II SA/Lu 815/08
WyrokWSA w Lublinie2009-03-11
Skład orzekający: Witold Falczyński, Leszek Leszczyński, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych, wydana na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., może być wzruszona z powodu zarzutów dotyczących samowoli budowlanej, naruszenia planu gospodarki odpadami lub fałszerstwa dokumentów, jeśli te kwestie nie zostały rozstrzygnięte prawomocnym orzeczeniem sądu lub nie stanowią rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. zezwalającej na odbieranie odpadów komunalnych. Zarzuty dotyczące samowoli budowlanej, naruszenia planu gospodarki odpadami oraz fałszerstwa dokumentów nie stanowiły rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a., a kwestie te powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach lub zwykłych trybach odwoławczych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter ograniczony i nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.Stan faktyczny
Spółka "B" S.A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z 2004 r. udzielającej Spółce "A" S.A. zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych. Zarzucono naruszenie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wydanie decyzji sprzecznej z planem gospodarki odpadami, a także inne wady powodujące nieważność decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję. Spółka "B" S.A. złożyła skargę do WSA w Lublinie, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Spółka A. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta L. na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 1 ust. 2 i 6 oraz art. 9 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 ze zm.) udzielił "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w L. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w granicach administracyjnych Miasta Lublin.
Pismem z dnia 21 marca 2007 r. "B" S.A. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta L., zarzucając jej naruszenie art. 9 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez wydanie decyzji sprzecznej z uchwałą "Plan Gospodarki odpadami dla miasta Lublin", co wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wnioskodawca podniósł także, że przedmiotowa decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania stanowiłaby czyn zagrożony karą oraz zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa tj. wyczerpuje przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5, 6 i 7 k.p.a,
Po rozpoznaniu tego wniosku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 [...] 2008 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przepis art. 156 k.p.a. w sposób enumeratywny wskazuje na przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W ocenie organu jednak żadna z tych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. W odpowiedzi na zarzut, że skarżona decyzja została wydana w oparciu o fałszywe dokumenty, organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, iż jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie w sprawie fałszowania dokumentów stanowiących materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Kolegium powyższy zarzut skarżącej mógłby być wzięty pod uwagę tylko wówczas, jeżeli przestępstwo fałszowania dokumentów stwierdzone zostałoby prawomocnym orzeczeniem sądu lub choćby złożono do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa fałszowania dokumentów. W świetle powyższego Kolegium uznało zarzut jako bezzasadny. Nie znajduje również potwierdzenia - zdaniem organu - zarzut strony pozbawienia jej możliwości uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym wydania przedmiotowej decyzji. Stwierdzono przy tym, że może on być przesłanką wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania przed organem I instancji a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnośnie pozostałych zarzutów wskazanych praz Spółkę "B" S.A. we wniosku o stwierdzenie nieważności, Kolegium poinformowało, że właściwym organem w zakresie postępowania dotyczącego samowoli budowlanej i działań z zakresu nadzoru budowlanego jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
"B" S.A. wystąpiła do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej przywołaną decyzją z dnia 29 lutego 2008 r., zarzucającej jej naruszenie art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 1c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 [...] 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ motywując podjęte rozstrzygnięcie wskazał, iż nie znajduje przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2004 r. w przedmiocie zezwolenia "A" S.A. na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Zdaniem organu przedmiotowa decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 9 ust. 1c pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakładającego wymóg zgodności zezwolenia z zapisami gminnego planu gospodarki odpadami. W tym zakresie Kolegium wskazało, iż - po pierwsze - plany takie nie są częścią planów zagospodarowania przestrzennego, a po wtóre zapisy uchwały ustalającej ten plan opisywały położenie na terenie miasta Lublin sortowni odpadów komunalnych, kompostowni oraz spalarni odpadów, prowadzonych przez poszczególne firmy, co nie oznacza – w ocenie Kolegium – iż tego typu inwestycje nie mogą być lokalizowane w innych częściach miasta. Powyższa okoliczność wyklucza tym samym istnienie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał również, że nie jest właściwy do rozpatrywania zarzutów dotyczących popełnienia samowoli budowlanej przez "A" S.A. na terenie bazy przy ul. [...]. Organem odpowiednim w tym zakresie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który dokonał już oceny legalności zmiany sposobu użytkowania istniejących na terenie bazy obiektów – nie stwierdzając w tym zakresie żadnych naruszeń prawa.
Nie znajduje także w ocenie Kolegium zarzut fałszowania dowodów i dokumentów. Wnioskodawca nie przedstawił w tym zakresie żadnych dowodów potwierdzających tokowe zdarzenie.
Kolegium w uzasadnieniu decyzji nie podzieliło również zarzutów skarżącej Spółki odnośnie naruszenia art. 7 k.p.a. Zdaniem organu stan faktyczny został należycie wyjaśniony nie wykazując istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
"B" S.A. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta L z dnia [...] września 2004 r.
W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja narusza art. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, art. 9 ust. 1c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 7, 8 i 156 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej rozpoczęcie działalności na terenie bazy przy ul. C. przed uzyskaniem stosownych zezwoleń – co zdaniem strony miało miejsce – tj. bez uzyskania decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania obiektów oraz przed uzyskaniem decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego powoduje, że wszystkie decyzje następcze w zakresie zezwoleń na działalność w zakresie określonym przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i ustawy o odpadach zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Działania takie nie mogą z kolei korzystać z ochrony organów administracji publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych aktów (decyzji, postanowień) pod względem ich zgodności z przepisami prawa obowiązującego w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżony akt prawa nie narusza, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Z uwagi jednak na różnorodność zarzutów podniesionych w skardze na wstępie należy zaznaczyć, iż zaskarżona decyzja rozstrzyga w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] września 2004 r. nr [...], którą to organ udzielił "A" S.A. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w granicach administracyjnych miasta Lublin. Oznacza to, że przedmiot decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 [...] 2008 r. nr [...] wyznacza granice rozpoznania niniejszej skargi. Uszczegółowienie to jest konieczne, albowiem skarżąca Spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosi zarzuty nie tylko wobec wyżej wymienionej decyzji, ale i wobec innych zaistniałych w toku postępowania i poza nim okoliczności faktycznych, których Sąd nie mógł objąć i nie objął zakresem kontroli w niniejszej sprawie.
W pierwszej kolejności z uwagi na przedmiot postępowania (stwierdzenie nieważności decyzji) wskazać należy iż w procedurze administracyjnej obowiązuje zasada domniemanie ważności decyzji administracyjnej. Zasada ta nakazuje uznać za obowiązujące wszelkie decyzje niezależnie od tego, czy są one wadliwe, czy niewadliwe, póki nie zostały uchylone we właściwym trybie (dopóki ich nieważność nie zostanie "stwierdzona"). Jest to niezbędne z punktu widzenia pewności prawa jak również budowy zaufania obywatela do organów administracji.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.. Uprawnienia organu stosującego art. 156 § 1 k.p.a są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego (przysługujące mu w zwykłym trybie). Organ ten (w trybie zwykłym) rozstrzyga bowiem ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające, może również korygować zarówno wady prawne decyzji, jak i wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych lub powodujące inne nieprawidłowości.
Z kolei organ stosujący art. 156 § 1 k.p.a. nie może przeprowadzać samodzielnego, kolejnego postępowania dowodowego. Jego działanie powinno ograniczać się tylko do uzupełnienia dowodów niezbędnych do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i stwierdzenia istnienia jednej z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie ma wobec powyższego odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Obowiązkiem organu orzekającego w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest przeprowadzenie analizy przepisów, stanowiących podstawę wydania zakwestionowanej decyzji pod kątem ewentualnego ich naruszenia, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający musi brać pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Podkreślenia wymaga także, iż interpretacja przepisów dotyczących możliwości podważenia decyzji ostatecznych musi być ścisła i nie może rozszerzać zakresu normowania. Wzruszenie orzeczeń ostatecznych narusza bowiem ład systemu prawnego, stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Zatem tylko wyraźnie określone w ustawie przyczyny, które obejmują najdalej idące wadliwości orzeczenia lub poprzedzającego go postępowania, mogą prowadzić do jego wzruszenia.
Ustawodawca, wprowadzając nadzwyczajny tryb kontroli decyzji administracyjnej w postaci stwierdzenia nieważności, nie odnosił go do każdej decyzji naruszającej prawo, a tylko do takiej, która została wydana z rażącym jego naruszeniem w znaczeniu, jakie nadaje mu wykładnia językowa tego pojęcia i w przeważającej mierze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. oznacza wadliwość decyzji, będącą skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego o dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 713 i nast.).
W doktrynie przyjęte zostało, że o rażącym naruszeniu prawa decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje lub skutki ekonomiczne, które wywołuje decyzja. Naruszenie przepisów prawa musi być przy tym ewidentne, wyraźne i bezsporne, a to ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też ich odmówiono (wyrok NSA z dnia 26 maja 1989 r., sygn. akt IV SA 339/89 - ONSA 1989, z. 1, poz. 50). Orzecznictwo idzie niekiedy jeszcze dalej, wskazując iż w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki przepis, który nie wymaga stosowania wykładni prawa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex nr 16571).
Mając na uwadze opisany zakres postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było w przedmiotowej sprawie do oceny, czy rozstrzygnięcie zawarte w przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] września 2004 r. znajduje podstawę prawną w obowiązujących przepisach prawa, i czy nie pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których zostało wydane.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie prawidłowo przeanalizowało sprawę pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i słusznie stwierdziło brak podstaw do stwierdzenia nieważności podważanej przez stronę skarżącą decyzji.
Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż podniesione przez skarżącą Spółkę zarzuty wobec powyższej decyzji, mogłyby być przedmiotem kontroli instancyjnej w postępowaniu zwyczajnym, gdyby strona skarżąca skorzystała ze zwykłych środków odwoławczych. Na organie odwoławczym ciążyłby wtedy obowiązek rozpoznania całej sprawy od nowa, w tym uwzględnienia podniesionych przez stronę argumentów. Z uwagi jednak na to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie prowadzi się postępowania dowodowego, to zarzuty "B" S.A. nie mogą stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Postępowanie takie oznaczałoby bowiem ponowne rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 9 ust. 1 c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. a także art. 156 k.p.a.
Odnosząc się kolejno do podniesionych zarzutów rażącego naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 ze zm., tj. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przedmiotowej decyzji tj. 3 września 2004 r.), na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wymagane jest uzyskanie zezwolenia. Może być ono wydane na wniosek przedsiębiorcy, który posiada środki techniczne odpowiednie do zakresu działalności, o której mowa w ust. 1 (art. 7 ust. 2). Zezwolenia takiego udziela w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług (art. 7 ust. 6).
Zgodnie natomiast z art. 9 cytowanej ustawy zezwolenie powinno określać: 1) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy, 2) przedmiot i obszar działalności objętej zezwoleniem, 3) termin podjęcia działalności, 4) wymagania w zakresie jakości usług objętych zezwoleniem, 5) niezbędne zabiegi z zakresu ochrony środowiska i ochrony sanitarnej wymagane po zakończeniu działalności objętej zezwoleniem, 6) inne wymagania szczególne wynikające z odrębnych przepisów, w tym wymagania dotyczące standardu sanitarnego wykonywania usług, ochrony środowiska i obowiązku prowadzenia odpowiedniej dokumentacji działalności objętej zezwoleniem. Zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, powinno określać dodatkowo miejsca odzysku lub unieszkodliwienia odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. Wydaje się je na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.
W ocenie sądu, Kolegium trafnie nie znalazło podstaw do stwierdzenia, iż naruszony został art. 9 ust. 1 c/ cytowanej ustawy. Przepis ten stanowi, iż właściwy organ odmówi wydania zezwolenia o którym mowa w art. 7 ust. 1, jeżeli zamierzony sposób gospodarowania odpadami lub nieczystościami ciekłymi: 1) jest niezgodny z wymaganiami ustawy i przepisami odrębnymi, 2) mógłby spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska, 3) jest niezgodny z gminnym planem gospodarki odpadami.
Skarżąca Spółka uściślając ten zarzut podniosła, iż chodzi jej o naruszenie planu gospodarki odpadami. Plan ten zawarty jest w uchwale Rady Miasta Lublin z dnia 8 lipca 2004 r. Nr 468/XXI/2004 w sprawie uchwalenia "Planu Gospodarki Odpadami dla miasta Lublin". Strona skarżąca wskazała, że w powyższej uchwale Rady Miasta Lublin nie przewidziano lokalizacji działalności z zakresu gospodarki odpadami przy ul. C. i B.. Kolegium stwierdziło, że z uwagi na to, iż plan ten podlega zmianom co kilka lat, nie może wykluczać ostatecznie lokalizacji podmiotów prowadzących przedmiotową działalność.
W nawiązaniu do tego zarzutu należy zwrócić uwagę, że zadania planów gospodarki odpadami określa przepis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 257) zaliczając do nich: 1) osiągnięcie celów założonych w polityce ekologicznej państwa, 2) realizację zasad postępowania z odpadami ujętych w art. 5 ustawy o odpadach, 3) stworzenie zintegrowanej, wystarczającej i odpowiadającej wymaganiom ochrony środowiska sieci instalacji do odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Można zatem przyjąć, że celem planu gospodarki odpadami na szczeblu gminnym jest: przedstawienie aktualnego stanu gospodarki odpadami, określenie potrzeb wynikających z diagnozy aktualnego stanu, przedstawienie prognozy zmian w zakresie gospodarki odpadami oraz opracowanie programu strategicznego na kolejne lata.
Ustawa o odpadach wprost określa sytuacje, w których postanowienia planu gospodarki odpadami mają zastosowanie przy wydawaniu rozstrzygnięć administracyjnych. Przykładowo organ właściwy do wydania decyzji jest zobowiązany odmówić wydania pozwolenia na wytwarzanie odpadów (art. 18 ust. 3 pkt 2), zatwierdzenia programu gospodarki odpadami niebezpiecznymi (art. 22 ust. 1 pkt 2) i zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku, unieszkodliwiania, zbierania lub transportu odpadów (art. 29 ust. 1 pkt 3) jeżeli zamierzony sposób gospodarki odpadami jest niezgodny z planami gospodarki odpadami.
Konstrukcję niemal identyczną z art. 18 ust. 3 pkt 2, art. 22 ust. 1 pkt 2 i art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach zawiera art. 9 ust. 1c pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na który powołuje się skarżąca Spółka, a który nakazuje odmówić wydania zezwolenia na prowadzenie działalności określonej w art. 7 ust. 1 tej ustawy, jeżeli zamierzony sposób gospodarowania odpadami lub nieczystościami ciekłymi jest niezgodny z gminnym planem gospodarki odpadami.
Plan gospodarki odpadami w żaden sposób nie określa terenów przeznaczonych do prowadzenia działalności w zakresie gospodarowania odpadami, gdyż nie jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tylko ten plan może zawierać takie ustalenia. Plan gospodarowania odpadami zawiera jedynie wykaz firm posiadających aktualne zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych z terenu miasta Lublina oraz wskazuje ilość i miejsca ulokowania sortowni odpadów komunalnych. Zmiana siedziby bazy "A" S.A. w ocenie Sądu nie narusza zapisów tego planu, a podanie w planie gospodarowania odpadami adresu dawnej siedziby Spółki wynika jedynie z faktu, że zmiana siedziby nastąpiła już po uchwaleniu tego planu. Jak wynika z akt sprawy "A" S. A. legitymuje się ostateczną decyzją ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie hali sortowni frakcji suchej, magazynu surowców wtórnych, zadaszenia placu składowego pojemników i kontenerów, zadaszenia placu składowego materiałów sypkich oraz zmianie sposobu użytkowania wiaty stalowej na sortownię odpadów z punktem przeładunkowym, wiaty na magazyn odpadów przeznaczonych do odzysku lub przetworzenia na terenie bazy w Lublinie przy ul. C. (v. decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]).
Wobec powyższego należy uznać, że organ prawidłowo ocenił w kontekście powyższego zarzutu skarżącej Spółki, że nie zachodzi żadna z przesłanek do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji zawarta w art. 156 § 1 k.p.a.
Kolejnym zarzutem strony skarżącej jest naruszenie art. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (w brzmieniu na dzień 3 września 2004 r.) według którego posiadacz odpadów jest zobowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarowania odpadami, wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami, i - dalej, jest zobowiązany w pierwszej kolejności do poddania ich odzyskowi, a jeżeli z przyczyn technologicznych jest on niemożliwy lub nie jest uzasadniony z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych, to odpady te należy unieszkodliwiać w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami. Odpady, których nie udało się poddać odzyskowi, powinny być tak unieszkodliwiane, aby składowane były wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn technologicznych lub nieuzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych.
Naruszenia cytowanego przepisu skarżąca Spółka upatruje w nieustosunkowaniu się organów do faktu, iż gospodarkę odpadami podjęto na terenach, na których "A" S.A. dopuściła się samowoli budowlanej. Kolegium w zaskarżonej decyzji wskazało, że nie dysponuje żadnymi dowodami na to, iż taka samowola miała miejsce. Jednocześnie akta sprawy nie zawierają żadnego orzeczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Lublin w tej kwestii. Z drugiej strony w dniu 30 czerwca 2004 r. organ nadzoru dokonał kontroli nieruchomości przy ul. C. w L. i w piśmie z dnia 2 lipca 2004 r. znak: [...] uznał, że nie widzi podstaw do interwencji, bowiem nie stwierdził zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów.
W ocenie Sądu Kolegium trafnie wskazało, iż właściwym organem w zakresie postępowania dotyczącego samowoli budowlanej i działań z zakresu nadzoru budowlanego stosownie do art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Kolegium, że także w tym przypadku nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Wobec zarzutu strony skarżącej naruszenia art. 7 k.p.a., który stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 8 k.p.a., który stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, powtórzyć należy w tym miejscu, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie może być postępowaniem o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo zebrany materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia wszystkie zarzuty strony. Kolegium uprawnione było w przedmiotowej sprawie do oceny, czy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 3 września 2004 r. znajduje podstawę prawną w obowiązujących przepisach prawa i czy nie pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których zostało wydane pod kątem spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. Takiej oceny organ dokonał i takich przesłanek do stwierdzenia nieważności nie znalazł, wobec powyższego zarzut skarżącej Spółki uznać należy za niezasadny.
Sąd podziela także stanowisko organu, że wobec braku dowodów na popełnienie wskazanego przez skarżącą Spółkę przestępstwa urzędniczego fałszowania dowodów i dokumentów i oparciu na nich skarżonej decyzji, nie można uznać trafności zarzutów Spółki, odnoszących się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, lub też w razie jej wykonania wywoływałby czyn zagrożony karą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po analizie akt sprawy stwierdziło bowiem, iż nie ma w nich dowodów na prowadzenie postępowanie w sprawie fałszowania dokumentów stanowiących materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. Powyższy zarzut byłby zasadny tylko wówczas, jeśli przestępstwo fałszowania dokumentów stwierdzone zostałoby prawomocnym orzeczeniem sądu lub choćby złożono do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa fałszowania dokumentów, przy czym także wówczas okoliczność ta uzasadniałaby wniosek o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.) a nie stwierdzenie nieważności decyzji.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, tj. kserokopii publikacji prasowych, zdjęć, decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy w sprawie realizacji bazy "A" S.A. w Lublinie przy ul. C. w L., decyzji Kolegium z dnia [...] września 2004 r., nr [...], uchylającej wskazaną wyżej decyzję z dnia [...]lipca 2004 r. i wyroku WSA w Lublinie z dnia 27 stycznia 2005 r., II SA/Lu 848/04 oraz z dokumentów znajdujących się w aktach spraw rozpoznanych przez Sąd, tj. II SA/Lu 848/04, II SA/Lu 409/06 i II SA/Lu 771/06 - na podstawie art. 106 § 3 i 5 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W ocenie Sądu przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych wyżej dokumentów nie było niezbędne dla wyjaśnienia w rozpoznawanej sprawie istotnych wątpliwości. W szczególności należy podkreślić, iż załączone do skargi kserokopie decyzji administracyjnych zostały wydane w innej sprawie, dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji bazy "A" S.A. w L. przy ul. C. w L.. Ostateczna decyzja Kolegium w tej sprawie była przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z dnia 27 stycznia 2005 r., II SA/Lu 848/04 (załączonym również do skargi) oddalił skargę "A" S.A. w Lublinie w tej sprawie. Tym samym nie było podstaw do przeprowadzenia dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy.
Z tych samych przyczyn brak było również podstaw do przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach pozostałych spraw wskazanych przez skarżącą Spółkę, tj. II SA/Lu 409/06 i II SA/Lu 771/06. W sprawie II SA/Lu 409/06 Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 28 lutego 2006 r. w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a w sprawie II SA/Lu 771/06 Sąd oddalił skargę S. S.A. oraz Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2005 r. w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca Spółka nie wskazała ponadto, które z dokumentów znajdujących się w aktach wskazanych spraw objęte były jej wnioskiem o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło