II SA/Lu 76/12
WyrokWSA w Lublinie2012-04-12
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego jest zasadne, gdy zobowiązany twierdzi, że wykonał obowiązek, ale tylko w części?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie o odmowie umorzenia grzywny jest zgodne z prawem. Grzywna w celu przymuszenia może zostać umorzona tylko w przypadku pełnego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W analizowanej sprawie skarżący nie wykonał w pełni obowiązku wyłączenia z użytkowania całego budynku, a jedynie jego część mieszkalną, co nie stanowi podstawy do umorzenia grzywny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania decyzji z 2008 r. nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący twierdził, że wykonał obowiązek, wyłączając z użytkowania część mieszkalną budynku, jednak organy uznały, że obowiązek dotyczył całego budynku i nie został wykonany w pełni, co skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie umorzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nałożonej grzywny oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r., nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpoznaniu zażalenia Z. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia 28 września 2011 r., nr [...], umarzające postępowanie w sprawie zgłoszonych przez Z. R. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym – utrzymał w mocy to postanowienie.
Powyższe postanowienie organu odwoławczego zapadło w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia 20 marca 2008 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] nakazał właścicielom nieruchomości: Z. R., M. S., Z. C. oraz "A" Spółce z o.o. wyłączyć z użytkowania stanowiący ich własność budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany w L., przy ul. K. [...]. Decyzją tą organ nakazał ponadto umieścić na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi bądź mienia i o zakazie jego użytkowania oraz wykonać doraźne zabezpieczenie w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi bądź mienia poprzez wygrodzenie budynku oraz zabicie okien na parterze i drzwi wejściowych celem uniemożliwienia dostępu osobom postronnym.
Upomnieniem z dnia 8 czerwca 2010 r., wezwano Z. R. do wykonania obowiązków wynikających z przywołanej wyżej decyzji, informując o zagrożeniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Mimo upomnienia zobowiązany nie wykonał wskazanych obowiązków, w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] w dniu 13 sierpnia 2010 r. wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do Z. R. wraz z klauzulą o skierowaniu do przymusowego wykonania określonego w nim obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 16 września 2010 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 października 2010 r., uznał za bezzasadne zarzuty zobowiązanego.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., II SA/Lu 43/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. R. na powyższe postanowienie organu odwoławczego z dnia 29 października 2010 r.
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia do wykonania wyżej wymienionego obowiązku w wysokości 5 000 zł.
W dniu 9 września 2011 r. zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym zawarł wniosek o umorzenie w całości nałożonej na niego grzywny z uwagi na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia 20 marca 2008 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 28 września 2011 r. odmówił umorzenia nałożonej grzywny. W dniu 31 sierpnia 2011 r., jak wyjaśnił organ, przeprowadzone zostały czynności kontrolne, w wyniku których stwierdzono, iż została wykonana tylko część robót nakazanych powyższą decyzją PINB z dnia 20 marca 2008 r. Wyłączono bowiem z użytkowania oraz zabezpieczono jedynie część mieszkalną budynku, a na parterze budynku i w oficynie nadal funkcjonują lokale użytkowe. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzenia wymierzonej grzywny.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 28 września 2011 r. zobowiązany podniósł, że obowiązek określony w decyzji PINB miasta [...] z dnia 20 marca 2008 r. nie został określony precyzyjnie, gdyż decyzja ta nakazała wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego, a nie zawiera nakazu wyłączenia także części użytkowej. Zdaniem zobowiązanego, obowiązek wynikający z tej decyzji został wykonany, gdyż przedmiotowy budynek – w części mieszkalnej – został wyłączony z użytkowania.
Organ drugiej instancji postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB miasta [...] z dnia 28 września 2011 r., podzielając argumentację organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by zobowiązany wykonał w całości obowiązek nałożony na niego decyzją z dnia 20 marca 2008 r. Organ egzekucyjny, wbrew zarzutom zobowiązanego, precyzyjnie określił obowiązek i nie wskazał, że wyłączeniu z użytkowania nie podlega część budynku przeznaczona pod usługi.
Skargę do Sądu na postanowienie organu odwoławczego z dnia 17 listopada 2011 r. złożył Z. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podkreślił, iż skoro w decyzji z dnia 2 kwietnia 2008 r. mowa jest tylko o wyłączeniu z użytkowania budynku mieszkalnego, to nie można czynić skarżącemu zarzutu, że nie dokonał wyłączenia z użytkowania także części użytkowej budynku. Organom administracji znana jest opinia biegłego J. F., z której wynika, że budynek w części użytkowej może być użytkowany, a wyłączona winna być z użytkowania jedynie część mieszkalna. Organ pierwszej instancji nie odniósł się jednak w żaden sposób do zapisów tejże opinii, co do oznacza, że także organ ten uważa, iż budynek należało wyłączyć z użytkowania tylko w części mieszkalnej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 119 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
W myśl art. 125 § 1 i 2 ustawy w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego.
W niniejszej sprawie decyzją z dnia 20 marca 2008 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] nakazał właścicielom nieruchomości, w tym skarżącemu Z. R., wyłączyć z użytkowania stanowiący ich własność budynek mieszkalny wielorodzinny usytuowany w L., przy ul. K. [...]. Decyzją tą organ nakazał ponadto umieścić na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi bądź mienia oraz o zakazie jego użytkowania, a także wykonać doraźne zabezpieczenie w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi bądź mienia poprzez wygrodzenie budynku i zabicie okien na parterze i drzwi wejściowych celem uniemożliwienia dostępu osobom postronnym.
Obowiązek określony we wskazanej decyzji ma charakter niepieniężny, a zatem mógł on być egzekwowany przez organy egzekucyjne przy zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia.
Strona skarżąca w zażaleniu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] nakładające na nią grzywnę w celu przymuszenia, wniosła o umorzenie tej grzywny, wskazując na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia 20 marca 2008 r.
W ocenie Sądu wskazana przez skarżącego okoliczność nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy. Organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że skoro w sentencji decyzji z dnia 20 marca 2008 r. oraz w tytule wykonawczym z dnia 13 sierpnia 2010 r. nakazano "wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w L. przy ul. K. [...]", to nakaz ten dotyczy całego budynku. Twierdzenie skarżącego, iż nałożony obowiązek obejmuje jedynie część mieszkalną budynku jest sprzeczne z treścią uzasadnienia decyzji z dnia 20 marca 2008 r., w której organ wyraźnie wskazywał na zły stan techniczny całego budynku przy ul. K. [...] w L., a nie jedynie jego części mieszkalnej. Organ powoływał się przy tym na kontrolę przeprowadzoną w dniu 22 lutego 2008 r., podczas której ustalono, że budynek przy ul. K. [...] w L. (bez wyszczególniania jego części) jest w złym stanie technicznym, drewniana konstrukcja dachu na tym budynku posiada znaczną erozję biologiczną, elewacje budynku nie były od wielu lat remontowane, kominy posiadają liczne ubytki, a instalacja elektryczna grozi porażeniem. Określone w ten sposób wady techniczne niewątpliwie świadczą o złym stanie technicznym całej konstrukcji budynku, posiadającego chociażby wspólną instalację elektryczną zarówno dla części mieszkalnej jak i usługowej. Ponadto, zdaniem Sądu, gdyby treść omawianego nakazu dotyczyła jedynie części budynku, organ orzekłby o obowiązku wyłączenia z użytkowania "części budynku", czy też "budynku w (określonej) części", a nie – jak to uczynił – "wyłączenia z użytkowania budynku". Na to, że wyłączony z użytkowania ma być cały omawiany budynek wskazuje również sformułowanie punktu 2 sentencji decyzji PINB z dnia 20 marca 2008 r., nakazującej "zabicie okien na parterze i drzwi wejściowych celem uniemożliwienia dostępu osobom postronnym". Nie ulega bowiem wątpliwości, iż lokale użytkowe w przedmiotowym budynku znajduje się na parterze budynku (por. kopie fotografii wykonanych podczas oględzin w dniu 31 sierpnia 2011 r., k. 57-59).
Nieprecyzyjne określenie charakteru przedmiotowego budynku jako budynku mieszkalnego, zamiast usługowo-mieszkalnego nie może więc stanowić podstawy do przyjęcia, iż nałożony na właścicieli nieruchomości obowiązek nie dotyczy również części usługowej wskazanego obiektu.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że strona skarżąca do tej pory wyłączyła z użytkowania jedynie część mieszkalną budynku, należy stwierdzić, iż nie wykonała ona obowiązku nałożonego na nią decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia 20 marca 2008 r.
Umorzenie grzywny w celu przymuszenia, zgodnie z powołanym art. 125 § 1 ustawy, jest natomiast możliwe jedynie w razie wykonania w pełni obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lipca 2010 r., IV SA/GL 59/10, Lex nr 625792). W związku z tym fakt wyłączenia przez skarżącego części przedmiotowego budynku, nie mógł stanowić podstawy umorzenia grzywny w celu przymuszenia, tym bardziej, że w niniejszej sprawie nie można mówić – zdaniem Sądu – o obowiązku, który mógłby być wykonywany etapami (częściowo). Nakaz nałożony na właścicieli wskazywał bowiem na zły stan techniczny omawianego budynku i dotyczył tego obiektu jako całości (co wykazano powyżej), a zatem wyłączenie z użytkowania jedynie jego części nie przyniosłoby – nawet w zakresie częściowym – zamierzonego skutku w postaci zapewnienia bezpieczeństwa osób i mienia znajdujących się w obrębie tego obiektu.
W związku z powyższym brak jest podstaw, by kwestionować stanowisko organów egzekucyjnych, uznające wniosek skarżącego o umorzenie grzywny za nieuzasadniony, a wydane w tym przedmiocie postanowienie pierwszoinstancyjne, oraz utrzymujące je w mocy postanowienie organu odwoławczego, należy uznać za zgodne z prawem.
Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło