II SA/Lu 790/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi I. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentów oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił I. D. wydania kserokopii zawiadomienia o terminie rozpoczęcia robót budowlanych przy ul. C. w K. D. z dnia [...]czerwca 2009 r. oraz kserokopii wniosku strony z dnia [...]czerwca 2010 r. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 73 § 1 k.p.a. wskazał, iż jedynie możliwość przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów nie jest niczym ograniczona. Uzyskanie natomiast kserokopii dokumentów pozostaje pod kontrolą organu administracji publicznej. W tym zakresie organ wskazał, iż na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Zdaniem organu wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów, których istnienie pozwoliłoby uznać, że posiada on ważny interes w uzyskaniu kserokopii żądanych dokumentów. W zażaleniu na powyższe postanowienie I. D. nie formułując żadnych zarzutów, wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 września 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jako zgodnego z prawem. Organ odwoławczy przywołując art. 73 k.p.a. wskazał, iż reguluje on dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nim obowiązki organu administracji oraz odpowiednie uprawnienia stron. I tak § 1 tego przepisu określa, że organ obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Natomiast § 2 ustanawia uprawnienia strony do żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Strona postępowania nie może zatem żądać, aby kserokopie dokumentów wykonywał i dostarczał sam organ. Nie ma on bowiem takiego obowiązku, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania przywołany przepis pozostawia stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Strona może natomiast jedynie domagać się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z tych akt uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. W ocenie organu odwoławczego odwołujący istnienia takiego interesu nie wykazał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I.D. podniósł, iż organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie "broni arogancji, głupoty, bezprawia" organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, odwołując się do motywów zawartych w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa - a tylko w tych kryteriach odbywa się sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności, jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem organu oraz czy orzeczenie to wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. To samo dotyczy organów administracji publicznej, które w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych, zobligowane są do przestrzegania prawa. Zgodnie z jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej, jaką stanowi zasada praworządności, organy administracji publicznej działają wyłącznie na podstawie przepisów prawa. W zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy art. 73 k.p.a. przewidują dwa odrębne stany faktyczno - prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. I tak, według art. 73 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia) w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Stosownie natomiast do § 2 tego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z treści wniosków złożonych przez skarżącego bezspornie wynika, że domagał się on sporządzenia i wydania przez organ uwierzytelnionych kserokopii wskazanych przez niego pism, tj. zawiadomienia o terminie rozpoczęcia robót budowlanych przy ul. C. w K. oraz jego wniosku, którym zwrócił się do organu o wydanie ww. dokumentu. Podnosząc przywołaną wyżej zasadniczą różnicę obu omawianych unormowań, Sąd podkreśla, - co jest powszechnie przyjęte w orzecznictwie administracyjnym - że przepis art. 73 § 1 k.p.a. przyznający stronom, obok możliwości przeglądania akt, także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia im te uprawnienia do własnej realizacji. Rola organu administracji kończy się tu bowiem na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z tych uprawnień, w tym utrwalenia na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez ich notowanie, wykonywanie odpisów. W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń. Sprawą otwartą natomiast jest kwestia stosowanej techniki w tym względzie. W ocenie Sądu, skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki jak i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji (tak NSA w wyroku z dnia 29 marca 2001 r. II SA 2580/00, LEX nr 6359). W myśl powyższego, strona postępowania nie może jednak żądać, aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Innymi słowy nie ma on takiego obowiązku, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania omawiany przepis pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Tym samym wyraźnie zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji polegające na umożliwieniu przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów i uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów. Konkludując, wskazany obowiązek umożliwienia stronie przeglądania akt, sporządzania z nich notatek i odpisów nie oznacza, że strona postępowania może żądać, aby sam organ wykonał i dostarczył kserokopie żądanych przez nią dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2005 r. GSK 898/04, opubl. LEX nr 190721, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r. II SA/Wa 776/06, LEX nr 258357). Strona postępowania może natomiast domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie (w różny sposób, nie wyłączając nowoczesnych środków techniki) odpisów, w tym kserokopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Zatem nawet gdyby potraktować wniosek skarżącego jako wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, również taki wniosek nie mógłby być uwzględniony. Skarżący bowiem ani we wniosku o wydanie kserokopii pism ani w odwołaniu oraz skardze do Sądu nie przywołał jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wskazywać na istnienie po jego stronie ważnego interesu uprawniającego do żądania wydania uwierzytelnionych odpisów (kserokopii) dokumentów z akt sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszym postępowaniu administracyjnym odpowiada prawu i z tego powodu - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.