II SA/Lu 813/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. i T. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. L. i T. L. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I. przyznać E. L. i T. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący dwukrotnie wezwani nie wykonali jednego z wezwań. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por. tezę 1 postanowienia NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 153/08 - Legalis). Ponadto w przepadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącej 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złote (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w niniejszym postępowaniu wynosi 240,00 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 295,20 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń skarżących i nadesłanych przez nich dokumentów wynika, że są oni małżeństwem prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkującym wraz z dwójką studiujących dzieci w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymującym się z emerytury skarżącej w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto i wynagrodzenia za pracę skarżącego wynoszącego [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi więc [...] złotych brutto – [...] złotych. Stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżący określili na kwotę [...] złotych netto. Wynikałoby więc z tego, że stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżących są o [...] złotych wyższe niż ich miesięczne dochody netto. Skarżący wezwani do wyjaśnienia czy wszystkie wymienione przez nich konieczne koszty utrzymania ponoszone są w istocie, co miesiąc bądź wykazania źródła dochodu i jego wysokości pozwalającego ponosić wydatki przekraczające wysokością wykazane dochody netto nie wykonali wezwania. Skarżący są właścicielami domu o powierzchni [...] m2, w którym zamieszkuje matka skarżącej oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Osiągają oni bowiem stałe dochody, mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz prócz mieszkania są właścicielami dwu nieruchomości. Nie można więc skarżących zaliczyć do osób ubogich, które nie są w stanie choć częściowe partycypować w kosztach postępowania. Skarżący mają możliwość poniesienia bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego wynagrodzenia adwokata. Do ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania koniecznego zaliczyli oni wydatki związane z uprawą działki rolnej w kwocie [...] złotych, podatek rolny w kwocie [...] złotych oraz wydatki na paliwo w kwocie [...] złotych. Jednocześnie skarżący nie wykazali aby byli właścicielami samochodu czy innej maszyny np. rolniczej, której użytkowanie wiązałoby się z zakupem paliwa. Ponadto koszty uprawy działki rolnej podobnie jak koszty podatku rolnego nie stanowią koniecznych kosztów utrzymania. Koszty uprawy działki stanowią koszty produkcji rolnej, które w przypadku skarżących nie mają znaczenia skoro utrzymują się oni ze środków finansowych uzyskiwanych z działalności pozarolniczej. Natomiast podatek rolny nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami sądowymi gdyż zarówno podatek jak i koszty sądowe stanowią zobowiązania publicznoprawne. Wysokość kwot, które w ocenie referendarza sądowego nie stanowią kosztów utrzymania koniecznego, umożliwia skarżącym bez uszczerbku w tych kosztach na poniesienie wynagrodzenia adwokata. Środki te jednak nie gwarantują możliwości poniesienia łącznie z kosztami ustanowienia adwokata kosztów sądowych. Poniesienie bowiem przez skarżących łącznie z kosztami ustanowienia adwokata kosztów sądowych spowodowałoby powstanie uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżących i ich dzieci. Decydując o zwolnienie skarżących od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych referendarz sądowy wziął pod uwagę ich wysokość jak i to, że mogą one w toku postępowania występować kilkakrotnie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.