II SA/Lu 805/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia .... Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T. W. utrzymało w mocy wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję własną z dnia ....o odmowie uchylenia innej decyzji własnej z dnia .... utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej .... z dnia ...... o odmowie przyznania T. W. specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup lekarstw, środków higieny i środków sanitarnych. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego .... z dnia .... była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 11 września 2012r., sygn. akt II SA/Lu 447/12 oddalił skargę T. W. od tej decyzji. Przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, T. W. złożyła również do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w dniu 10 lipca 2012r. odrębny wniosek (uzupełniony w piśmie z dnia 29 marca 2013r.) wszczynający niniejsze postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji tego Kolegium z dnia .... Zarzuciła, że aktualizacyjny wywiad środowiskowy jest wadliwy, bowiem został " wyprodukowany w biurze OPS (działy I, III, IV, V)" i zawiera nieprawdziwe dane dotyczące sytuacji dochodowej i mieszkaniowej wnioskodawczyni, a także zarzuciła brak profesjonalizmu pracowników organów, w szczególności pracownic socjalnych – P. K., H. L. oraz niekompetencję członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego ...– K. A., E. S. i Z. C., którzy powinni podlegać wyłączeniu od załatwienia jej spraw. Postanowieniem z dnia 20 maja 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wznowiło postępowanie, a w dniu 29 maja 2013r. wydało decyzję o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia 16 kwietnia 2012r. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że nie zachodzi przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, ponieważ nie stwierdzono prawomocnym orzeczeniem sądu bądź innego organu sfałszowania aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 3 lutego 2012r., poprzedzającego wydanie decyzji z dnia ...., a jednocześnie zarzucany fałsz nie jest oczywisty. Nie wystąpiły również okoliczności uzasadniające wyłączenie od udziału w sprawie członków Kolegium – K. A., E. C. – S. i Z. C., dlatego nie zachodzi również przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 3 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. W. wskazywała, że sfałszowanie wywiadu środowiskowego jest "oczywiste w działach wywiadu środowiskowego wypełnianych w siedzibie OPS N.", Kolegium powinno z urzędu stosować art. 24 § 1 i 2 kpa w stosunku do pracowników socjalnych OPS w N., a postanowienie Kolegium z dnia 4 kwietnia 2013r. jest wadliwe, ponieważ orzeka o odmowie wyłączenia K. A., Z. C., którzy – zdaniem T. W. – podlegają wyłączeniu od rozstrzygania jej spraw z mocy prawa w związku z wyrokami sądowymi m.in. w sprawach II SA/Lu 365, II SA/Lu 448/12. Samorządowe Kolegium Odwoławcze .... podtrzymując swoje ustalenia i stanowisko zawarte w decyzji z dnia .... – wskazaną na wstępie decyzją z dnia ..... utrzymało w mocy tę decyzję. Odnosząc się do zarzutów T. W. Kolegium wyjaśniło, że o wyłączeniu pracownika organu administracji publicznej orzeka bezpośredni przełożony tego pracownika, a zatem Kolegium nie ma takich uprawnień w stosunku do pracowników organu I instancji. Kolegium przyznało, że T. W. nie składała wniosku, w którym wyraźnie domagałaby się wyłączenia od udziału w sprawie członków Kolegium – K. A., E. C. – S. i Z. C., ale z uwagi na to, że wniosek sformułowała ogólnie - wydanie postanowienia o odmowie wyłączenia tych osób nie świadczy o wadliwości wydanej przez nie decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium z dnia ...., zarzucając temu organowi, jak również Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej .... niekompetencję, co powinno skutkować wyłączeniem od udziału w sprawie E. W. i H. L. oraz K. A. i Z. C. Podniosła również, że wywiad aktualizacyjny z dnia 20 grudnia 2012r. został "zafałszowany", a "z wizyt na posesji powinien być sporządzony protokół – w części IV. Wywiadu aktualizacyjnego z adnotacją – brak podpisu". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze .... wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a kpa. Organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził, że wskazane przez skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności nie wypełniają znamion ustawowych podstaw wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 3 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa - można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa - "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany" (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000r., I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 kpa). Zdaniem skarżącej, istotną wadą poprzedniego postępowania było oparcie się na – jej zdaniem – sfałszowanym aktualizacyjnym wywiadzie środowiskowym. Rozpatrując skargę podzielić należy stanowisko organu administracyjnego, iż powyższe okoliczności nie stanowią podstaw wznowienia i nie uzasadniają uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego .... z dnia .... Skarżąca ogólnie sformułowała zarzut "sfałszowania" aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 20 grudnia 2012r. i stwierdziła, że "z wizyt na posesji powinien być sporządzony protokół – w części IV. Wywiadu aktualizacyjnego z adnotacją – brak podpisu". Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja z dnia .... została poprzedzona aktualizacyjnym wywiadem środowiskowym z dnia 3 lutego 2012r. – ewentualna wadliwość wywiadu z dnia 20 grudnia 2012r., na który wskazuje skarżąca, nie może być więc przesłanką wznowienia wcześniej wydanej decyzji z dnia .... Nie ma również podstaw do stwierdzenia oczywistego "fałszu" wywiadu z dnia 3 lutego 2012r., skoro skarżąca brała udział zarówno w tym wywiadzie (podpis działu II, k. 4 akt admin.), jak i w całym postępowaniu (wniosła odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego) – na wadliwość wywiadu i ewentualne nieprawidłowości w nim zawarte skarżąca mogła zatem wskazywać już w tamtym postępowaniu. Fałsz tego wywiadu nie został również potwierdzony orzeczeniem właściwego sądu lub innego organu, co – jak wyżej wskazano - wyklucza przesłankę z art. 145 §1 pkt 1 kpa. Zarzut sfałszowania wywiadu w istocie sprowadza się do zakwestionowania, że niektóre jego działy zostały wypełnione przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie w obecności skarżącej. Należy jednak wskazać, że działy III, IV podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), dział V z kolei jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). Tylko dział II wypełniony powinien być z udziałem wnioskodawcy, gdyż dotyczy potrzeb i oczekiwań osoby/rodziny zgłoszonych podczas przeprowadzania wywiadu. Wypełnienie zatem - w ramach aktualizacji - działów III i IV formularza wywiadu środowiskowego z dnia 3 lutego 2012r. przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka (w dniu 8 lutego 2012r.) nie świadczy o sfałszowaniu tego wywiadu. Również wypełnienie działu I tego wywiadu, dotyczącego danych osoby, z którą wywiad jest przeprowadzany, nie może być uznany za fałsz wywiadu, gdyż dane te są zgodne z rzeczywistością. Słusznie zatem uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze ...., że podstawa wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 kpa nie zachodzi. Prawidłowo Kolegium oceniło, że brak jest również podstawy wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa. Podstawą wznowienia, o której mowa w tym przepisie, jest zatem tylko udział tych osób w czynnościach decydujących tj. w wydaniu decyzji, a nie w czynnościach poprzedzających jej wydanie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 555) Skarżąca wskazuje natomiast na niewyłączenie od udziału w sprawie pracowników socjalnych organu I instancji – m.in. P. K., H. L., które nie wydały decyzji organu I instancji – decyzja z dnia .... została bowiem wydana z upoważnienia Wójta Gminy .... przez B. Ś. będącą Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej ...., co do której nie stwierdzono okoliczności uzasadniających jej wyłączenie. W tej sytuacji okoliczność, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji brały udział pracownice socjalne, których kompetencje kwestionuje skarżąca, mogła stanowić ewentualnie zarzut odwołania bądź skargi do sądu administracyjnego w zwykłym postępowaniu, nie stanowi natomiast ona przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący wydania kwestionowanej decyzji z dnia 16 kwietnia 2012r. przez członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego .... – Z. C., E. C. – S. i K. A., którzy – w przekonaniu skarżącej – ze względu na brak kompetencji – "podlegają wyłączeniu z jej spraw od dawna z urzędu". Przed wydaniem decyzji z dnia ..... Kolegium wydało postanowienie z dnia ..... (k.37 akt amin.), którym odmówiło wyłączenia tych członków Kolegium od udziału w postępowaniu, a zatem odniosło się do podnoszonych w tym zakresie zarzutów skarżącej. Prawidłowość decyzji z dnia 16 kwietnia 2012r. wydanej m.in. przez K. A. i Z. C. została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 11 września 2012r., sygn. akt II SA/Lu 447/12, a zatem okoliczność wydania kwestionowanej decyzji przez te osoby nie stanowi obecnie przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Z tych względów stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze .... prawidłowo uznało, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji własnej z dnia 16 kwietnia 2012r., dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.); o wynagrodzeniu ustanowionej z urzędu adwokat Sąd orzekł na podstawie § 18 ust.1 pkt.2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz.1348 ze zm.) w zw. z art. 250 cyt. ustawy.