II SA/Lu 796/07

PostanowienieWSA w Lublinie2007-12-12

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego zapewniającego minimalne pokrycie kosztów utrzymania, może zostać zwolniona w całości od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego zapewniającego minimalne pokrycie kosztów utrzymania, wykazuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M.E.R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku dołączyła dokument potwierdzający status inwalidy i orzeczenie komisji lekarskiej. Strona utrzymuje się z renty socjalnej, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jej miesięczny dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić M.E.R. w całości od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.E.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.M.R. i M. E. R. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a I. zwolnić M. E. R. w całości od kosztów sądowych; II. ustanowić dla M. E. R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Strona skarżąca M. E. R. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku strona skarżąca dołączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnoszącej o jego przyznanie. Przytoczone we wniosku strony okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny, zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe oraz koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania w przedmiotowej sprawie strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz przedłożonego przez nią dokumentu źródłowego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca jest inwalidą. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Po uiszczeniu przez stronę skarżącą wpisu sądowego od wniesionej skargi do jej dyspozycji pozostałaby kwota [...] złotych. Uiszczenie zaś przez stronę skarżącą któregokolwiek z pozostałych kosztów sądowych spowodowałoby, iż stronie skarżącej pozostałaby kwota [...] złotych. Ze względu jednak na to, że nie można wykluczyć, iż inne niż wpis sądowy od wniesionej skargi koszty sądowe będą występować w toku postępowania więcej niż jeden raz to już dwukrotne uiszczenie tytułem kosztów sądowych kwoty 100 złotych spowoduje obniżenie pozostającej do dyspozycji strony skarżącej kwoty do wysokości [...] złotych. Jeżeli zaś strona skarżąca poniosłaby jedynie wynagrodzenie adwokata w kwocie brutto do jej dyspozycji pozostałaby kwota [...] złotych. Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 złotych. Tak, więc kwota, która pozostałaby do dyspozycji strony skarżącej po poniesieniu poszczególnych kosztów niniejszego postępowania byłaby niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Skoro kwota ta byłaby niższa od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej przyjąć należy, że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznych stronie skarżącej kosztach utrzymania, niezależnie od wysokości tych kosztów. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą któregokolwiek z kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie wiąże się dla niej z uszczerbkiem utrzymania koniecznego przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwolnił stronę skarżącą w całości od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło