II SA/Lu 816/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-09-19

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie posiada żadnych dochodów ani majątku i przebywa w domu opieki, za który płaci jej siostra, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, a w szczególności zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie posiada żadnych dochodów ani majątku i jest całkowicie pozbawiona środków do życia, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, jeśli skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa (np. w sprawach o zasiłek stały), postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów podlega umorzeniu, a prawo pomocy przyznaje się w zakresie częściowym, np. poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Z. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący jest osobą starszą, o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przebywającą w domu opieki, za który płaci jego siostra. Skarżący nie posiada żadnych dochodów ani majątku. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a I. przyznać Z. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego o wyznaczenie którego wystąpić do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na szeregu dolegliwości powodujących, że wymaga pomocy osób drugich. Z oświadczenia skarżącego wynika też, że nie ma żadnego dochodu, nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, nie posiada oszczędności. Z oświadczenia skarżącego z dnia 27 lipca 2017 r. (k. 9) wynika, że skarżący ma 70 lat i obecnie przebywa w domu opieki społecznej. Koszty pobytu ponosi siostra, które ze względu na chorobę męża oraz swoją jak i sytuację finansową nie jest w stanie pomagać finansowo skarżącemu. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że skarżący zalicza się do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (k. 12). Z faktur VAT wynika, że koszty pobytu skarżącego w domu opieki społecznej ponosić jego siostra. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z pierwszą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skarżący nie posiada żadnego dochodu ani majątku. Przebywa w domu opieki, za co koszty ponosi siostra skarżącego. Skarżący jest więc osobą całkowicie pozbawioną środków do życia, co przesądza o pełnej zasadności jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję wydaną w sprawie zasiłku stałego, zbędne jest orzekanie o tym, czy ponoszenie kosztów sądowych niniejszego postępowania skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla niego. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło