II OSK 2043/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-19

Skład orzekający: Roman Hauser

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu z akt sprawy za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu, bez wydania postanowienia odmawiającego, stanowi czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Odmowa umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu z akt sprawy za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu, bez wydania postanowienia odmawiającego, narusza art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i stanowi czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ ma obowiązek umożliwić sporządzenie kserokopii, nawet jeśli strona ponosi koszty, a odmowa powinna zostać wyrażona w formie postanowienia na podstawie art. 74 § 2 kpa.
Stan faktyczny
Strona Z. C. domagała się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie umożliwienia sporządzenia kserokopii protokołu z wyjaśnień świadka za pomocą kserokopiarki urzędowej. Organ odmówił, wskazując, że przepisy nie przewidują obowiązku udostępniania urządzeń biurowych ani wykonywania kserokopii przez pracownika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę strony, uznając, że odmowa udostępnienia kserokopiarki nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Po 227/09 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi Z. C. na czynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Postanowieniem z dnia 21 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej jako: WSA), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. C. na czynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], Nr [...] w przedmiocie umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu odrzucił skargę Z. C.. W uzasadnieniu WSA wskazał, że pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Z. C. działając za pomocą pełnomocnika domagał się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie umożliwienia sporządzenia za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w Krotoszynie - przez pełnomocnika lub przez organ, na użytek strony - odpisu (kopii) protokołu z czynności, jaką było złożenie wyjaśnień przez wezwanego do stawiennictwa świadka J. K. w dniu 28 lutego 2008 r., wskazania czasu i miejsca, w którym strona będzie mogła zrealizować uprawnienie wynikające z art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa). Pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 73 § 1 kpa umożliwia stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Jednocześnie organ wskazał godziny, w których strona może zrealizować swoje uprawnienie. Ponadto wskazał na to, że przepisy nie przewidują obowiązku udostępnienia stronie urządzeń biurowych będących na wyposażeniu urzędu, ani wykonania kserokopii przez pracownika urzędu, czy też wydania akt celem wykonania kserokopii poza urzędem. Organ wskazał, iż jedynie w sytuacji określonej w art. 73 § 2 kpa organ administracji publicznej może uwierzytelnić odpisy lub wydać uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt sprawy. Pismem z dnia 16 stycznia 2009 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, to jest do umożliwienia sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w Krotoszynie lub wydania postanowienia odmawiającego sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu w wyżej wymieniony sposób (postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 kpa). W odpowiedzi na wezwanie organ pismem z dnia 11 lutego 2009 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 14 stycznia 2009 r. i zauważył, iż strona nie składała żądania z art. 73 § 2 kpa, a jedynie w sytuacji określonej w tym przepisie organ administracji publicznej może uwierzytelnić sporządzone przez stronę odpisy lub wydać uwierzytelnione odpisy pobierając przy tym stosowną opłatę skarbową. Wskazując na treść art. 74 § 2 kpa organ stwierdził, iż nie odmówił stronie możliwości przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, zatem nie ma podstaw do wydania postanowienia, o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie. W skardze do WSA skarżący stwierdził, iż jego skarga dotyczy zaskarżalnego aktu (czynności) z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia wynikającego z przepisów prawa - odmowy uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 kpa i odmowy wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 kpa, odmawiającego sporządzenia przez organ odpisu protokołu z czynności, jaką było złożenie wyjaśnień przez wezwanego do stawiennictwa świadka J. K. w dniu 28 lutego 2008 r., za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w Krotoszynie. Skarżący domagał się, w razie nieuwzględnienia przez organ skargi w trybie autokontroli, uznania przez Sąd uprawnienia skarżących do sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu w wyżej określony sposób (za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB) i obowiązku wydania przez organ postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 kpa w razie odmowy sporządzenia odpisu protokołu w wyżej wymieniony sposób. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Postanowieniem z dnia 21 października 2009 r. WSA odrzucił skargę Z. C., wskazując w uzasadnieniu, że obowiązek z art. 73 § 1 kpa nie sięga tak daleko, by organ obowiązany był wykonywać odpisy dokumentu za stronę, w tym wypadku kserokopię dokumentu za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu (urządzenia, które nie jest przeznaczone do użytku publicznego). W konsekwencji nie można przyjąć, iżby w takiej sytuacji organ zobowiązany był do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 kpa. Organ ten w istocie odmówił bowiem udostępnienia określonego urządzenia - kserokopiarki, a nie udostępnienia stronie akt sprawy i umożliwienia sporządzenia odpisu. Strona wyraźnie wyartykułowała żądanie, by odpis dokumentu był sporządzony za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu. Takie uprawnienie stronie na gruncie przepisów kpa stroni zaś nie przysługuje. WSA uzasadnił swoje stanowisko także orzecznictwem sądowoadministracyjnym, gdzie powszechny jest pogląd, iż strona nie może żądać, aby odpisy (kserokopie) wykonał i dostarczył sam organ, bowiem obowiązek udostępnienia przez organ akt sprawy i sporządzania z nich notatek oraz odpisów takich czynności nie obejmuje, a sporządzanie notatek i odpisów z akt sprawy ustawodawca pozostawił stronie niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. WSA wskazał więc, że organ nie ma obowiązku sporządzania za pomocą środków technicznych pozostających na wyposażeniu urzędu nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy i doręczenia ich stronie, wobec czego odmowa zadośćuczynienia przez organ żądaniu strony sprowadzającemu się do domagania się wykonania przez organ za pomocą kserokopiarki znajdującej się na wyposażeniu urzędu kopii dokumentu z akt sprawy nie jest równoznaczna z odmową udostępnienia akt sprawy i umożliwienia sporządzania z nich notatek i odpisów. WSA podkreślił również, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest też bezczynność organu (brak wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 kpa), a inna czynność - nieudostępnienie przez organ kserokopiarki na potrzeby sporządzenia odpisu (kopii) dokumentu (czy to przez stronę, czy to przez organ), co wprost wynika z treści skargi. W ocenie Sądu przedmiotowa czynność (odmowa udostępnienia kserokopiarki) nie jest innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa) to jest nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Na koniec WSA wskazał, że podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące udostępnienia przez organ kserokopiarki do użytku publicznego mogłyby być przedmiotem skargi powszechnej z art. 221 kpa i następne (Dział VIII kpa). Wnoszący skargę kasacyjną Z. C. zaskarżył w całości ww. postanowienie WSA i zażądał uchylenia w całości tego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA jak również zasądzenie na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 460 zł [wynagrodzenia radcy prawnego 360 zł (3x stawka minimalna = 50 % stawki dopuszczalnej), opłaty sądowej - wpisu 100 zł]. Skarżący wskazał, że zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) powinien wziąć pod uwagę duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy sporządzania odpisu dokumentu, która okazała się być niezwykle skomplikowaną. Jako podstawy skargi kasacyjnej Strona skarżąca wskazała: 1) art. 174 pkt 2 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ppsa poprzez wadliwą ocenę WSA i nie uznanie, że czynność, jaką była odmowa umożliwienia sporządzenia odpisu dokumentu z akt sprawy przez samych skarżących za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu nie stanowi czynności, o jakiej mowa jest wart. 3 § 2 pkt 4 ppsa; 2) art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 ppsa poprzez niezawarcie w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia - art. 58 § 1 pkt 6 ppsa tj. nie wskazanie jakiejkolwiek innej przyczyny, z powodu której wniesienie skargi było niedopuszczalne; 3) art. 174 pkt 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa poprzez uznanie, że zarzut - odmowa udostępnienia kserokopiarki nie jest czynnością, o której mowa jest wart. 3 § 2 pkt 4 ppsa i tym samym sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a może być tylko przedmiotem skargi powszechnej z art. 221 kpa, w przedmiotowej sprawie doszło bez wątpienia do błędnego odrzucenia skargi, czyli naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, zamiast do jej rozpoznania, czyli zastosowania art. 146 lub art. 149 lub 151 ppsa; 4) art. 174 pkt 2 w związku z art. 134 § 1 ppsa poprzez nie wzięcie pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze; WSA w Poznaniu nie dostrzegł tego, iż PINB w Krotoszynie nie wydając żądanego postanowienia opartego o przepis art. 74 § 2 kpa dopuścił się bezczynności. W uzasadnieniu wskazano, że już trzy identyczne skargi jak przedmiotowa skarga zostały rozstrzygnięte wcześniej: 1) wyrokiem z dnia 16 lipca 2009 r., IV SA/Po 228/09 uchylającym czynności podjęte przez PINB w Krotoszynie, które sprowadzały się do odmowy udostępnienia kserokopiarki do sporządzenia odpisów dokumentu oraz do odmowy wydania postanowienia z art. 74 § 2 kpa oraz uznającym obowiązek PINB w Krotoszynie do wydania postanowienia odmawiającego sporządzenia odpisu protokołu; 2) postanowieniem z dnia 12 czerwca 2009 r., II SA/Po 249/09 odrzucającym skargę, tak samo w niniejszej sprawie, które to orzeczenie w wyniku wniesienia skargi kasacyjnej zostało następnie uchylone postanowieniem NSA z dnia 17 września 2009 r., II OSK 1299/09; 3) wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., IV SA/Po 328/09 uchylającym czynności podjęte przez PINB w Krotoszynie, które sprowadzały się do odmowy udostępnienia kserokopiarki do sporządzenia odpisów dokumentu oraz do odmowy wydania postanowienia z art. 74 § 2 kpa oraz uznającym obowiązek PINB w Krotoszynie do wydania postanowienia odmawiającego sporządzenia odpisu protokołu. Mając na uwadze powyższe orzeczenia, a w szczególności wyrok z dnia 16 lipca 2009 r. należy stwierdzić, iż od Sądu z całą pewnością można, a właściwie należy, oczekiwać stosowania zasady stare decisis et non quieta movere oraz zasady jurisprudence constante, a więc oznacza to, że skoro ten sam Sąd już raz uwzględnił skargę (uchylając czynności i zobowiązując PINB w Krotoszynie do wydania aktu załatwiającego wniosek w przedmiocie żądania sporządzenia odpisu za pomocą kserokopiarki), to nie powinien innym razem skargi odrzucać. Strona skarżąca wskazała, że wskazane przez WSA powody odrzucenia skargi nie są absolutnie tymi, o których mowa jest w art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, a więc w przepisie przywołanym jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, a WSA nie wskazał ani jednej innej przyczyny, z powodu której wniesienie skargi było niedopuszczalne. Skarżący podał, że co prawda uznanie, iż skarga dotyczyła aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych jest przesłanką do odrzucenia skargi, ale jednak WSA takiej kwalifikacji prawnej nie dokonał, bowiem nie wskazał na przepis art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, a tym samym proste zestawienie treści uzasadnienia orzeczenia z treścią przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazuje na oczywistą sprzeczność. Strona skarżąca wskazała również, iż skoro, jak uznał Sąd, organ nie miał obowiązku umożliwienia sporządzenia odpisu protokołu, o który wnosił pełnomocnik skarżących, za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu, to winien wydać stosowne postanowienie zgodnie z art. 74 § 2 kpa odmawiające sporządzenia takiego odpisu, czego jednak nie uczynił błędnie tłumacząc swoje stanowisko tym, iż nie miał podstaw do jego wydania, bowiem zgodnie z art. 73 § 1 kpa umożliwił stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Dalej wskazano w skardze, że przepis art. 74 § 2 kpa odnosi się do wszystkich przypadków odmowy realizacji żądań strony przewidzianych w art. 73 kpa, a nie tylko ze względu na przepis art. 74 § 1 kpa, na co mogłaby wskazywać systematyka wewnętrzna komentowanego przepisu, a więc nie wydając stosownego postanowienia organ dopuścił się bezczynności. Skarżący podkreślił, że Sąd nie jest uprawniony do odrzucenia skargi tylko dlatego, że dany akt lub czynność nie jest w ocenie Sądu aktem (czynnością), o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Skoro bowiem sąd administracyjny nie jest związany skargą, to sąd ten powinien zawsze zbadać, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w całym katalogu spraw objętych art. 3 § 2 ppsa (w tym także wart. 3 § 2 pkt 8 ppsa), bez względu na to, w jaki sposób określił przedmiot zaskarżenia wnoszący skargę. Strona skarżąca wskazała dalej, że sporządzenie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki zaliczyć niewątpliwie należy do pojęcia udostępnienia akt, a każda odmowa udostępnienia akt wymaga wydania postanowienia. Skarżący dodatkowo wskazał, że już sama ilość przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzeczeń wskazuje na to, iż takie sprawy jak niniejsza, należą do właściwości sądów administracyjnych i nie istnieją inne przyczyny, z powodu których wniesienie skargi byłoby niedopuszczalne. Odmowa sporządzenia odpisu dokumentu z akt sprawy przez samych skarżących (pełnomocnika) za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu jest niewątpliwie czynnością, o której mowa jest w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Poza tym, według skarżącego, WSA w Poznaniu bezzasadnie utożsamia obowiązek umożliwienia stronie sporządzenia kserokopii z obowiązkiem sporządzenia kserokopii przez organ i na jego koszt. Skarżący wskazał także, iż żaden przepis prawa nie obliguje organu do sporządzenia kserokopii dokumentów, a to z tej prostej przyczyny, że w dacie uchwalania ustawy (14 czerwca 1960 r.) tego typu urządzenia jak kserokopiarki nie były jeszcze znane. Poza tym, nie ulega najmniejszej wątpliwości, że strona ma prawo utrwalać na własny użytek wiadomości zawarte w aktach sprawy. W myśl art. 73 § 1 kpa do obowiązku organu prowadzącego sprawę należy umożliwienie stronie sporządzania notatek i kopii. W ramach tego obowiązku organ ten powinien umożliwić stronie uzyskanie kopii zwłaszcza gdy - jak w rozpoznawanej sprawie - na terenie urzędu w sekretariacie funkcjonuje kserokopiarka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła żadna ze wskazanych w art. 183 § 2 ppsa przesłanek. Przechodząc do analizy zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, należy przyznać rację wnoszącemu skargę kasacyjną. NSA wskazuje jednak pewną chaotyczność zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Sąd jest więc zmuszony ustosunkować się do niektórych z nich biorąc pod je pod uwagę łącznie z ich uzasadnieniami zawartymi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 73 § 1 i 2 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Powyższa regulacja ma za zadanie zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony, a na tej zasadzie opiera się konstrukcja zasady czynnego udziału strony, co z kolei służy realizacji zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zdaniem NSA, sporządzenie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki zaliczyć należy do pojęcia udostępniania akt (art. 73 § 1 kpa). Art. 73 § 1 kpa nie stwarza żadnych ograniczeń w wykonywaniu odpisów z akt sprawy. Tym samym, skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki jak i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji (tak: NSA w wyroku z dnia 29 marca 2001 r., II SA 2580/00, LEX nr 6359). W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż w wyroku z dnia z dnia 8 kwietnia 1998 r., I SA/Gd 1657/97 (LEX nr 35920) NSA stanął na stanowisku, iż skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw prawnych do odmowy sporządzenia kopii tychże pism za pomocą kserokopiarki. Problem może jedynie sprowadzać się do ustalenia odpłatności za powyższe. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż uprawnienie strony do sporządzania odpisów z akt sprawy może być realizowane również przez sporządzenie kserokopii pism zawartych w aktach. Organ ma swobodę przy tworzeniu warunków sporządzania kserokopii, lecz odmowa ich wydania narusza art. 73 § 1 kpa. Podnieść należy, iż kwestie techniki sporządzania kserokopii i jego kosztów wymagają organizacyjnego rozwiązania przez organ, lecz nie należą do istoty obowiązku organu wyrażonego w art. 73 § 1 kpa, a tym bardziej nie mogą organu z tego obowiązku zwalniać. Zasadny jest również zarzut niedostrzeżenia bezczynności organów administracji przez WSA. NSA wskazuje, że postanowienie o odmowie dostępu do akt (art. 74 § 2 kpa) dotyczy wszystkich przypadków, zatem nie tylko tych wymienionych w art. 74 § 1 kpa (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2009 r., komentarz do art. 74 kpa). Jeżeli więc ktokolwiek wystąpi do organu o wydanie odpisu (kserokopii) z akt sprawy, to w każdym przypadku odmowy należy wydać postanowienie odmowne, gdyż jedynie ono służy wyrażeniu stanowiska organu o bezpodstawności żądania. W konsekwencji, zasadnym jest również zarzut skarżącego dotyczący oceny dokonanej przez WSA - wskazującej, że odmowa udostępnienia kserokopiarki nie jest czynnością, o której mowa jest w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa i tym samym sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a może być tylko przedmiotem skargi powszechnej z art. 221 kpa. Zdaniem NSA, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, organ w przypadku, gdy posiada techniczne możliwości sporządzenia kserokopii protokołu, powinien umożliwić skarżącej jej wykonanie, za ewentualnym zwrotem związanych z tym kosztów. Natomiast jakakolwiek przyczyna uzasadniająca odmowę umożliwienia powyższego winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w wydanym na podstawie art. 74 kpa postanowieniu. Trafny jest także zarzut dotyczący braków uzasadnienia postanowienia WSA. Sąd wskazał tylko na art. 58 § 1 pkt 6, ale w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego właśnie ten przepis (a nie żaden inny np. zawarty we wcześniejszych punktach art. 58 ppsa) stanowi podstawę odrzucenia skargi w niniejszej sprawie. Jest to ewidentne naruszenie art. 141 § 4 ppsa, bowiem - wbrew jasnej dyspozycji tego przepisu - WSA, co prawda, przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia, ale już nie jej wyjaśnienie. Na marginesie warto zwrócić uwagę, że organ (a za nim WSA) bezzasadnie utożsamiają obowiązek umożliwienia stronie sporządzenia kserokopii z obowiązkiem sporządzenia kserokopii przez organ i na jego koszt. Zwrócić należy uwagę, iż w niniejszej sprawie strona domaga się umożliwienia sporządzenia kserokopii z akt, a nie jak twierdzi organ sporządzenia i dostarczenia kserokopii przez ten organ. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż w niniejszej sprawie strona oświadczyła, że jest gotowa ponieść koszty sporządzenia kserokopii. Rozpatrując sprawę ponownie WSA powinien wziąć pod uwagę wskazane powyżej uwagi NSA, a także pamiętać o konieczności interpretacji szczegółowych przepisów kpa (takich jak art. 73 i 74 kpa) przez pryzmat zasad ogólnych postępowania (m. in. art. 9 i 10 kpa). W świetle powyższych ustaleń, wobec usprawiedliwionego zarzutu przedstawionego we wniesionej skardze kasacyjnej, zaistniała konieczność uchylenia - na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa - zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekał, ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada wynikająca z art. 199 ppsa, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że co do zasady stronie, która poniosła koszty postępowania nie przysługuje zwrot kosztów. Wyjątki od tej zasady określa art. 200 - 204 ppsa. Dlatego też w art. 209 ppsa przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 ppsa) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 ppsa. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 ppsa wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi, poniesione przez skarżącego koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi, podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu, w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 ppsa. Natomiast o zwrocie kosztów sądowych, które zostały uiszczone a nie są kosztami należnymi, orzeka z urzędu, na podstawie art. 225 ppsa, Sąd I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło