II SA/Lu 793/11
WyrokWSA w Lublinie2011-12-29
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Witold Falczyński, Grażyna Pawlos - Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji nakazująca przywrócenie stanu wód na gruncie, wydana na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności przez organ drugiej instancji?Ratio decidendi
Decyzja organu pierwszej instancji nakazująca przywrócenie stanu wód na gruncie, wydana na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie opiera się na precyzyjnych ustaleniach faktycznych, w tym opinii biegłego, nie określa jednoznacznie sposobu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, a także nie jest skierowana do wszystkich współwłaścicieli gruntu. Takie wady czynią decyzję niewykonalną i uzasadniają stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Wójt Gminy nakazał przywrócenie stanu wód na gruncie poprzez zapewnienie odpływu wód opadowych z działek sąsiednich, stwierdzając podniesienie poziomu działki nr [...] i potencjalne utrudnienie odpływu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa materialnego (Prawo wodne) i procesowego (k.p.a.) przez organ pierwszej instancji, w tym brak precyzyjnych ustaleń i opinii biegłego. Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium utrzymało w mocy swoją decyzję o stwierdzeniu nieważności. Skarżący A. K. zaskarżył decyzję Kolegium, zarzucając błędne przyjęcie rażącego naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 grudnia 2011r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazania przywrócenia stanu wód na gruncie oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] Wójt Gminy [...] nakazał przywrócenie do stanu poprzedniego stanu wód na gruncie, tj. na działce położonej w R. D., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], poprzez zapewnienie odpływu wód opadowych i roztopowych z działek sąsiednich, w terminie 30 dni od otrzymania decyzji. W uzasadnieniu niniejszej decyzji organ wyjaśnił, iż właściciele działek sąsiednich w stosunku do działki nr [...] złożyli skargę dotyczącą prac niwelacyjnych i podwyższenia poziomu tej działki o ok. 50 cm. W związku z powyższym w dniu [...] września 2010 r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że poziom działki nr [...] został podniesiony na tyle, że może utrudnić odpływ wód i spowodować powstawanie rozlewiska na działce sąsiedniej nr [...] ze szkodą dla niej. W przeprowadzonych oględzinach nie brał udziału właściciel działki [...] W. G. Powyższa decyzja stała się ostateczna.
W dniu [...] maja 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek właścicieli działki nr [...] J. i W. małż G., w którym domagali się oni stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r., Nr [...].
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...] stwierdziło nieważność opisanej wyżej decyzji ostatecznej Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podniosło, iż decyzja Wójta Gminy [...] rażąco narusza przepis art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.) m. in. poprzez brak określenia na czym ma polegać zapewnienie odpływu wód opadowych i roztopowych z działek sąsiednich oraz brak sprecyzowania, czy ewentualne roboty budowlane lub instalacja urządzeń odprowadzających wodę ma obejmować jedynie działkę nr [...], czy również sąsiednie. Organ wskazał ponadto na rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zdaniem Kolegium, Wójt Gminy [...] w sposób niewłaściwy przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe. Swoje ustalenia organ I instancji oparł bowiem jedynie na powierzchownych oględzinach wzrokowych, wykonanych bez uczestnictwa biegłego, a jedynie przez osoby nie posiadające specjalistycznej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej. Przeprowadzone oględziny, w ocenie organu – także ze względu na nieobecność jednej ze stron postępowania – nie czyniły zadość przepisom postępowania administracyjnego. Nie ustalono także w sposób jednoznaczny, czy doszło do naruszenia stanu wód na działce nr [...], a jeśli tak, to czy zmiana stanu wód spowodowana była działaniami właścicieli tej nieruchomości. Organ I instancji nie sprecyzował także sposobu przywrócenia stanu wód do stanu poprzedniego, tj. czy ma ono nastąpić poprzez likwidację podwyższenia poziomu działki nr [...], czy też poprzez wykonanie odpowiednich urządzeń odwadniających. Ponadto w nagłówku przedmiotowej decyzji nie oznaczono stron postępowania, co w ocenie organu II instancji stanowiło naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Ze względu na wskazane uchybienia Kolegium uznało, że decyzja Wójt Gminy [...] rażąco naruszała prawo, co stanowiło przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.
W dniu [...] czerwca 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż Kolegium z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...], w którym wyraził on stanowisko, iż organ odwoławczy błędnie przyjął, że Wójt Gminy [...] dopuścił się rażącego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności jego decyzji.
Po rozpatrzeniu wniosku A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. – zaskarżoną w niniejszym postępowaniu – utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., podtrzymując jednocześnie argumenty zawarte w tym rozstrzygnięciu. Kolegium ponownie wskazało na nieprawidłowości decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r. Organ jeszcze raz wskazał na naruszenie przez Wójta przepisu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego oraz uchybienie wskazanym we wcześniejszej decyzji przepisom postępowania Podtrzymał tym samym stanowisko, iż ze względu na przytoczone nieprawidłowości przedmiotowa decyzja Wójta Gminy [...] w sposób rażący narusza prawo, w związku z czym konieczne jest jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
W dniu [...] października 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga A. K. na powyższą decyzję. Skarżący decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji dopuścił się naruszenia prawa w stopniu rażącym, stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności jego decyzji. Skarżący podniósł również, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza swobodną ocenę postępowania prowadzonego przez organ I instancji, wykraczając poza zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Wyraził także pogląd, iż Kolegium niesłusznie uznało, że Wójt Gminy K[...] nie ustalił, czy stan wód na działce [...] zmienił się i czy wpływa on szkodliwie na sąsiednie grunty. W ocenie skarżącego okoliczność ta została bowiem udowodniona, a przeprowadzone przez Wójta oględziny były w tym celu wystarczające. W ocenie skarżącego nie jest zatem właściwy pogląd, jakoby niezbędne dla ustalenia zmiany stanu wód w niniejszej sprawie było powołanie biegłego.
Podsumowując A. K. wyraził stanowisko, iż w niniejszej sprawie mogło co najwyżej dojść do uchybienia prawu, nie zaś rażącego uchybienia, a jedynie rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Zdaniem skarżącego podejście Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do kwestii oceny ciężaru naruszenia prawa jest niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W ocenie Sądu w pełni uzasadnione jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], iż decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] nakazująca przywrócenie do stanu poprzedniego stanu wód na gruncie, tj. na działce położonej w R. D., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], poprzez zapewnie odpływu wód opadowych i roztopowych z działek sąsiednich, w terminie 30 dni od otrzymania decyzji, w sposób rażący narusza prawo.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne. Następuje ono wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 1997 r., sygn. akt III SA 1425/96).
O rażącym naruszeniu prawa - co do zasady - można mówić wówczas, gdy pozostawienie w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji nie jest do pogodzenia z porządkiem prawnym i wobec tego musi być ona wyeliminowana w takim celu, ażeby możliwe było przywrócenie porządku publicznego zakłóconego tą decyzją, a więc nie chodzi tylko o pozbawienie kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji bytu prawnego, lecz o podjęcie po jej wyeliminowaniu koniecznych czynności lub aktów prawnych naprawczych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2013/06).
Kontrolując z takiego właśnie punktu widzenia decyzję nakazującą przywrócenie do stanu poprzedniego stanu wód na gruncie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo uznało, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r., Nr [...] jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa i winna być wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż przedmiotowa decyzja Wójta Gminy [...] została wydana z rażącym uchybieniem przepisowi art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej p.w.). Ust. 1 przywołanego przepisu wskazuje, iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Ust. 3 stanowi natomiast, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], iż wydanie przez organ decyzji w oparciu o przepis art. 29 ust. 3 p.w. wymaga precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego, które w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Należy bowiem zauważyć, iż kwestionowana decyzja Wójta Gminy [...] została oparta jedynie na ustaleniach poczynionych podczas przeprowadzonych w dniu [...] września 2010 r. oględzin na działce nr [...]w R. D., co w sposób rażący narusza przepisy postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, iż powierzchowne oględziny przeprowadzone bez udziału biegłego nie dają wystarczających podstaw do stwierdzenia, czy na danym gruncie doszło do zmiany stanu wody. Bez wiadomości specjalnych nie sposób jest bowiem ocenić, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne. Przekracza wiedzę ogólną i wymaga fachowej wiedzy oraz specjalistycznych wyliczeń zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie, jak i czy wskazana zmiana została wywołana działaniem właściciela (właścicieli) gruntu. Fachowej wiedzy wymaga również stwierdzenie, czy dokonana zmiana stanu wód na gruncie spowodowała szkody oraz ustalenie sposobu zapobiegania szkodom, to jest określenie odpowiednich urządzeń, do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/LU 804/10).
Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie Wójt Gminy [...] w sposób lakoniczny wskazał jedynie na potencjalne utrudnienia odpływu wód i możliwość powstawania rozlewisk na działce sąsiedniej nr [...]. W ocenie Sądu potencjalne powstanie szkody nie może być jednak przesłanką do orzekania o nałożeniu obowiązku określonego w ust. 3 art. 29 p.w. Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 334/11).
Biorąc pod uwagę skalę wskazanych wyżej nieprawidłowości, jakimi obarczona była decyzja Wójta Gminy [...], nie budzi wątpliwości fakt, iż decyzja ta w sposób rażący naruszała przepis art. 29 ust. 3 p.w. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że również postępowanie w przedmiotowej sprawie w sposób ewidentny urągało zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało przez Wójta Gminy [...] w sposób nieprecyzyjny i nie dawało podstaw do wydania na tym etapie ustaleń decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego stanu wód na działce [...] w R. D. Nie zasługuje na uznanie stanowisko skarżącego, iż wskazane uchybienia proceduralne nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa. Do przypadków rażącego naruszenia prawa zalicza się bowiem pogwałcenie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z wyrażonym w piśmiennictwie poglądem, w odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6–11 w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX, Warszawa 2011, s. 959).
W ocenie Sądu – biorąc pod uwagę powyższe - nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niczym nieuzasadniony pozostaje także zarzut przekroczenia przez organ zakresu rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Kolegium w niniejszej sprawie wskazało na rażące błędy proceduralne oraz naruszenie prawa materialnego przez organ, który wydał decyzję będącą przedmiotem postępowania nadzwyczajnego. Nie rozpoznawało zaś sprawy w sposób merytoryczny. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest natomiast sprawa procesowa: "(...) rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego (...) zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej, (...) jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne." (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31).
Niezależnie od powyższego trzeba podkreślić dwie okoliczności, które sprawiają, iż kwestionowanej decyzji Wójta Gminy [...] można zarzucić nie tylko rażące naruszenie prawa, ale także – na co nie zwróciło uwagi Samorządowe Kolegium Odwoławcze – niewykonalność, stanowiącą samodzielną podstawę stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium trafnie wskazało, że nakładając określony w sentencji decyzji obowiązek, organ powinien w jednoznaczny sposób oznaczyć podmiot, na który ten obowiązek nakłada. Tymczasem ani w sentencji decyzji, ani w jej uzasadnieniu Wójt Gminy [...]nie zawarł stwierdzenia, że nakaz przywrócenia stanu wód na gruncie adresowany jest do W. G.. Wprawdzie w tzw. rozdzielniku jako otrzymujący decyzję wskazany jest tylko W. G. (z niewiadomych przyczyn nie doręczono decyzji właścicielom działek sąsiednich, mimo że brali udział we wcześniejszej części postępowania, w szczególności w oględzinach), a w podstawie prawnej decyzji powołano art. 29 ust. 3 p.w., stosownie do treści którego nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest skierowany do właściciela gruntu, na którym dokonano zmiany stanu wody, jednakże kwestia ta nie może pozostawać w sferze domniemań, jakich miałby dokonywać organ egzekucyjny. Sytuację w tym względzie dodatkowo komplikuje fakt, że – jak wynika z wypisu z rejestru gruntów (k. 44 akt adm.) – własność działki nr [...]przysługuje na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej W. G. i J. G. Ta ostatnia, poza wszelką wątpliwością, nie była adresatką przedmiotowej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r., co oznacza, że mogłaby skutecznie domagać się wyłączenia działki objętej wspólnością małżeńską spod egzekucji na podstawie art. 38 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Niezależnie od powyższego sam fakt skierowania decyzji wydanej w oparciu o art. 29 ust. 3 p.w. nie do wszystkich osób, którym przysługują uprawnienie właścicielskie w stosunku do gruntu, na którym dokonano niedozwolonej zmiany stanu wody, w sposób rażący narusza ten przepis.
Sąd nie podziela wątpliwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do treści przedmiotowej decyzji Wójta Gminy [...] w tym sensie, że nie wiadomo, czy chodzi o nałożenie obowiązku restytucyjnego, czy też organ skorzystał z drugiej możliwości przewidzianej przez art. 29 ust. 3 p.w., polegającej na wykonaniu odpowiednich urządzeń odwadniających, bowiem decyzja ta wprost mówi o nakazie przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie. Odrębnym zagadnieniem jest kwestia niewykazania, iż nie było możliwości nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, o czym organ powinien orzekać – jak trafnie wywiedziono w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2011 r. (utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną), z powołaniem stosownych orzeczeń sądowych – w pierwszym rzędzie. Jednak okoliczność ta sama przez się nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Należy wszakże zgodzić się z zarzutem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że nakazując przywrócenie stanu poprzedniego poprzez "zapewnienie odpływu wód opadowych i roztopowych z działek sąsiednich" nie określono w istocie, jakie działania strony mają doprowadzić do tego skutku. Jeśli przyczyną naruszenia przez W. G. stosunków wodnych było – jak wynika z uzasadnienia decyzji – podniesienie poziomu działki nr [...], to przywrócenie stanu poprzedniego powinno polegać na likwidacji podwyższenia terenu i jego odpowiedniej niwelacji. Tego jednak w decyzji Wójta Gminy nie nakazano. Gdyby nawet uznać, że nakaz taki jest oczywisty w ramach nałożonego obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego, to w uzasadnieniu decyzji brak jest danych co do tego, o ile został podwyższony poziom działki nr [...]. Stwierdza się jedynie, że "...został (on) podniesiony na tyle, że może utrudnić odpływ wód i spowodować powstawanie rozlewiska na działce sąsiedniej nr [...] ze szkodą dla niej." Powyższe oznacza, że na organ egzekucyjny przerzucony zostaje obowiązek określenia sposobu wykonania nałożonego obowiązku i jego zakresu, co w sposób oczywisty pozostaje poza kompetencjami tego organu. W istocie bowiem to organ egzekucyjny miałby oceniać, czy dokonana przez zobowiązanego niwelacja terenu została wykonana w stopniu wystarczającym do zapewnienia odpływu wód z działek sąsiednich, a stosując ewentualnie wykonanie zastępcze musiałby wskazać osobie, której zleca wykonanie obowiązku za zobowiązanego, sposób przywrócenia stanu poprzedniego, w tym przypadku określić, o ile należy zniwelować poziom działki zobowiązanego. Z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy wynika również, że "Na działce nr [...] wzdłuż granicy z działka nr [...] wykonany został nieduży rów..." W ramach obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego organ winien zatem orzec również o likwidacji tego rowu, czego nie uczynił.
W orzecznictwie sformułowano pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że niesprecyzowanie w decyzji nałożonych na jej adresatów obowiązków czyni ją niewykonalną zarówno w dniu jej wydania jak również powoduje, że niewykonalność spowodowana tym uchybieniem ma charakter trwały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 438/11).
Biorąc powyższe po uwagę Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie uznało, iż decyzja Wójta Gminy [...] nakazująca przywrócenie do stanu poprzedniego stanu wód na gruncie [...] w R. D., w sposób rażący narusza prawo. Dodatkowo – jak wyżej Sąd wskazał – była ona niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Prawidłowe było zatem orzeczenie o stwierdzeniu nieważności tej decyzji.
Końcowo podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r. nie zamyka sprawy konsekwencji ewentualnej zmiany stanu wody na gruncie – działce nr [...] w R. D. stanowiącej własność W. i J. małż. G. Oznacza ono natomiast, że postępowanie w tej sprawie (o ile nie stało się bezprzedmiotowe) winno być przeprowadzone ponownie z poszanowaniem unormowań prawa materialnego i przepisów procesowych oraz z wyeliminowaniem wskazanych wyżej uchybień.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło