II SA/Lu 783/09
PostanowienieWSA w Lublinie2010-08-16
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszeniu nieprowadzącemu działalności zarobkowej, które dobrowolnie nie pozyskuje środków finansowych, można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, jeśli nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów. W przypadku stowarzyszenia, które dobrowolnie nie korzysta z możliwości pozyskania środków finansowych (np. składek członkowskich lub działalności gospodarczej), wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieusprawiedliwiony, gdyż pomoc finansowa przysługuje tylko podmiotom, które z przyczyn od siebie niezależnych nie mogą pozyskać środków na koszty postępowania.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania, stowarzyszenie ekologiczne nieprowadzące działalności zarobkowej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie nie posiada majątku, środków finansowych ani rachunku bankowego, a swoje cele realizuje nieodpłatną pracą członków. Statut przewiduje możliwość pozyskiwania środków ze składek członkowskich oraz działalności gospodarczej, jednak stowarzyszenie z tych możliwości nie korzysta.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. D. W. w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. Z. M. w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Uczestnik postępowania S. P. D. W. w L. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPPr wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku dołączono wypis z Krajowego Rejestru Sądowego. Uczestnik postępowania wezwany do nadesłania dokumentu źródłowego wykonał wezwanie.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na podstawie oświadczenia uczestnika postępowania referendarz sądowy ustalił, że uczestnik postępowania jest stowarzyszeniem zajmującym się działalnością ekologiczną m.in. podejmowaniem wielokierunkowych działań na rzecz ochrony środowiska oraz proekologicznego planowania przestrzennego, nieprowadzącym działalności zarobkowej, którego cele realizowane są poprzez nieodpłatną pracę jego członków. Uczestnik postępowania nie posiada żadnego majątku, środków finansowych, nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie posiada rachunku bankowego. Wszelkie cele, dla którego zostało powołane stowarzyszenie realizowane są pro bono.
W oparciu o § 27 ust. 1 statutu uczestnika postępowania referendarz sądowy ustalił, że majątek uczestnika powstaje między innymi ze składek członkowskich. Natomiast w oparciu o § 27 ust. 4 statutu, że uczestnik może podejmować działalność gospodarczą, z której dochody przeznaczane mają być na realizację celów statutowych.
W ocenie referendarza sądowego uczestnik postępowania nie wykazał, że nie ma żadnych środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na ponoszenie kosztów postępowania bądź aby nie miał dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ze statutu uczestnika postępowania wynika, że na realizację swoich celów statutowych może on pozyskiwać środki ze składek członkowskich oraz dochodów z działalności gospodarczej. Uczestnik postępowania nie wykorzystuje jednak tych możliwości pozyskania środków finansowych na realizację swoich celów statutowych. Skoro zatem uczestnik postępowania dobrowolnie pozbawia się możliwości pozyskania środków, z których mógłby pokryć koszty postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieusprawiedliwiony. Uczestnik postępowania odstępując od pobierania składek członkowskich jak i prowadzenia działalności gospodarczej nie może przerzucać kosztów swojej działalności na Skarb Państwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 360/08 – Legali; postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 650/08 – Legali; postanowienie NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 663/08 - Legalis). Pomoc finansowa ze strony państwa przysługuje bowiem jedynie podmiotom, które nie mogą – z powodów od siebie niezależnych – pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom, które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 324/08 - Legalis).
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło