II SA/Lu 75/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-02-29

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część kosztów, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych (art. 239 pkt 1 lit. a PPSA), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być zasadny, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną swojej rodziny. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jednakże na mocy przepisów szczególnych był zwolniony z kosztów sądowych, co uczyniło rozstrzyganie w tym zakresie zbędnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych p o s t a n a w i a I. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni 174,74 m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,09 ha, przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych, świadczeń z opieki społecznej w kwocie [...]złotych oraz renty socjalnej w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych. W rodzinie skarżącego jedna osoba ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i dwie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Skarżący posiada samochód osobowy, którego zakup został dofinansowany ze środków pochodzących z PFRON. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego – [...] złotych, zakup odzieży i obuwia – [...] złotych, koszty zakupu paliwa – [...] złotych, koszty wyżywienia -1.100,00 złotych, koszty opłat za wywóz śmieci, energię elektryczną telefon i gaz – [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w L. z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Całość dochodu gospodarstwa domowego skarżącego pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Zatem uszczuplenie ich w jakimkolwiek stopniu uniemożliwi poniesienie kosztów utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym skarżącego. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego zasiłku okresowego, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło