II SA/Lu 825/07

PostanowienieWSA w Lublinie2008-04-02

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że poniesienie tych kosztów narazi ją i jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), odmawiając jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jednakże poniesienie kosztów sądowych wraz z kosztami ustanowienia adwokata naraziłoby ją i jej rodzinę na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Koszty sądowe, w ocenie referendarza, były możliwe do poniesienia przez stronę.
Stan faktyczny
Strona skarżąca L. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po wezwaniach do uzupełnienia braków, strona przedstawiła dokumenty i oświadczenia dotyczące swojej sytuacji finansowej. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem studiujących dzieci, utrzymując się z emerytur. Po opłaceniu kosztów mieszkaniowych, na pozostałe potrzeby pozostaje ograniczona kwota.
Rozstrzygnięcie
Przyznano L. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 02 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia wydanej z naruszeniem prawa decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I. przyznać L. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca L. T. wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym w wezwaniu terminie (data na prezentacie) złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Następnie strona skarżąca wezwana do usunięcia braków formalnych urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłania dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych wezwania wykonała w zakreślonych w nich terminach usuwając braki formalne wniosku i nadsyłając żądane oświadczenie i dokumenty źródłowe (daty na prezentatach). Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty niniejszego postępowania tworzyć będą jego koszty sądowe oraz koszt ustanowienia adwokata. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,8 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń strony skarżącej i przedłożonych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwojgiem pełnoletnich, studiujących dzieci, pozostających na wyłącznym utrzymaniu strony skarżącej i jej małżonki. Strona skarżąca zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury własnej w kwocie [...] złotych oraz emerytury małżonki w kwocie [...] złotych. Łączny, miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych zaś miesięczne wydatki związane z opłatami za mieszkanie i użytkowane media wynoszą [...] złotych (oświadczenie strony z dnia 18 marca 2008 r.). W ocenie strony skarżącej po poniesieniu kosztów utrzymania mieszkania i użytkowania mediów na zaspokojenie pozostałych potrzeb życiowych pozostaje kwota około [...] złotych, co daje średni dochód na członka rodziny strony skarżącej w kwocie [...] złotych. Pozostałą po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania i użytkowania mediów kwotę strona skarżąca przeznacza w całości na zakup żywności, środków czystości, lekarstw i pomoc studiującym dzieciom. W powyższym stanie faktycznym w ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca wykazała, iż nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie. Porównanie wysokości kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania i użytkowania mediów do wysokości poszczególnych kosztów związanych z rozpoznawaną sprawą wskazuje, że strona skarżąca ma realne możliwości partycypowania w kosztach niniejszego postępowania bez narażenia się na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Z tego powodu referendarz sądowy nie przyznał stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Brak podstaw do uwzględnienia w całości wniosku strony skarżącej nie stanowi przeszkody w rozważeniu możliwości przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnoszącego, że poniesienie kosztów narazi jego i jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Przy czym uszczerbek utrzymania koniecznego ma miejsce wówczas, gdy strona nie będzie w stanie pokryć wydatków zaspokajających minimum potrzeb życiowych. W ocenie referendarza sądowego porównanie wysokości kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania i użytkowania mediów do wysokości kosztów sądowych, które strona skarżąca jest obecnie zobowiązana ponieść i może być zobowiązana ponieść w dalszym toku niniejszego postępowania wskazuje, że ma ona realną możliwość ich poniesienia nie narażając siebie i rodziny na uszczerbek utrzymania koniecznego. Innymi słowy poniesienie przez stronę skarżącą kosztów sądowych niniejszej sprawy – w ocenie referendarza sądowego - nie uniemożliwi jej poniesienia wydatków zaspokajających podstawowe potrzeby życiowe jej i jej rodziny. Porównanie zaś wysokości kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania i użytkowania mediów do wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania jej w toku niniejszego postępowania przy uwzględnienie, że w rozpoznawanej sprawie strona ponosić będzie koszty sądowe wskazuje, że poniesienie przez stronę skarżącą kosztów sądowych wraz z kosztami ustanowienia adwokata narazi ją i jej rodzinę na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Ponadto porównanie wysokości kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą do wysokości kosztu ustanowienia adwokata wskazuje, że poniesienie przez stronę skarżącą kosztów ustanowienia adwokata w większym stopniu obciąży jej budżet domowy niż poniesienie kosztów sądowych, których wysokość prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi każdorazowo nie przekroczy kwoty 100 złotych. Z tych powodów referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło