II SA/Lu 774/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy kserokopii dokumentów p o s t a n a w i a I. przyznać B. B. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w części od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych częściowo wykonała wezwanie. Nie nadesłała ona oświadczenia wskazującego wysokość miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego zauważając, że mają one różną wysokość. Referendarz sądowy stwierdził, że: Przepis art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przewiduje, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2 powołanego powyżej przepisu stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym użyty w tym paragrafie zwrot "zwolnienie od kosztów sądowych", jak wynika z art. 241 p.p.s.a., oznacza zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Natomiast § 3 art. 245 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Artykuł 245 p.p.s.a. nie przewiduje więc możliwości przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Dlatego referendarz sądowy nie może uwzględnić wniosku strony skarżącej w całości. Nie ma jednak przeszkód aby rozważyć zasadność wniosku strony skarżącej pod kątem możliwości przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w części od kosztów sądowych bądź ustanowienia adwokata. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 7, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczeń strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych netto. Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, która jak twierdzi nie przynosi dochodu. Strona skarżąca nie otrzymała dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego w roku 2008 i 2009. Strona skarżąca podniosła, że wspiera finansowo bezrobotną córkę oraz, iż ponosi wydatki związane z produkcją rolną. W ocenie referendarza sądowego porównanie wysokości kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem do wysokości dochodu strony skarżącej oraz porównanie do wysokości tego dochodu wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata, które strona skarżąca musiałaby uiścić ustanawiając adwokata z wyboru wskazuje, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania strona skarżąca nie będzie w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Z tego powodu referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata. Odnośnie natomiast kosztów sądowych podnieść należy, że ich wysokość jak i sukcesywność występowania przy uwzględnieniu wysokości dochodu strony skaranej w pełni gwarantuje możliwość ich ponoszenia bez narażenia strony skarżącej na uszczerbek w kosztach utrzymania. Dokonując tej oceny referendarz sądowy wziął pod uwagę również i to, że mimo twierdzeń o złej sytuacji materialnej strona skarżąca znajduje środki na finansowe wsparcie córki. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.