II SA/Lu 774/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy kserokopii dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] II. przyznaje [...] M. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Zaskarżonym postanowieniem Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiające wydania B. B. kopii protokołu z oględzin przeprowadzonych przez organ w dniu [...]. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 73 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Jednak z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że sporządzanie notatek czy odpisów z akt pozostawiono stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego celu środków. Organ administracji zobowiązany jest jedynie do umożliwienia przeglądania tych akt i sporządzania z nich notatek i odpisów, czego w sprawie dopełniono. Wprawdzie, skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszystkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzania tychże pism za pomocą kserokopiarki jak i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania, ale w ocenie organu strona nie może żądać, aby kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ. Wyraźnie bowiem zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji (umożliwienie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów) i uprawnienia strony (do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów). Z kolei art. 73 § 2 kpa stanowi, iż strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. B.B. nie wykazał jednak ważnego interesu, dla którego wydanie kopii przedmiotowych dokumentów jest niezbędne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. B. stwierdził, że był stroną postępowania w którym został sporządzony protokół oględzin, wymienione jest w nim jego nazwisko i uważa, że dokument ten powinien otrzymać. W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 73 § 1 i 2 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Powyższa regulacja ma za zadanie zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony, a na tej zasadzie opiera się konstrukcja zasady czynnego udziału strony, co z kolei służy realizacji zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Podzielić należy stanowisko wyrażone w Postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2010 r. (II OSK 2043/09 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych i podane tam orzecznictwo), iż sporządzenie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki zaliczyć należy do pojęcia udostępnienia akt (art. 73 § 1 kpa). Tym samym, jak podkreślono w postanowieniu, skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki jak i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji. Problem może jedynie sprowadzać się do ustalenia odpłatności za powyższe. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił ponadto uwagę na bezzasadne utożsamianie obowiązku umożliwienia stronie sporządzenia kserokopii z obowiązkiem sporządzenia kserokopii przez organ i na jego koszt. Sąd zaznaczył, że domaganie się umożliwienia sporządzenia kserokopii z akt nie jest żądaniem sporządzenia i dostarczenia kserokopii przez ten organ. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższe uwagi. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 2 wspomnianej ustawy w związku z § 18 ust.1 pkt.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1348 ze zmianami). .