresowego w kwocie 114,77 zł. Dochód D. G. nie przekracza kryterium ustawowego określonego w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej to jest 477 zł. Jak wynika z akt sprawy, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód strony wynosił 362,24 zł. Kolegium podtrzymało argumentację zaskarżonej decyzji, mając na uwadze art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej regulujący kwestie przyznania zasiłku celowego. Zdaniem Kolegium nie można uznać, że opłacanie zaległych należności na podatek gruntowy oraz bieżących raz za ten podatek jest niezbędną potrzebą bytową w rozumieniu wyżej powołanego przepisu. Organ odwoławczy podniósł, że wnioskodawca nie prowadzi działalności rolniczej m.in. ze względu na alergię, brak narzędzi, złą strukturę gleby, nieopłacalność prowadzenia działalności rolniczej, czy brak pieniędzy na zakup środków ochrony roślin. Zdaniem Kolegium D. G. nie traktuje swoich gruntów jako środka zarobkowania i nie prowadzi działalności rolniczej nawet dla swoich potrzeb, w związku z tym uznaje, że opłacanie danin publicznych na niewykorzystane do zarobkowania lub zaspokajania swoich potrzeb żywnościowych, nie może być uznane za niezbędną potrzebę życiową. Dodatkowo organ wskazał, że z pisma Burmistrza z dnia [...], nr [...] wynika, że D. G. wnioskiem z dnia 9 lutego 2010r. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowych. Natomiast decyzją z dnia [...] organ podatkowy przychylił się do prośby podatnika i umorzył mu zaległość w łącznej kwocie 145 zł. Zatem organ uznał, że przedmiotowy wniosek D. G. jest nieaktualny w zakresie, w jakim uwzględniono wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z dnia 9 lutego 2010r. Organ podkreślił, że w pierwszej kolejności zobowiązany jest do przyznawania środków na potrzeby bytowe jak np. żywność, czy leki. W wyniku przeprowadzonych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany do przyznania zasiłku celowego na pokrycie potrzeb, których nie można uznać za niezbędną potrzebę bytową. D. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazuje, że organy działają niezgodnie z prawem i wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy, biorąc pod uwagę naruszenia prawa i zasady współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 39 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U z 2009r. Nr 175, poz. 1362), w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Według natomiast art. 39 ust. 2 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jakkolwiek wyliczenie celów uzasadniających przyznanie świadczenia ma charakter przykładowy, to jasno z nich wynika, że chodzi tu o zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, tj. takiej, która jest związana z codziennym życiem i codziennym zaspokajaniem potrzeb żywieniowych, zdrowotnych, mieszkaniowych, edukacyjnych (por. wyrok NSA z 16 lutego 2007 r., I OSK 1022/06). Nie ulega wątpliwości, że opłaty zaległości na podatek gruntowy, jak i bieżących rat tego podatku nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej. Trudna sytuacja życiowa strony może być podstawą umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty tych należności przez organ podatkowy. Jak wynika z akt sprawy skarżący korzysta z tej drogi postępowania. Należy zwrócić uwagę, że ustalenie, iż osoba ubiegająca się o świadczenia z pomocy społecznej spełnia kryteria ustawowe, uprawniające ją do świadczeń z pomocy społecznej nie oznacza, że pomoc taka zostanie jej udzielona. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie, przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, co oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1825/05, publ.: LEX nr 194040). Nawet zatem w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek przyznania zasiłku, organ może orzec o odmowie jego przyznania. Z treści wywiadu środowiskowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżący mieszka samotnie, jest bezrobotny, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,1955 ha przeliczeniowego, jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności, wymagającą pomocy. Z tych powodów od kilku lat objęty jest szeroko rozumianą pomocą świadczoną przez Ośrodek Pomocy Społecznej, w ramach której udzielane są mu różnego rodzaju świadczenia pieniężne przeznaczone na zakup żywności, opału, odzieży, obuwia, środków higienicznych, butli z gazem, pokrycie kosztów dojazdów na poszukiwanie pracy, pokrycie faktur za dostawę energii elektrycznej, pokrycie części kosztów zakupu aparatu słuchowego, czy baterii umożliwiających jego funkcjonowanie. Bez wątpienia udzielane skarżącemu świadczenia nie są wystarczające, jednak trzeba pamiętać, że instytucja pomocy społecznej ma za zadanie jedynie wspierać osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej i pomagać im w przezwyciężaniu ich trudności. Jej rolą nie jest zaś pełne zaspokajanie potrzeb i spełnianie wszystkich oczekiwań osób ubiegających się o świadczenia. Mając na uwadze powyższe ustalenia, nie ma podstaw do zarzucenia organom, że odmowa przyznania skarżącemu kolejnego zasiłku celowego jest dowolna. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) skargę należało oddalić.