II SA/Lu 831/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wybudowania na linii naturalnego spływu wód opadowych budynków gospodarczych i zobowiązanie do wykonania określonych robót I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...], stwierdzającą wybudowanie budynków gospodarczych na linii naturalnego spływu wód opadowych na działce Nr 127 w miejscowości G. przez E. W. i zobowiązującą ją – w terminie do dnia 10 kwietnia 2004 r. - do wykopania wzdłuż wybudowanego budynku, rowu umożliwiającego naturalny spływ tych wód oraz do wykonania na wysokości otworów drzwiowych przepustów z kręgów o przekroju co najmniej 40 cm, umożliwiających wyjazd z budynku. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że właściciel gruntu, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeśli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że po wybudowaniu budynków gospodarczych na działce Nr 127 i niwelacji tejże działki, wody opadowe gromadzą się w zagłębieniu terenu na działce Nr 125. Nagromadzona tam woda wiosną i jesienią napływa do środka drewnianego budynku gospodarczego (stodoły) i podtapia tam słomę i siano. W trakcie rozprawy w dniu 3 lutego 2004 r. E W. stwierdziła, że podwyższyła własną działkę ponieważ nie było na nią wjazdu. Dołączona do akt sprawy mapa sytuacyjna wykazuje, że wskutek podwyższenia terenu działki Nr 127 podczas budowy budynku gospodarczego zatamowany został odpływ wody do rowu melioracyjnego. Z tego względu brak jest podstaw faktyczno-prawnych do uwzględnienia zarzutu E. W., podnoszącej, że budynek gospodarczy wybudowała zgodnie z pozwoleniem na budowę i wobec tego skarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, podobnie jak zarzutu, iż decyzja nie powoduje rozstrzygnięć merytorycznych co do sposobu odprowadzania wód powierzchniowych, z tego względu, że budynek posadowiony jest na całej szerokości działki i nie ma technicznych możliwości odprowadzania tych wód, które – zdaniem skarżącej - zostaną jedynie przemieszczone i spowodują zakłócenie stosunków wodnych na sąsiednim terenie. W skardze do Sądu E. W. zarzuca naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1, 2 i ust. 3 ustawy Prawo wodne oraz art. 7 – 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 , art. 104 §2 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa i podnosi, że nie odpowiada za zmiany stanu wody na gruncie , gdyż Wójt wydał jej decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozwolenie na budowę. Wskazuje przy tym, że Kolegium nie wyjaśniło przyczyn zatrzymywania się wód oraz możliwości ich odprowadzania, jak również nie ustaliło stanu faktycznego sprawy z udziałem biegłych dysponujących specjalistyczną wiedzą na ten temat oraz nie rozstrzygnęło sprawy co do istoty bowiem wykonanie nakazanych czynności spowoduje szkody w postaci wyrywania gruntu na działce Nr 128 przez odprowadzaną wodę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W ogólnym postępowaniu administracyjnym obowiązkiem organu administracji publicznej, jest – w myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa - dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, iż organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do państwa (wyrok NSA z 7 października 1983 r. w sprawie sygn. akt SA/Lu 240/83). Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. powinien dotyczyć wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z przepisu art. 77 § 1 kpa wynika nie tylko obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego, ale i obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2000 r. w sprawie sygn. akt I SA/Kr 638/98; wyrok NSA z 4 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt I SA 301/00; wyrok NSA z 17 października 2001 r. w sprawie sygn. akt I SA/111 0/01). W związku z powyższym, zarzut dowolności wykluczają bowiem dopiero ustalenia faktyczne wynikające z całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego (ocenionego) w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich działań niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako koniecznego warunku wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r. w sprawie sygn. akt III ARN 55/94; wyrok NSA z 4 lipca 2001 r. w sprawie sygn. I SA 1768/99). Z akt sprawy wynika, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaakceptowało rozstrzygnięcie organu I instancji, który nie poczynił niezbędnych ustaleń zgodnie z podanymi wyżej zasadami i wydał rozstrzygnięcie niewyjaśniające w żaden sposób, czy pozwolenie na budowę budynku gospodarczego upoważniało skarżącą do podwyższenia terenu działki Nr 127, a przy tym nie wykazał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że nakazane skarżącej czynności umożliwiają przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie bądź zapobiegają szkodom. Według figurującego w aktach sprawy dowodu w postaci mapy sytuacyjnej i rysunku, ilustrującego kierunek spływu wód opadowych oraz usytuowanie budynku gospodarczego (k. 6 akt adm.), woda na działce Nr 125 gromadzi się w bezpośrednim sąsiedztwie granicy z działką Nr 127 przy ścianie budynku skarżącej. Biorąc pod uwagę ustalony kierunek spływu wód, przebiegający centralnie przez zagłębienie terenu na działce Nr 125 należało sprecyzować jakim warunkom ma odpowiadać przedmiotowy rów. Jeśli organ nakazuje wykonanie czynności to musi przy tym określić sposób ich wykonania. W rozpatrywanej sprawie to skarżąca ma wiedzieć w jakiej odległości od ściany budynku powinna wykonać rów odwadniający. Ma również posiadać wiedzę jak głęboki i długi ma być rów, jak i jego przebieg np. w linii prostej, równoległej do ściany budynku gospodarczego, czy też inny. Organ I instancji zastrzega jedynie obowiązek wykonania przepustów na wysokości otworów wjazdowych do budynku i wyznacza termin realizacji nakazanych czynności. Rozstrzygnięcie organu w tym zakresie mimo, że jest zbyt ogólne i przedwczesne, zostało zaakceptowane przez Kolegium bez niezbędnej oceny skuteczności i celowości nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania wymienionych w decyzji prac. Stąd zasadny jest zarzut naruszenia przepisów procesowych Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących nie tylko postępowanie prowadzone przez organ ale i wymagania, jakim powinno odpowiadać samo rozstrzygnięcie. Zgodzić się należy ze skarżącą, że uzasadnienie rozstrzygnięcia nie wskazywało dokładnie przesłanek, które legły u podstaw nakazanych czynności. W konsekwencji skarżąca słusznie zarzuca naruszenie przepisu art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) bowiem przepis ten upoważnia organ do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W tych okolicznościach zaskarżone rozstrzygnięcie podlegało uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu uzasadniał przepis art. 152 cyt. ustawy, zaś w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania – przepis art. 200 tejże ustawy. kg