II SA/Lu 787/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-10-29
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, posiadająca dochody z gospodarstwa rolnego i rentę od matki, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, posiadając dochody z gospodarstwa rolnego oraz rentę od matki, a także zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie wykazała, że jest pozbawiona środków do życia lub że jej dochody nie pokrywają najistotniejszych potrzeb życiowych. W związku z tym nie można przyznać jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, ze względu na wysokość kosztów sądowych i bieżących wydatków, strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona skarżąca M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazała na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, dzieckiem i matką, utrzymywanie się z gospodarstwa rolnego oraz renty matki. Referendarz sądowy analizując dochody i wydatki strony uznał, że nie wykazała ona przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale częściowo uzasadniła niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie (data na prezentacie – k. 17), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dzieckiem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, które przynosi miesięczny dochód w kwocie [...] złotych brutto. Strona skarżąca podkreśliła, że nie jest w stanie samodzielnie poradzić sobie w postępowaniu sądowym a nie stać jej na ustanowienie adwokata z wyboru i dlatego wnosi o jego ustanowienie w ramach prawa pomocy. Strona skarżąca wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała oświadczenie z dnia 16 października 2013 r., z którego wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dzieckiem oraz matką, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...] złotych oraz renty matki w kwocie [...] złotych oraz, iż na poczet stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego jej gospodarstwa domowego składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, wodę – [...] złotych, telefon – [...] złotych, opał [...] złotych, żywność – [...] złotych i utrzymanie dziecka – [...] złotych. Z oświadczenia tego wynika również, że strona skarżąca jest właścicielem ciągnika. Z załączonego potwierdzenia odbioru/wypłaty wynika, że matka strony skarżącej otrzymuje świadczenie w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Dołączono też oświadczenie matki strony skarżącej z dnia 17 października 2013 r., z którego wynika, że pokrywa ona koszty zużycia wody oraz część kosztów zużycia energii elektrycznej. Strona skarżąca nadesłała również zaświadczenie z urzędu gminy, z którego wynika, że jest ona właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Strona skarżąca wraz z rodziną ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz jest właścicielką przynoszącego dochody gospodarstwa rolnego. Ponadto pozostająca ze stroną skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym jej matka osiąga odrębne dochody, z których pokrywa częściowo koszty utrzymania domu. Nie można zatem zaliczyć strony skarżącej do osób pozbawionych środków do życia bądź posiadających dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. Nie można zatem przyjąć aby strona skarżąca wykazała zasadność przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego, wykazała ona zaś, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjne wynoszącego 250 złotych (§3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się renta matki w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz dochód z uprawy gospodarstwa rolnego wynoszący ze względu na treść obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (M.P. z 2013 r. poz. 774) stwierdzającego, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2012 r. 2.431,00 złotych [...] złotych rocznie – [...] złotych miesięcznie (kwota stanowi 1/12 iloczynu powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r.). Zatem łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych netto. Natomiast wymienione przez stronę skarżącą stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złote. Tym samym na poczet kosztów niniejszego postępowania pozostaje kwota [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta nie daje możliwości poniesienia zarówno kosztów sądowych niniejszego postępowania jak i kosztów ustanowienia adwokata. Wysokość jej umożliwia jednak poniesienie bez narażenia strony skarżącej i jej rodziny na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego minimalnych kosztów ustanowienia adwokata, które w sprawie niniejszej wyniosą 295,20 złotych. Nie gwarantuje natomiast tego, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego strona skarżąca może ponieść koszty sądowe. Decyduje o tym tak wysokość kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem jak i to, że niektóre z nich mogą w toku postępowania występować kilkakrotnie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło