II SA/Lu 828/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. zwolnić A.F. w całości od kosztów sądowych; II. ustanowić dla A.F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Strona skarżąca A.F. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnoszącej o jego przyznanie. Przytoczone we wniosku strony okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny, zatem wskazywać na zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe niniejszego postępowania prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz ze współmałżonkiem oraz dwojgiem niepełnoletnich dzieci, z którymi utrzymuje się z otrzymywanej przez siebie renty socjalnej w kwocie [...] złotych, renty współmałżonka w kwocie [...] złotych, do której doliczanej jest świadczenie w kwocie [...] złotych oraz zasiłku rodzinnego na dzieci w kwocie [...] złotych. Łączne miesięczne dochody gospodarstwa domowego strony skarżącej wynoszą [...] złotych. Koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej tworzą wydatki na energię elektryczną i usługi przesyłowe w kwocie [...] złotych, gaz w kwocie [...] złotych, opał (zakup węgla) [...] złotych, zakup leków [...] złotych, zakup wyżywienia w kwocie [...] złotych, zakup odzieży zimowej w kwocie [...] złotych i zakup przyborów szkolnych w kwocie [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Przed przystąpieniem do rozważań o zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy podnieść należy, że – zdaniem referendarza sądowego - mimo tego, iż przesłanką przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie jest uszczerbek utrzymania koniecznego to uszczerbek ten powinien być brany pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jako wartość graniczna, która nie może być przekroczona przy częściowym uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zobowiązanie strony do częściowego partycypowania w kosztach postępowania nie może, bowiem wiązać się dla niej z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania. Prowadziłoby to, bowiem do powstania sytuacji, z którą art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wiążę - w przypadku złożenia uzasadnionego wniosku – obowiązek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Odmowa uwzględniani wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może tworzyć sytuacji, w której gdyby strona wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym prawo to zostałoby jej przyznane. Skoro uszczerbek utrzymania koniecznego należy brać pod uwagę jako wartość graniczną przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym to wyznaczające tą wartość koszty utrzymania również powinny być brane pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, że miesięczny dochód strony skarżącej wynosi [...] złotych zaś stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą [...] złotych. Przy czym do stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego nie zaliczono wydatków na zakup opału oraz zakup przyborów szkolnych. Kosztów tych nie zaliczono do stałych miesięcznych kosztów utrzymania ze względu na to, że mają one charakter okresowy i w okresie, w którym występują nie rozkładają się one w czasie a uiszczane są jednorazowo. Poniesienie przez stronę skarżącą stałych miesięcznych kosztów utrzymania powoduje, że z osiąganego przez nią dochodu pozostaje kwota [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego porównanie kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej po poniesieniu stałych kosztów utrzymania do wysokości wpisów sądowych i kosztu minimalnego wynagrodzenia adwokata prowadzi do wniosku, że kwota ta nie pozwala na poniesienie w rozpoznawanej sprawie jakichkolwiek wpisów sądowych jak i kosztów ustanowienia adwokata. Również porównanie kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej po uiszczeniu kosztów utrzymania do kwoty opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem wskazuje, że strona skarżącą nie ma realnych możliwości jej poniesienia. Kwota pozostająca do dyspozycji strony skarżącej po uiszczeniu kosztów utrzymania koniecznego pozwalałaby jej na jednorazowe poniesienie pozostałych opłat kancelaryjnych. Nie można jednak wykluczyć, że opłaty te występować będą częściej niż jednorazowo, co już przekraczałoby możliwości ich ponoszenia przez stronę skarżącą. Z tych powodów referendarz sądowy uwzględnił w całości wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Oceny powyższej nie zmienia fakt, że strona skarżąca posiada stałe źródło dochodu. Porównanie wysokości dochodów strony skarżącej i jej wydatków związanych z koniecznymi kosztami utrzymania do wysokości wydatków, które musiałaby ona ponieść w związku z kosztami niniejszego postępowania wskazuje, że poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów związanych z rozpoznawaną sprawą może mieć miejsce jedynie kosztem wydatków przeznaczanych na utrzymanie konieczne. Zobowiązanie, więc strony skarżącej do częściowego partycypowania w kosztach postępowania jedynie z tego powodu, że posiada ona stałe dochody nie uwzględniając kosztów utrzymania wiązałoby się dla niej z uszczerbkiem w koniecznych jej i jej rodzinie kosztach utrzymania. Skoro zaś w sprawie niniejszej poniesienie przez stronę skarżącą każdego jednego z kosztów tworzących koszty postępowania wiązałoby się z powstaniem uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny brak jest podstaw do zobowiązania jej do częściowego partycypowania w kosztach postępowania jedynie z tego powodu, że posiada stałe dochody. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.