II SA/Lu 766/17
WyrokWSA w Lublinie2017-12-06
Skład orzekający: Jacek Czaja, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu jest prawidłowa, gdy istnieją rozbieżności w diagnozach jednostek orzeczniczych i niejasności co do oceny narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy w okresach pełnienia funkcji dyrektora i wicedyrektora?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Stwierdzono, że istniejące rozbieżności w diagnozach jednostek orzeczniczych oraz niejasności co do oceny narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy w okresach pełnienia funkcji dyrektora i wicedyrektora, a także brak jednoznacznego ustalenia, czy praca na tych stanowiskach stanowiła nadmierny wysiłek głosowy przez wymagany okres 15 lat, uniemożliwiają prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Organy nie podjęły wystarczających działań w celu uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia tych wątpliwości.Stan faktyczny
Skarżąca B. W. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na brak wystarczającego okresu narażenia na nadmierny wysiłek głosowy, zwłaszcza w okresach pełnienia funkcji dyrektora i wicedyrektora. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na nierzetelną ocenę dowodów, nieuwzględnienie dokumentacji medycznej oraz błędne przyjęcie, że praca na stanowiskach kierowniczych nie wiąże się z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Protokolant Specjalista Beata Basak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Sanitarny na rzecz B. W. kwotę [...](czterysta osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania B. W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), w związku z art. 37 ust 1 ustawy z dnia [...] marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 1412 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u B. W. choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat" - wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. Nr z 2013 poz. 1367) - zwanego dalej "rozporządzeniem".
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. odmówił stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej wskazanej w decyzji.
Organ I instancji w toku postępowania ustalił, że skarżąca pracowała w okresie od [...] sierpnia 1978 r. do [...] kwietnia 1991 r. w S. B. na stanowisku nauczyciela, gdzie początkowo prowadziła zajęcia z języka polskiego, zajęcia praktyczno-techniczne, przyrodę, chemię, historię, plastykę, muzykę, w-f, matematykę. W okresie od 15 kwietnie 1991 r. do [...] sierpnia 2001 r. sprawowała funkcję dyrektora ww. szkoły i pracowała w zmniejszonym wymiarze godzin mówniczych (od 6 do 12 godzin tygodniowo). Następnie w okresie od [...] września 2001 r. do [...] sierpnia 2014 r. podjęła pracę w Zespole [...] w W. na stanowisku wicedyrektora placówki, gdzie również świadczyła pracę w zmniejszonym wymiarze godzin dydaktycznych (od 6 do 10 godzin tygodniowo obowiązkowego pensum).
Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. w wydanym w dniu [...] sierpnia 2015 r. orzeczeniu lekarskim nr [...]/2015 nie rozpoznał u skarżącej choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat", argumentując to tym, iż rozpoznane u badanej wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, nie mogą być uznane za chorobę zawodową, w sytuacji gdy "ze względu na zbyt krótki okres pracy wymagającej nadmiernego wysiłku głosowego, która mogłaby je spowodować, przypadający na lata 1978 - 1987, [...] - [...] i [...] - [...], brak podstaw do rozpoznania". Skarżąca skorzystała z przysługującego jej zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia prawa i odwołała się od powyższego orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi - dalej, jako "IMP w Łodzi". W Instytucie uprawnieni lekarze po przeanalizowaniu dostarczonej wraz z odwołaniem z WOMP w L. dokumentacji medycznej oraz w wyniku przeprowadzonych badań laryngologicznych i foniatrycznych rozpoznali u odwołującej przewlekły prosty nieżyt krtani i w dniu [...] listopada 2015 r. wydali orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat". Tym samym Państwowy Powiatowy inspektor Sanitarny w Ł. w dniu [...] grudnia 2015 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u B. W. choroby zawodowej opisanej w decyzji. Skarżąca w ustawowym terminie złożyła odwołanie. Wojewódzki Inspektor Sanitarny po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wydał decyzję z dnia [...] marca 2016 r., którą to przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uznając, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia, sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a w szczególności nakazał ponownie sporządzić karty oceny narażenia zawodowego w związku zatrudnieniem skarżącej na stanowisku nauczyciela, a następnie dyrektora szkoły oraz sporządzone karty przesłać do jednostek orzeczniczych celem uzyskania dodatkowego stanowiska do wydanych uprzednio orzeczeń lekarskich.
Ponownie przeprowadzając postępowanie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. podjął szereg czynności celem zrealizowania wskazań zawartych w decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dni [...] marca 2016 r. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji uzyskał stanowiska jednostek orzeczniczych w przedmiocie rozbieżności w zakresie zdiagnozowanych u skarżącej schorzeń oraz warunków jakie należy spełnić by potwierdzić pracę w warunkach narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy. Organ I instancji uzyskał także informację, że dokumentacja medyczna, na którą powoływała się strona, oraz którą załączyła w toku prowadzonego postępowania była brana pod uwagę przez jednostki orzecznicze przy wydawaniu orzeczeń lekarskich.
W toku ponownie prowadzonego postępowania Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. wskazał, że "stwierdzone u badanej w tutejszym ośrodku zmiany przerostowe fałdów głosowych, niepotwierdzone w czasie badania w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi nie były widocznie zmianami utrwalonymi". Jednocześnie jednostka orzecznicza pierwszego stopnia wyjaśniła, że "praca na stanowisku dyrektora to znacznie niższy wymiar godzin dydaktycznych. Inne prace wymagające mówienia na stanowisku dyrektora porównywalne są z wysiłkiem głosowym każdej osoby używającej komunikacji słownej". Natomiast odnosząc się do zarzutu strony o nieuwzględnieniu badań lekarskich tj. zaświadczeń lekarskich wydanych od 2000 r., wyników badań z dnia [...] marca 2015 r. i [...] maja 2015 r. wykonanych w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym Poradnia Foniatryczna w L., wyników badań z dnia [...] grudnia 2014 r. z poradni "Lekarze Specjaliści" w L., kart zdrowia - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy podkreślił, że "Orzeczenie o braku lub istnieniu choroby zawodowej wydawane jest przez jednostkę orzeczniczą na podstawie przeprowadzanych w niej w czasie toczącego się postępowania badań." Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. po analizie ponownie sporządzonej karty oceny narażenia zawodowego nie znalazł podstaw do zmiany orzeczenia nr [...]/2015 wydanego w dniu [...] sierpnia 2015 r.
Natomiast Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. wyjaśnił, że w odniesieniu do orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. nie jest uprawniony do oceny merytorycznej ani komentowania wyników badań przeprowadzonych w innych placówkach. Wskazał również, że praca dyrektora tj. prowadzenie rozmów z innymi nauczycielami, rodzicami uczniów, "zabieranie głosu" na różnych spotkaniach, sporadyczne prowadzenie apeli i uroczystości - nie wiąże się z nadmiernym wysiłkiem głosowym, a używanie głosu ma charakter czynności przypisanej każdej pracy, w której niezbędne jest zapewnienie komunikacji werbalnej. Natomiast nadmiernym wysiłkiem głosowym jest praca taka, jak na stanowisku nauczyciela bądź wykładowcy o wielkości co najmniej 18 godzin dydaktycznych w tygodniu. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w odniesieniu do badań, na które powołuje się odwołująca tj. zaświadczeń lekarskich wydanych od 2000 r., wyników badań wykonanych w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym Poradnia Foniatryczna w L., innych wyników badań z Poradni Foniatrycznej "Lekarze Specjaliści" w L., kart zdrowia - stwierdził, że "zarzut braku informacji czy też nieuwzględnienia w orzeczeniu lekarskim dostarczonych zaświadczeń czy wyników badań (...) jest bezzasadny. O treści orzeczenia decyduje formułujący je lekarz, a nie pacjent, aczkolwiek w wydanym orzeczeniu lekarskim jest mowa o tym, że wnioskowanie w toczącym się postępowaniu diagnostyczno - orzeczniczym w trybie odwoławczym oparte było o wyniki badań laryngologicznego, foniatrycznego i wideostroboskopowego, które przeprowadzono w IMP w Łodzi oraz o analizę dołączonej dokumentacji. (...) kluczowe w orzecznictwie dotyczącym chorób zawodowych jest badanie przeprowadzone w jednostce orzeczniczej. W przypadku opiniowanej badanie to nie wykazało niedowładu mięśni wewnętrznych krtani, guzków głosowych twardych ani też wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych. Dlatego też przesłane wyniki badań z Poradni Foniatrycznej "Lekarze Specjaliści" nie mają wpływu na treść orzeczenia.
Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. - po otrzymaniu nowej karty oceny narażenia zawodowego - lekarze orzecznicy zatrudnieni w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi stwierdzili, iż "uzupełniona karta oceny narażenia zawodowego dotycząca zatrudnienia S. B. wykazała narażenie na nadmierny wysiłek głosowy w latach 1978-1991. Praca w pozostałych latach (1991-2014) takiego narażenia nie wykazały (za wyjątkiem pojedynczych miesięcy, w których opiniowana wykonywała pracę w godzinach ponadwymiarowych; należy jednak zauważyć, że sama liczba tych godzin może powodować pewne trudności interpretacyjne dotyczące narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy, gdyż ich sumaryczne ujęcie dotyczy wszystkich zajęć dodatkowych, a nie tylko tych związanych z prowadzeniem zajęć dydaktycznych w szkole). W związku z powyższym, oraz przede wszystkim z brakiem rozpoznania w trakcie badania w tej placówce niedowładu mięśni wewnętrznych krtani, guzków głosowych twardych czy też wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, orzecznicy podtrzymali treść orzeczenia z dnia [...] listopada 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej od decyzji organu I instancji uznając je za nieuzasadnione.
Stwierdził, że organ I instancji wykonał zalecenia zawarte w decyzji tj. sporządził nową kartę oceny narażenia zawodowego, w której to doprecyzował okres narażenia zawodowego skarżącej na nadmierny wysiłek głosowy, uznając że tylko w latach 1978 - 1999 świadczyła pracę w "narażeniu zawodowym". Ponadto organ I instancji uzyskał stanowiska jednostek orzeczniczych w przedmiocie warunków jakie trzeba spełnić by uznać, że praca wykonywana była w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy. Ustalił także, że jednostki orzecznicze przy wydawaniu orzeczeń lekarskich poddały analizie całą dokumentację medyczną dostarczoną przez stronę. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wyjaśnił też rozbieżności w wydanych przez jednostki orzecznicze orzeczeniach lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu u skarżącej. Tym samym w ocenie organu II instancji wskazania zawarte w decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] marca 2016 r. zostały w pełni wykonane. Ponownie przeprowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej: "przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat" - wymienionej w poz. 15 u B. W. było wnikliwe, spójne oraz prowadzone w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że całokształt zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż nie został spełniony wymóg potwierdzonego "narażenia zawodowego'" w środowisku pracy oraz powstałego w związku z warunkami pracy schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, gdyż warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu jest rozpoznanie określonej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. W sprawie choroby zawodowej u skarżącej potwierdzono narażenie na "nadmierny wysiłek" tylko przez okres około 13 lat. Tym samym warunek 15 letniego "narażenia zawodowego" nie został spełniony. Również badania wykonane w jednostce orzeczniczej II stopnia nie pozwoliły na zdiagnozowanie schorzenia w postaci utrwalonych zmian chorobowych narządu głosu wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej zawartą w art. 2351 Kodeksu pracy nie został spełniony żaden z wymaganych prawem warunków do stwierdzenia choroby zawodowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. W. domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:
- przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności nie wzięcie pod uwagę wszystkich wykonywanych przez skarżącą czynności zawodowych, tj. dyrektora i zastępcy dyrektora, jak również pedagoga szkolnego, w których to trakcie wykonywała czynności narządem głosu, w warunkach narażenia zawodowego w nadmierny sposób, czego konsekwencją było powstanie przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
1) bezpodstawne przyjęcie, a tym samym nie wskazanie podstawy prawnej, że tylko praca w wymiarze 18 godzin dydaktycznych, uprawnia do przyjęcia, że tylko nauczyciel o takim pensum może starać się o stwierdzenie istnienia choroby zawodowej związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym, co nie stanowi podstawy do wprowadzania takiego uniwersalizmu;
2) pominięcie w toku analizy sprawy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci obszernej dokumentacji medycznej skarżącej do czego zobowiązują naruszone przepisy, potwierdzającej istnienie zmian przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, uprawniających do uznania choroby zawodowej, co potwierdziło badanie dokonane przez jednostkę orzeczniczą I stopnia;
3) poprzez błędne przyjęcie, że jednostki orzecznicze ustosunkowały się do postawionych pytań uzupełniających, w sytuacji gdy Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w swojej odpowiedzi z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdził, że (...) nie jest możliwe (...)(...) jakie warunki należy spełniać, by pracę na stanowisku dyrektora uznać za pracę związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym", co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, w ocenie organu II instancji o wykonaniu wszystkich zaleceń przez organ I instancji.
3. art. 80 k.p.a. poprzez:
1) nieuznanie w świetle zgromadzonych dowodów udowodnienia pracy na stanowisku dyrektora i zastępcy dyrektora jako związanego z nadmiernym wysiłkiem głosowym, pomimo zebrania obszernego materiału dowodowego wskazującego na wykonywanie pracy poza godzinami dydaktycznymi, również wielu innych czynności przy wykorzystaniu narządu głosu, co wiązało się z nadmiernym wysiłkiem głosowym, a wskazanych w karcie narażenia skarżącej;
2) nieprawidłową ocenę orzeczeń lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy powstałe rozbieżności w treści obu orzeczeń nie pozwalały na jednoznaczne stwierdzenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem były nierzetelne, nie spójne, nie logiczne, oraz nie zawierały żadnych odniesień do zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej skarżącej, wskazującej na odmienne ustalenia;
3) nieuprawnione oparcie się tylko i wyłączenie na orzeczeniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia, w sytuacji gdy pozostały materiał dowodowy w postaci dokumentacji medycznej skarżącej, potwierdził w sposób nie budzący wątpliwości istnienie przewlekłych zmian w narządzie głosu, wskazując na chorobę opisaną w pozycji 15 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) [dalej jako: rozporządzenie], a jednostki nie uwzględniły w żaden sposób przeprowadzonych wieloletnich badań lekarskich w kierunku zmian w narządzie głosu skarżącej;
4) pominięcie w rozpoznaniu sprawy i nieuwzględnienie w ocenie materiału dowodowego całości zgromadzonej dokumentacji medycznej skarżącej znajdującej się w aktach sprawy, które potwierdza istnienie zmian w narządzie głosu w postaci wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych wskazujących na nadmierny wysiłek głosowy związany z wykonywaniem pracy nauczyciela oraz dyrektora i zastępcy dyrektora, co potwierdzało narażenie na długotrwałe mówienie;
4. art. 84 k.p.a. poprzez:
1) zaniechanie zażądania od jednostek orzeczniczych I i II stopnia jasnych, jednoznacznych, spójnych orzeczeń, rozważających wszechstronnie dokumentację medyczną skarżącej, bowiem znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia nie spełniają przesłanek pozwalających na uznanie ich za mogące stanowić podstawę do wydania jakiejkolwiek decyzji, zarówno o uznaniu stwierdzenia istnienia choroby zawodowej, jak i o odmowie przyznania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny, jaką ilość godzin pracy musi wykazać osoba zajmująca stanowisko dyrektora szkoły lub zastępcy dyrektora szkoły ażeby mogła ubiegać się o uznanie jej schorzeń zdrowotnych za chorobę zawodową, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5. art. 138 § 1 pkt k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] [...] w sytuacji gdy, organ I instancji nie wykonał wszystkich zaleceń organu II instancji, jak również dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, mających wpływ na wynik sprawy poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego w postaci dokumentacji medycznej skarżącej.
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. § 6 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące oparciem decyzji wyłącznie na orzeczeniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia, podczas gdy naruszony przepis wskazuje jednoznacznie na konieczność oparcia orzeczenia na dokumentacji medycznej pracownika, przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego;
2. § 8 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, poprzez oparcie się wyłączenie na orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych, w sytuacji gdy naruszony przepis zobowiązuje podjąć decyzję w oparciu o całość materiału dowodowego, a nie tylko na podstawie orzeczenia lekarskiego;
3. § 8 ust. 2 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych I i II stopnia były wystarczające do wydania decyzji, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na istotne rozbieżności pomiędzy dokumentacją medyczną zgromadzoną przez skarżącą i przedłożoną organom, a orzeczeniami lekarskimi jednostek orzeczniczych, a tym samym nie zażądanie sporządzenia wszechstronnie uzasadnionych stanowisk orzeczeń i wyjaśniających istniejące rozbieżności oraz nie podjęcie innych działań mających na celu dokładne i rzetelne wyjaśnienie wszystkich spornych okoliczności, w tym brak oceny narażenia zawodowego pracy na stanowisku dyrektora i zastępcy dyrektora i korzystaniu w nadmiernej ilości z narządu głosu oraz ustalenia ilości godzin pracy na tych stanowiskach pozwalających na stwierdzenie istnienia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy nie podjęły czynności wyjaśniających jakie dokładnie wykonywane były czynności na stanowisku dyrektora i zastępcy dyrektora, oraz pedagoga szkolnego, jak skarżąca i z jakim wysiłkiem wykonywała swoje czynności przy pomocy narządu głosu w nadmierny sposób.
Okoliczności te jako istotne dla sprawy winny zostać wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości i w sposób jednoznaczny, tak żeby skarżąca miała jednoznaczny pogląd na ocenę zaistniałego stanu faktycznego, a nie opierania się na domniemaniu. Nie wyjaśnienie tych istotnych dla sprawy okoliczności prowadzi do wniosku, że wydana decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja obarczona jest wadą, która ma wpływ na wynik sprawy.
Nie ustalono w sposób wszechstronny, w jaki sposób i ile godzin dziennie skarżąca posługiwała się narządem mowy w sposób nadmierny wykonując powierzone jej obowiązki dyrektora szkoły, zastępcy dyrektora szkoły oraz pedagoga szkolnego.
Ponadto organ nie wskazał na jakiej podstawie prawnej uznał, że tylko praca w wymiarze 18 godzin - pensum nauczyciela, pomijając inne wymiary czasu pracy nauczycieli, umożliwia stwierdzenie istnienia choroby zawodowej. Stanowisko takie nie znajduje w ocenie skarżącej jakiejkolwiek podstawy prawnej. Przyjęcie przez organ uniwersalizmu, że nadmierny wysiłek głosowy następuje tylko wśród nauczycieli, którzy używają narządu głosu co najmniej 18 godzin tygodniowo w ramach zatrudnienia na pełnym etacie nie znajduje podstaw. Przywołała na tą okoliczność stanowiska zawarte w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych.
Wskazała, że organ wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, w swej istocie oparł się tylko i wyłącznie na orzeczeniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Pominął w toku analizy sprawy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obszerną dokumentację medyczną skarżącej, potwierdzającą istnienie zmian w narządzie głosu, uprawniającą do uznania choroby zawodowej, co potwierdziło badanie dokonane przez jednostkę orzeczniczą I stopnia. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowały treść wydanych w sprawie decyzji, które na tym etapie postępowania należy ocenić jako przedwczesne.
Skarżąca podkreśliła, że organ II instancji błędnie przyjął, że jednostki orzecznicze ustosunkowały się do postawionych pytań uzupełniających postawionych przez organ I instancji, w sytuacji gdy Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w swojej odpowiedzi z dnia [...] lipca 2016 r. stwierdził, że (...) nie jest możliwe (...)(...) jakie warunki należy spełniać by pracę na stanowisku dyrektora uznać za pracę związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym", co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, że organ I instancji, a powielił to organ II instancji, uznali, że wykonane zostały wszystkie obowiązki nałożone na organ I instancji w decyzji L. Wojewódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2016 r. uchylającej decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. Powyższe stwierdzenie wyraźnie wskazuje, że nie zostały wykonane wszystkie zalecenia, co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym organ I instancji, a już tym bardziej II instancji, mija się z prawdą w zakresie wykonania przez organ I instancji wszystkich zaleceń. Powoduje to, że obarczona wadą decyzją organu I, jak i II instancji, powoduje, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów, co skutkować winno uchyleniem zarówno decyzji organu I instancji, jak i II instancji.
Organ II instancji pomimo zebrania obszernego materiału dowodowego potwierdzającego pracę w nadmiernym wysiłku głosowym przez skarżącą jako dyrektora i zastępcę dyrektora, nie uwzględnił w ocenie dowodów tych okoliczności. Wykazane zostało bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że praca na stanowisku dyrektora obejmuje nie tylko godziny "mównicze", ale również wiele innych zajęć, w trakcie których skarżąca w sposób nadmierny wykorzystywała swój narząd głosu, co doprowadziło do powstania schorzenia w narządzie głosu. Okoliczności te zostały pominięte i nie uznane jako mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co spowodowało wydanie negatywnych decyzji dla skarżącej. Wskazane zostały bowiem rodzaje prac jakie wykonywane były przez skarżącą w toku świadczenia pracy jako dyrektor i zastępca dyrektora, jak również pedagoga szkolnego, w trakcie których używany był narząd głosu w sposób nadmierny. Taki sposób pracy, poza godzinami mówniczymi doprowadził, co potwierdził zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przedłożony przez skarżącą, do powstania schorzenia narządu głosu, o którym mowa w poz. 15 załącznika do rozporządzenia, co potwierdziła jednostka orzecznicza I stopnia. Ten nadmierny wysiłek spowodował, że skarżąca przez wiele lat stale przebywała pod kontrolą lekarza foniatry i laryngologa, co znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym, a co zostało pominięte zarówno przez organ I, jak i II instancji.
W ocenie skarżącej organy nieprawidłowo dokonały oceny orzeczeń jednostek orzeczniczych I i II stopnia, które nie zawierają wszechstronnego uzasadnienia, nie są stanowcze, i nie potwierdzają w sposób jednolity prezentowanych wyników badań, pomimo wykonywania badań tymi samymi urządzeniami, co było podnoszone na etapie postępowania administracyjnego, a nie zostało w żaden logiczny sposób wyjaśnione. Istniejące rozbieżności w orzeczeniach nie pozwalały na kategoryczne stwierdzenie o braku podstaw do wydania decyzji odmawiającej uznania choroby zawodowej. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, wywołującej wątpliwości bądź sprzecznej z przepisami prawa. Opinie lekarskie zawierające rozbieżności czy sprzeczności, nie pozwalające organowi na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie, muszą być poprawione lub uzupełnione. W przypadku takich opinii, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Organ ma w takiej sytuacji obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie. Powyższe potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18 lutego 2014 r. III SA/Kr 963/13.
Decyzja organu II instancji stanowi swoistą polemikę z zarzutami wskazanymi w odwołaniu, a nie podważa w żaden wiarygodny sposób postawionych zarzutów. W świetle powyższego, skarżąca stoi na stanowisku, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak decyzja ją poprzedzająca obarczone są wadą, nie pozwalającą na pozostawienie ich w obrocie prawnym, i zachodzi konieczność ich wyeliminowania.
Skarżąca podnosi, że organy bez jakiejkolwiek podstawy prawnej uznały, że praca tylko w wymiarze 18 godzin pensum pozwala na możliwość stwierdzenia występowania choroby zawodowej u nauczycieli. Pominęły jakże istotny fakt, iż rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, w żadnym postanowieniu przepisów nie formułuje definicji ilości godzin pracy, a zatem zachodzi uzasadnione podejrzenie przekroczenia wykładni przepisów. Nie sposób bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że nadmierny wysiłek głosowy następuje tylko wśród nauczycieli, którzy używają narządu głosu przez co najmniej 18 godzin tygodniowo w ramach zatrudnienia na pełnym etacie. Taki bowiem uniwersalizm pozbawia nauczycieli, którzy wykonują również funkcję dyrektora i wicedyrektora, możliwości ubiegania się o stwierdzenie choroby zawodowej przy spełnieniu innych przesłanek.
Według skarżącej organy dopuściły się także naruszenia § 6 ust. 1 rozporządzenia wskutek oparcia się tylko i wyłączenie na orzeczeniach jednostek orzeczniczych, które były niespójne i nie spełniały wymagań formalnych, bowiem nie zawierały uzasadnienia odnoszącego się do dokumentacji medycznej skarżącej, do czego zobowiązuje naruszony przepis.
Skarżąca podnosi również naruszenie § 8 ust. 1 wskutek oparcia przy wydawaniu decyzji wyłączenie na orzeczeniach jednostek orzeczniczych, podczas gdy naruszony przepis nakłada obowiązek wydania decyzji na podstawie materiału dowodowego, wskazując jedynie również na orzeczenia lekarskie i formularz oceny narażenia zawodowego. Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, że organy winny wydać decyzję na podstawie całości materiału dowodowego, a nie tylko skupiać się na orzeczeniach jednostek orzeczniczych. Taki obowiązek został wprost wskazany w naruszonym przepisie, a nie został zastosowany przez organ II i I instancji. Słusznie bowiem uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że orzeczenie lekarskie w istocie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów i jest prawidłowe pod względem formalnym (logiczne, spójne i rzeczowe, wydane przez właściwych orzeczników).
Według skarżącej, w sytuacji istniejących rozbieżności w orzeczeniach jednostek orzeczniczych i dokumentacji medycznej skarżącej, organ II instancji winien podjąć działania mające na celu rozwianie tych wątpliwości , czego jednak nie wykonał.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. o odmowie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. , poz. 1367) zwanego dalej rozporządzeniem.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy do stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej konieczne jest ustalenie, że: strona cierpi na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych; choroba została spowodowana "narażeniem zawodowym" tzn. pracownik wykonywał swoje obowiązki pod działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub narażenie wynikało ze sposobu wykonywania pracy; związek narażenia zawodowego z wystąpieniem choroby zawodowej jest bezsporny lub można wykazać ten związek z wysokim prawdopodobieństwem. Z kolei stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zadaniem organów orzekających było ustalenie czy u skarżącej występuje choroba narządu głosu spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
Bezsporna w sprawie niniejszej jest ustalona przez organy okoliczność, że skarżąca pracowała w okresie od [...] sierpnia 1978 r. do [...] kwietnia 1991 r. w S. B. na stanowisku nauczyciela, gdzie początkowo prowadziła zajęcia z języka polskiego, zajęcia praktyczno-techniczne, przyrodę, chemię, historię, plastykę, muzykę, w-f, matematykę. W okresie od 15 kwietnie 1991 r. do [...] sierpnia 2001 r. sprawowała funkcję dyrektora ww. szkoły i pracowała w zmniejszonym wymiarze godzin mówniczych (od 6 do 12 godzin tygodniowo). Następnie w okresie od [...] września 2001 r. do [...] sierpnia 2014 r. podjęła pracę w Zespole [...] w W. na stanowisku wicedyrektora placówki, gdzie również świadczyła pracę w zmniejszonym wymiarze godzin dydaktycznych (od 6 do 10 godzin tygodniowo obowiązkowego pensum). Łącznie natomiast pracowała przez okres 36 lat.
Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia – Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. rozpoznał u B. W. wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, jednakże orzekł, że nie mogą być uznane za chorobę zawodową ze względu na zbyt krótki okres pracy wymagającej nadmiernego wysiłku głosowego. Uznano bowiem, że narażenie na taki wysiłek nie występowało w okresie pracy skarżącej na stanowisku dyrektora i wicedyrektora szkoły. Natomiast jednostka orzecznicza II stopnia, do której odwołała się skarżąca rozpoznała u skarżącej przewlekły prosty nieżyt kratni, który nie stanowi podstawy do rozpoznania przewlekłej choroby narządu głosu.
Z treści orzeczeń lekarskich wynika, że między orzeczeniem lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w L. a orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi istnieje rozbieżność w diagnozie choroby skarżącej. Pierwsze orzeczenie wskazało wprawdzie na występujące schorzenie mogące stanowić chorobę zawodową, jednakże nie mogło zostać tak zakwalifikowane "ze względu na zbyt krótki okres pracy wymagającej nadmiernego wysiłku głosowego".
W drugim orzeczeniu - Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi - zawarto stwierdzenie: "... badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią", których to stwierdzenie daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
Organy przyjęły ponadto, że praca w wymiarze poniżej 18 godzin dydaktycznych tygodniowo, w okresie gdy skarżąca pełniła funkcję dyrektora i wicedyrektora szkoły - nie stwarza obciążenia nadmiernym wysiłkiem głosowym. Taka ocena narażenia zawodowego skarżącej, dokonana przez lekarza jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia – jak już wyżej wskazano - przesądziła o braku stwierdzenia podstaw do uznania choroby zawodowej.
Rozpoznaniem choroby (diagnozą) organ sanitarny jest związany. Związanie to jednak musi znajdować oparcie w takim orzeczeniu, które jest wszechstronnie i należycie uzasadnione, pozostaje w zgodności z pozostałym materiałem dowodowym. Przede wszystkim zaś orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej musi być zgodne z prawem.
Załącznik do rozporządzenia "Wykazu chorób zawodowych" w poz. 15 podaje "Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat ...".Z tego przepisu wynika wprost, że narażenie zawodowe (tu wysiłek głosowy) zostało określone w latach (15 lat), a nie w ilości przepracowanych godzin liczonych średnio tygodniowo.
Pojęcie "nadmiernego wysiłku głosowego" nie zostało zdefiniowane w przepisach prawnych, a zatem wymaga (w ocenie Sądu) indywidualnej, osobniczej oceny mieszczącej się w pojęciu narażenia zawodowego. Nie podważając wiedzy medycznej lekarzy orzeczników, nie sposób zgodzić się z przyjętą przez nich uniwersalną tezą, że nadmierny wysiłek głosowy następuje tylko wśród nauczycieli, którzy używają narządu głosu przez co najmniej 18 godzin tygodniowo w ramach zatrudnienia na pełnym etacie. Zasadnie zatem podnosi skarżąca, że taki "uniwersalizm" prowadziłby do wniosku, że nauczyciele pełniący jednocześnie funkcję dyrektora szkoły, których pensum jest zmniejszone, powinni być wyłączeni z możliwości ubiegania się o uznanie choroby zawodowej narządu głosu, a przecież takie uprawnienie służy im z woli ustawodawcy. Specyfika pracy nauczycieli nie ogranicza się (co jest powszechnie wiadome) do używania narządu głosu wyłącznie w ciągu 18-tu "godzin lekcyjnych". Taki pogląd – który podziela w całości Sąd orzekający w niniejszej sprawie - zaprezentował m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 602/09. Okoliczność ta wynika z oceny narażenia zawodowego, ta zaś ocena przeprowadzona przez lekarza orzecznika nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję do czego upoważnia go § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia.
Inspektor sanitarny jest natomiast bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie administracyjnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 244/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 546/10). Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, wywołującej wątpliwości bądź sprzecznej z przepisami prawa. Opinie lekarskie zawierające rozbieżności czy sprzeczności, nie pozwalające organowi na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie, muszą być poprawione lub uzupełnione. W przypadku takich opinii, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Organ ma w takiej sytuacji obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie.
Organy podjęły próbę wyjaśnienia sprzeczności w opiniach jednostek orzeczniczych, jednakże wyjaśnienia te nie doprowadziły do ujednolicenia stanowiska.
Uzyskana przez organ odwoławczy odpowiedź IMP w Łodzi z dnia [...] lipca 2016 r. (k.73 akt adm.), z której wynika, że w odniesieniu do orzeczenia WOMP w L. nie jest uprawniony do oceny merytorycznej ani komentowania wyników badań przeprowadzonych w innych placówkach, nie czyni zadość obowiązkom tego organu we wskazanym wyżej zakresie. Mimo stwierdzonych przez tą jednostkę "trudności interpretacyjnych dotyczących narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy, gdyż ich sumaryczne ujęcie dotyczy wszystkich godzin dodatkowych, a nie tylko tych związanych z prowadzeniem zajęć w szkole" – organ nie dążył do wyjaśnienia tej kwestii. Pismo nie zawiera także odpowiedzi na zarzuty odwołania, w tym dotyczące wymienionych rozbieżności i sprowadza się do stwierdzenia, że specjaliści tej jednostki nie znajdują podstaw do weryfikacji wydanego w tej sprawie orzeczenia lekarskiego.
Natomiast Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. (k.80 akt adm.) w związku z zapytaniem organu I instancji udzielił odpowiedzi, z której wynika, że "Stwierdzane u badanej w tutejszym Ośrodku zmiany przerostowe fałdów głosowych, nie potwierdzone w czasie badania w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, nie były widocznie zmianami utrwalonymi".
Wobec takiej treści pism IMP oraz WOMP, na tym etapie postępowania uzasadniona była ocena, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie jest wystarczający do wydania decyzji, a zatem organ był zobowiązany do podjęcia dalszych działań w celu jego uzupełnienia. W § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, czynności zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego, zostały wymienione w sposób przykładowy, a więc do rozważenia przez organ w tym stanie sprawy pozostawało ewentualne przeprowadzenie ponownych badań lekarskich i uzyskanie kolejnego orzeczenia uprawnionej jednostki medycznej.
Niewątpliwie – jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji - w przypadku orzekania w sprawie chorób zawodowych, decydujące i rozstrzygające znaczenie mają specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone w uprawnionych jednostkach orzeczniczych, a nie badania wykonane przez lekarzy nieupoważnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Jednakże w przeprowadzonych przez jednostki orzecznicze badaniach wystąpiły rozbieżności o charakterze kluczowym, gdyż – jak już była o tym mowa wyżej – według twierdzeń jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia zdiagnozowano u skarżącej wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, a według orzeczenia IMP – lekarze specjaliści rozpoznali tylko przewlekły prosty nieżyt krtani.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia art. 7 K.p.a., regulującego jedną z podstawowych zasad postępowania, zgodnie z którą organy administracji przy rozpatrywaniu spraw zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a także art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które nakładają na organ administracji obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący i przeprowadzenia oceny materiału dowodowego. W konsekwencji tego, uzasadnienie decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 K.p.a.
Nie ulega wątpliwości, że naruszenie w powyższy sposób przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięte przez organ stwierdzenia i oceny, dotyczyły przecież podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej.
Wobec tego skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zatem zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uzupełni materiał dowodowy poprzez uzyskanie kompletnego i szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego, zawierającego stwierdzenia we wskazanych wyżej kwestiach i rozważy podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego (jak stanowi § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Następnie organ wyda rozstrzygnięcie wskazując w jego motywach – zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło