II SA/Lu 823/07

PostanowienieWSA w Lublinie2007-12-18

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona w całości od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona w całości od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata z urzędu. Ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy wymaga analizy realnych możliwości finansowych strony w kontekście wysokości kosztów postępowania i jej dochodów oraz wydatków.
Stan faktyczny
Strona skarżąca J.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku dołączyła oświadczenie o wysokości dochodów i wydatków. Referendarz sądowy analizował sytuację finansową strony, biorąc pod uwagę jej dochody z emerytury, stałe miesięczne wydatki oraz wysokość kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono J.W. w całości od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.W., D.W. i E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a I. zwolnić J.W. w całości od kosztów sądowych; II. ustanowić dla J.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Strona skarżąca J.W. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do wniosku strona skarżąca dołączyła dodatkowe oświadczenie o wysokości ponoszonych przez nią stałych wydatków miesięcznych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe oraz koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania w przedmiotowej sprawie strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń strony skarżącej wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto i zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2. Na stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki związane z ponoszeniem opłat za gaz w kwocie [...] złotych, energię elektryczną i usługi przesyłowe w kwocie [...] złotych, wodę w kwocie [...] złotych, telefon w kwocie [...] złotych i zakup leków w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca podniosła również, że spłaca w miesięcznych ratach wynoszących [...] złotych pożyczkę w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca oświadczyła, że po poniesieniu wszelkich miesięcznych wydatków do jej dyspozycji pozostaje kwota [...] złotych. Strona skarżąca jest inwalidą cierpiącą na szereg schorzeń. Do kosztów utrzymania koniecznego strona skarżąca zaliczyła również opłacany przez nią podatek od nieruchomości wynoszący [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto zaś stałe miesięczne koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych (do kosztów tych nie zaliczono podatku od nieruchomości gdyż opłacany jest on kwartalnie w związku, z czym nie ma charakteru stałego i comiesięcznego). Tak, więc po odjęciu od dochodu brutto strony skarżącej wykazanych przez nią stałych miesięcznych wydatków pozostaje kwota [...] złotych. Biorąc zaś pod uwagę, że suma stałych miesięcznych wydatków odjęta została do kwoty brutto dochodów referendarz sądowy obdarzył wiarą oświadczenie strony skarżącej, iż po poniesieniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania pozostaje jej na zakup żywności kwota [...] złotych. Porównanie kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej do wysokości kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem wskazuje, że nie ma ona realnych możliwości poniesienia żadnych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Decyduje o tym to, że niektóre z kosztów sądowych tak jak wpis sądowy od potencjalnego zażalenia występować mogą w toku postępowania kilkakrotnie a inne jak wpis sądowy od wniesionej skargi bądź wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej przewyższają kwotę pozostającą do dyspozycji strony skarżącej po poniesieniu stałych miesięcznych wydatków. Porównanie zaś wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata do kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej po poniesieniu stałych miesięcznych wydatków wskazuje, że nie jest ona w stanie ponieść tego wynagrodzenia bez pozbawienia się środków na zakup żywności. Posiadanie przez stronę skarżącą stałych dochodów zdaje się wskazywać, że dysponuje ona środkami umożliwiającymi jej poniesienie kosztów postępowania. Poniesienie jednak przez stronę skarżącą czy to któregokolwiek z kosztów sądowych niniejszego postępowania czy to minimalnego wynagrodzenia adwokata wiązałoby się z koniecznością przeznaczenia przez nią na ten cel środków wydatkowanych na poniesienie stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego. To zaś powodowałoby uszczerbek w koniecznych stronie skarżącej kosztach utrzymania. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą każdego jednego z kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie wiąże się dla niej z uszczerbkiem utrzymania koniecznego przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwolnił stronę skarżącą w całości od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło