II SA/Lu 791/11
PostanowienieWSA w Lublinie2012-01-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, ze względu na swoją trudną sytuację materialną, powinien otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że jego sytuacja materialna, uwzględniając dochody i wydatki związane z opieką nad niepełnosprawnym synem, nie pozwala na samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Instytucja prawa pomocy stanowi procesową gwarancję ochrony praw strony i nie może być iluzoryczna.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. Po oddaleniu jego skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej do NSA oraz skargi do ETPC. Skarżący wskazał na niskie dochody rodziny jako podstawę wniosku.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka .
Po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 791/11 oddalającego skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
W formularzu wniosku PPF wskazał, iż z uwagi na niskie dochody jego rodziny domaga się ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy w celu wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny.
Przedstawione przez skarżącego oświadczenie na okoliczność jego sytuacji majątkowej dają podstawę do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w niniejszym postępowaniu wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 146 a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Z formularza wniosku PPF wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz synem, zamieszkując wspólnie mieszkanie własnościowe o powierzchni 37,7 m2. Na ich miesięczny dochód składają się: renta inwalidzka J. S. w kwocie 634,61 zł, przyznany mu zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, dodatek z MOPS w kwocie 420 zł, zasiłek rodzinny A. S. w kwocie 98 zł, renta syna M. S. w kwocie 597,18 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 91 zł. Dochód miesięczny rodziny skarżącego stanowi zatem kwota 2.146,79 zł brutto.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę koszty związane ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem skarżącego, przeciętne niezbędne wydatki każdej rodziny (opłaty za gaz, energię, telefon, wodę), a także koszty zakupu żywności, koniecznych artykułów gospodarstwa domowego i odzieży), nie jest to kwota umożliwiająca skarżącym samodzielne ustanowienie adwokata, bez ponoszenia uszczerbku ich koniecznego utrzymania.
Należy podkreślić, że wprawdzie instytucja prawa pomocy jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa i powinna być stosowana rozważnie, to jednak z uwagi na to, że stanowi ona procesową gwarancję ochrony praw strony, nie może być iluzoryczna. Stanowisko takie zaakcentował Sąd Apelacyjny w Białymstoku w postanowieniu z dnia 23 maja 1996r. (sygn. akt I ACZ 186/96, OSAB 1996, nr 2, poz.22), powołując się na ratyfikowaną przez Polskę Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993r., Nr 61, poz.284 ze zm.).
W ocenie Sądu, sytuacja skarżącego J. S. uzasadnia uwzględnienie jego wniosku tym bardziej, że na tym etapie postępowania brak profesjonalnej pomocy prawnej mógłby pozbawić go możliwości podejmowania środków procesowych.
Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło