II SA/Lu 760/19

PostanowienieWSA w Lublinie2020-01-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy stwierdzająca nieważność części uchwały w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy uwzględniająca skargę w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uznając, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały w trybie autokontroli, o ile działa w zakresie swojej właściwości.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej jego działki. Gmina wniosła o umorzenie postępowania, powołując się na uchwałę Rady Gminy stwierdzającą w części nieważność zaskarżonej uchwały, uwzględniającą skargę P. B. w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie i zasądzono od Gminy na rzecz skarżącego kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

22 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu 22 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na uchwałę nr [...] Rady Gminy w [...] z [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] terenów leśnych i zalesień postanawia I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Gminy [...] na rzecz skarżącego P. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. B. wniósł skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy w [...] z [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] terenów leśnych i zalesień, żądając stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej obrębu [...], w odniesieniu do działki oznaczonej nr [...], będącej własnością skarżącego. W odpowiedzi na skargę Gmina [...] wniosła o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na uwzględnienie skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a). Organ powołał się na uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z [...] r. w sprawie stwierdzenia w części nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy w [...] z [...] r. Z § 1 ust. 1 uchwały z 2019 r. wynika, że Rada uwzględniła w całości m. in. skargę P. B., stwierdzając nieważność tej uchwały w zaskarżonej części tj. w odniesieniu do działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją rozbieżności w zakresie oceny, czy powołany przepis, określający uprawnienie do tzw. autokontroli, może stanowić samoistną podstawę prawną do stwierdzenia nieważności uchwały podjętej przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z jednym ze spornych poglądów, nie można przyjąć, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma kompetencje, aby w trybie autokontroli (na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.) uwzględnić skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez stwierdzenie jej nieważności (por. m. in. wyrok NSA z 18 września 2019 r., II OSK 2630/17) Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela jednak pogląd przeciwny, wyrażony m. in. w wyroku NSA z 18 listopada 2014 r. (II OSK 2377/14) czy postanowieniu WSA w Lublinie z 18 kwietnia 2018 r. (II SA/Lu 278/18). Za przyjęciem tego poglądu przemawiają następujące argumenty wyrażone w tych orzeczeniach i w pełni podzielane przez skład orzekający: Art. 54 § 3 p.p.s.a. ma charakter ogólny, nie zawiera żadnych wyłączeń przedmiotowych lub podmiotowych. Należy więc przyjąć, że odnosi się do wszystkich działań lub bezczynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a zatem również do zaskarżonych uchwał rady gminy stanowiących akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Jedynym ograniczeniem zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. jest to, aby organ, uwzględniając skargę, działał "w zakresie swojej właściwości". Skoro rada gminy posiada zdolność prawną do władczego rozstrzygania w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego uchwalenia, zmiany), to "w zakresie swojej właściwości" może również uwzględnić skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzając jej nieważność na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Uchwała rady gminy wydana w trybie autokontroli będzie podlegała kontroli sądu administracyjnego na zasadach ogólnych. Zapewniona jest zatem weryfikacja zgodności z prawem skorzystania przez organ z kompetencji autokontrolnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowe wszczęte na skutek skargi kwestionującej legalność uchwały nr [...] Rady Gminy w [...] z [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] terenów leśnych i zalesień, stało się bezprzedmiotowe wobec uwzględnienia przez organ wniesionej skargi w całości i stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., w drodze uchwały autokontrolnej, tj. uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z [...] r. w sprawie stwierdzenia w części nieważności uchwały nr [...]Rady Gminy w [...] z [...] r. W efekcie przedmiot kontroli sądowej został usunięty z systemu prawnego z mocą ex tunc, tożsamą ze skutkami wyroku sądu administracyjnego. Czyni to postępowanie sądowe w rozpoznawanej sprawie bezprzedmiotowym i daje podstawę do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło