II SA/Lu 786/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miasta . z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wydzierżawienia w trybie bezprzetargowym nieruchomości stanowiącej własność Gminy - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy w zakresie całkowitym, stwierdzić należy, iż wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z zasady ponoszenia kosztów w postępowaniu sądowoadministarcyjnym wynika, iż prawo pomocy może być przyznane w takim zakresie, w jakim strona nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna mieć zastosowanie tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zauważyć, że stowarzyszenia - podobnie, jak wiele innych organizacji tego typu - zobligowane są do zapewnienia środków na prowadzenie działalności określonej w statucie. W tym celu stowarzyszenia – zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) – mogą prowadzić działalność gospodarczą. Środki finansowe – w myśl art. 33 ust. 1 powyższej ustawy – mogą być także gromadzone ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Wskazane przez ustawodawcę możliwości uzyskiwania dochodów przez stowarzyszenia zostały także przewidziane w Statucie Stowarzyszenia będącego stroną niniejszego postępowania. Jego działalność opiera się bowiem na pracy społecznej jego członków jak również pracy odpłatnej dozwolonej prawem (§ 6 ust. 1 statutu). Poza tym stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą z przeznaczeniem zysków na działalność statutową (§ 6 ust. 2 statutu). Zgodnie zaś z § 27 pkt 8 statutu Zarząd Stowarzyszenia określa wysokość opłaty wpisowej oraz składek członkowskich. Z związku z powyższym bez znaczenia pozostaje okoliczność podniesiona w sprzeciwie, iż Stowarzyszenie do tej pory nie ustaliło dla swej działalności składek członkowskich. Fakt, iż stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go bowiem od obowiązku zapewnienia środków - chociażby w drodze obowiązkowych składek. Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2006 r. (sygn. akt II OZ 1433/06, nie publ.) należy stwierdzić, że przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Stowarzyszenie jest zobligowane do zapewnienia sobie środków na prowadzenie działalności statutowej, która związana jest również z udziałem w sprawach sądowych, wymagających zazwyczaj ponoszenia kosztów sądowych. Brak zapewnienia stałego źródła dochodów, chociażby w oparciu o obowiązkowe składki członkowskie, nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem Stowarzyszenia przy rozpatrywaniu jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy, w sytuacji, kiedy sam pozbawia się możliwości uzyskania środków finansowych, jest niezasadne (por. postanowienie WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1280/10). Pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje bowiem jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 360/08). W ocenie Sądu nie ma także znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia argument strony skarżącej podniesiony w sprzeciwie, iż koszty związane z wpisaniem zmian w KRS pokrył w całości prezes Stowarzyszenia J. G . Okoliczność ta nie została przez stronę skarżącą w żaden sposób wykazana, tym bardziej, iż w złożonym wcześniej wniosku na formularzu PPPr strona skarżąca wskazała te wydatki jako koszty poniesione przez Stowarzyszenie. Nie ma ona ponadto znaczenia dla określenia możliwości uzyskania środków finansowych przez Stowarzyszenie.. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.