II SA/Lu 778/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko - w zakresie wniosku K. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. K. O. w dniu [...] lipca 2016 r. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Skarżąca wniosła jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, że jej wykonanie umożliwi inwestorowi ubieganie się o uzyskanie pozwolenia na budowę, bez uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania aktu organu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu wydanego w granicach sprawy jest zasadne. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie wskazuje się, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu art. 61 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. W ocenie Sądu, wydanie decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz określającej rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Decyzja ta nie wywołuje skutków materialnych, a organy administracji publicznej nie mają możliwości użycia przymusu państwowego do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja nie podlega zatem wykonaniu i nie powoduje bezpośrednio niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdza bowiem jedynie zaistnienie podstaw do odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tego rodzaju decyzja jest wydawana we wstępnym etapie postępowania dotyczącego zamierzenia inwestycyjnego i stanowi jedną z przesłanek niezbędnych do uzyskania przez inwestora kolejnych decyzji wymaganych przez prawo. W myśl art. 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem między innymi decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero to rozstrzygnięcie będą podlegać wykonaniu – w opisanym wyżej rozumieniu. Oczywistym jest bowiem, że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie uprawnia do realizacji planowanej przez inwestora inwestycji. Nie budzi zaś wątpliwości, że możliwość wydania w przyszłości aktu administracyjnego, który doprowadzi do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2015 r., II OZ 259/15). Niezależnie od tego stwierdzić należy, że skarżąca w swym wniosku w istocie wskazała na konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniami prawa, jakimi – w jej ocenie – obarczona jest ta decyzja. Zauważyć trzeba, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia ani innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. Niedopuszczalne jest zatem wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o prawnej wadliwości zaskarżonego aktu. Ubocznie wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie niniejszym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie wyłącza możliwości udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej na dalszym etapie postępowania sądowego. Przepis art. 152 § 1 P.p.s.a. stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z tych względów, wobec niespełnienia warunków z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w postanowieniu.