II SA/Lu 791/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się m.in. o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF". W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że jest osobą przewlekle chorą, wymagającą stałego i kosztownego leczenia, a ponadto musi się poddać operacji [...]. Wskazał, że jego żona również ma problemy zdrowotne, ponieważ złamała [...] i doznała [...], w wyniku czego przebywała w szpitalu i musiała odbyć długotrwałą rehabilitację. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a w skład ich majątku wchodzi mieszkanie pow. [...] m2 oraz działka budowlana o pow. [...] arów. Oświadczył, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto składa się jego emerytura ([...] zł) oraz emerytura żony ([...] zł). Podniósł, że osiągany dochód pochłaniają wydatki związane z utrzymaniem domu [...] zł, wyżywieniem [...] zł, zakupem leków i wizytami lekarskimi [...] zł oraz innymi niezbędnymi wydatkami [...] zł. Z uwagi na fakt, że skarżący w urzędowym formularzu nie wypełnił rubryk odnoszących się do żądanego zakresu pomocy, pismem z dnia 24 września 2018 r. wezwano go do uzupełnienia wymienionego braku formalnego, pod rygorem przyjęcia, że domaga się tylko zwolnienia od kosztów sądowych. Tym samym pismem skarżącego wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowego oświadczenia, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Pomimo doręczenia wezwania (potwierdzenie odbioru k-32 akt), skarżący nie wykonał wezwania z dnia 24 września 2018 r. (notatka urzędowa pracownika Wydziału II WSA w Lublinie z dnia 23 października 2018 r.). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że wobec nieuzupełnienia formularza "PPF" w części dotyczącej żądanego zakresu prawa pomocy, referendarz sądowy przyjął, że skarżący domaga się tylko zwolnienia od kosztów sądowych, tak jak wynika to z jego wniosku złożonego w skardze. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użycie w przytoczonym przepisie sformułowania "wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Decyzja o przyznaniu prawa pomocy powinna być poprzedzona analizą dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu "PPF" okazało się niewystarczające do prawidłowej oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Skarżący w urzędowym formularzu "PPF" podał, że posiada działkę budowlaną nie wskazując jej szacunkowej wartości, ani nie wyjaśniając czy jest zabudowana. Tymczasem ze znajdującego się w aktach protokołu z oględzin z dnia [...] r. (k-10v akt adm.) w punkcie odnoszącym się do wyjaśnień właściciela wskazano, że wycięte drzewo zagrażało m.in. "budynkowi mieszkalnemu na nieruchomości". Określenie rodzaju i wielkości posiadanych na nieruchomości budynków, w tym jej szacunkowej wartości było istotne dla oceny posiadanego majątku i możliwości płatniczych skarżącego, w tym ewentualnego uzyskiwania dochodu z posiadanej nieruchomości. Ponieważ skarżący wskazał na wysokie koszty leczenia – [...] zł miesięcznie, jednakże poza dwoma fakturami za leki (na kwoty [...] i [...] zł) nie przedstawił dokumentów potwierdzających korzystanie z odpłatnych usług medycznych, konieczne było ustalenie jakie faktycznie ponosi koszty leczenia swojego i żony. Ponadto skarżący wskazał na inne niezbędne wydatki na kwotę [...] zł, nie wskazując ich rodzaju, należało zatem wyjaśnić co to za wydatki i czy rzeczywiście można je zaliczyć do wydatków utrzymania koniecznego. Z kolei wezwanie do złożenia wyciągów z rachunków bankowych miało służyć zobrazowaniu sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny w okresie trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o prawo pomocy (stan sald, posiadanie środków pieniężnych, dokonywane przelewy, wpłaty wypłaty). Z tych powodów w dniu 24 września 2018 r., w trybie art. 255 p.p.s.a., skierowano do skarżącego wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, niezbędnych do ustalenia jego aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 października 2018 r. i pozostało bez odpowiedzi. Skarżący nie wykonał wezwania, czym uchybił obowiązkowi zachowania należytej staranności w przedstawieniu swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 24 września 2018 r., powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej, osobistej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA). Skarżący nie wykazał zatem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.