II SA/Lu 832/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] P. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 22 czerwca 2012 r., po rozpoznaniu odwołania D. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 lutego 2012 r., nr [...], przyznającej zasiłek okresowy na okres od 1 lutego 2010 r. do 31 marca 2010 r. w wysokości 150,10 zł w lutym i 122,02 zł w marcu – uchyliło tę decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego i w tej części orzekło merytorycznie przyznając D. G. zasiłek okresowy w lutym 2010 r. w wysokości 180,11 zł, a w marcu 2010 r. w wysokości 146,42 zł. Decyzja Kolegium zapadła w następujących okolicznościach sprawy: Pismem z dnia 26 lutego 2010 r. D. G. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie zasiłku okresowego na uregulowanie zaległego i bieżącego czynszu mieszkaniowego oraz na opłaty za prąd. Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 22 marca 2010 r., nr [...], odmówił przyznania zasiłku okresowego z przeznaczeniem na opłaty za czynsz i prąd. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 sierpnia 2010 r., nr [...], utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 lutego 2011 r., II SA/Lu 780/10, po rozpoznaniu skargi D. G., uchylił obie wskazane wyżej decyzje. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podkreślił, iż w jego ocenie bezsporne jest, że rodzina skarżącego spełniała przesłankę dochodową, a także wymóg szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie omawianego zasiłku, gdyż skarżący jest zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim okresowo do 30 czerwca 2010 r. Wadliwe było, zdaniem Sądu, stanowisko organów, które wskazały, że samo spełnienie przesłanek z art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest niewystarczające i odmówiły skarżącemu żądanego świadczenia, mając na uwadze przede wszystkim postawę wnioskodawcy, cele i zasady przyznawania pomocy społecznej. Sąd wskazał, że biorąc pod uwagę regulacje prawne ustawy o pomocy społecznej, w tym brzmienie powołanego przepisu, zgodnie z którym zasiłek okresowy "przysługuje" (a nie "może być przyznany"), spełnienie przesłanek ustawowych daję podstawę do przyznania tego świadczenia, a nie pozostawia jego przyznania ocenie opartej na uznaniu wyprowadzonym z zasad ogólnych przyjętych w ustawie o pomocy społecznej. W ocenie Sądu prawnie wadliwa była także argumentacja organów administracji, które odmawiając udzielenia wnioskowanej przez skarżącego pomocy odwoływały się do zasad ogólnych oraz celów pomocy społecznej. Sąd podkreślił, iż w dniu 22 marca 2010 r. organ pierwszej instancji, po rozpoznaniu wniosków skarżącego, wydał dwie decyzje. Pierwsza z nich poddana była kontroli Sądu w niniejszej sprawie, drugą zaś organ przyznał skarżącemu zasiłek celowy na zakup leków dla jego córki. Ustalenia w zakresie stanu faktycznego obu decyzji były identyczne. Zdaniem Sądu sytuacja, w której w tej samej dacie wydawane są dwa diametralnie różniące się rozstrzygnięcia spraw w identycznym stanie faktycznym w odniesieniu do tej samej osoby, niewątpliwie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli wyrażoną w art. 8 k.p.a. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., I OSK 1088/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od tego wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji decyzją z dnia 14 kwietnia 2012 r., nr [...], przyznał wnioskodawcy zasiłek okresowy na okres od 1 lutego 2010 r. do 31 marca 2010 r. w wysokości 150,10 zł w lutym i 122,02 zł w marcu, to jest w wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a posiadanym dochodem rodziny (art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Okres przyznania świadczenia, jak podkreślił organ, uzasadniony był tym, że od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2010 r. rodzina wnioskodawcy objęta już została pomocą w formie zasiłku okresowego, przyznanego odrębna decyzją. W odwołaniu D. G. zarzucił, że przyznana pomoc jest zbyt niska w stosunku do uzasadnionych potrzeb jego rodziny. Kolegium, po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło tę decyzję w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego i w tej części orzekło przyznając odwołującemu się zasiłek okresowy w lutym 2010 r. w wysokości 180,11 zł, a w marcu 2010 r. w wysokości 146,42 zł. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wiążącej oceny prawnej sprawy oraz wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w powołanych wyżej orzeczeniach sądów administracyjnych. Przede wszystkim organ ten był związany wskazaniami sądów obu instancji co do okresu, jakiego dotyczyć ma ewentualne przyznanie świadczenia, to jest od 1 lutego 2010 r. (od miesiąca złożenia wniosku) do 31 marca 2010 r. (od 1 kwietnia 2010 r. przyznano stronie już kolejny zasiłek okresowy). Rozpoznając sprawę Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji ustalając dochód rodziny strony nie uwzględnił dochodu z dodatku mieszkaniowego. Okoliczność ta nie mogła być jednak wzięta pod uwagę przez organ odwoławczy, albowiem prowadziłoby to, zdaniem Kolegium, do naruszenia zakazu reformationis in peius (art. 139 K.p.a.). Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w części dotyczącej wysokości przyznanej pomocy uzasadniało natomiast pominięcie przez ten organ § 1 uchwały Rady Miasta [...] z dnia 15 czerwca 2010 r., nr [...], w sprawie podwyższenia minimalnej kwoty zasiłku okresowego. Zgodnie z tym przepisem minimalna kwota zasiłku okresowego w przypadku rodziny w 2010 r. podniesiona została z 50% do 60% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Uwzględniając wskazany przepis Kolegium przyznało odwołującemu się zasiłek okresowy w lutym 2010 r. w wysokości 180,11 zł, a w marcu 2010 r. w wysokości 146,42 zł. Za podstawę ustalenia wysokości zasiłku okresowego na luty 2010 r. Kolegium wzięło, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dochód rodziny ze stycznia 2010 r. Określając kwotę tego świadczenia na marzec 2010 r. organ uwzględnił dochód z lutego 2010 r., gdyż dochód ten był większy o ponad 10% od dochodu z miesiąca poprzedzającego (art. 106 ust. 3a tejże ustawy). Zdaniem Kolegium przyznanie zasiłku okresowego w minimalnej wysokości było uzasadnione sytuacją rodziny odwołującego się. Dochód rodziny w okresie podlegającym ocenie był regularny, a żona odwołującego się odbywała płatny staż w powiatowym urzędzie pracy. Rodzina otrzymała pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 240 zł na wydatki na leczenie (przyznanego decyzją organu pierwszej instancji z dnia 22 marca 2010 r., nr [...]) oraz w formie dodatku mieszkaniowego, wypłacanego bezpośrednio zarządcy nieruchomości, w której mieszka. Takie rozstrzygnięcie, jak wskazał organ, wynikało również z zachowania rodziny strony, wyrażającego się w postawie roszczeniowej, marnotrawieniu własnych zasobów pieniężnych (art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), braku współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym (art. 4 powołanej ustawy), posiadania przez rodzinę innych, własnych możliwości zaspokojenia własnych potrzeb (art. 2 ust. 1 ustawy), których nie wykorzystała przed złożeniem wniosku o przyznanie omawianego świadczenia oraz faktu, iż w ocenie organu odwoławczego podstawy egzystencji rodziny nie były zagrożone (art. 3 ust. 1 ustawy). Kolegium zwróciło uwagę, że głównym najemcą lokalu w B. P. przy ul. J. [...], w jakim mieszka skarżący wraz z żoną i córką jest jego matka niezamieszkująca z nimi wspólnie, lecz mieszkająca w L. Dodatek mieszkaniowy na pokrycie części opłat eksploatacyjnych tego mieszkania otrzymuje jednak matka skarżącego. Pomimo przyznania tego dodatku, który przekazywany był w całości na rzecz zarządcy nieruchomości, a zatem pomniejszał w sposób istotny faktyczne obciążenie rodziny koniecznością zapłaty bieżącego czynszu, zadłużenie rodziny z tego tytułu wynosiło w dniu 6 listopada 2009 r. – 1 391,51 zł, w dniu 28 stycznia 2010 r. – 739,93 zł, a zaległość za energię elektryczną wynosiła 420 zł. Nadto w okresie, gdy zaczęły powstawać trudności z zapłatą należności za lokal, to jest na sześć miesięcy przed tym, kiedy dług za lokal skumulował się, żona skarżącego w dniu 24 kwietnia 2009 r. razem ze swoją teściową (matką skarżącego) kupiły na współwłasność samochód osobowy marki Volkswagen Vento 1.9 TD, rok produkcji 1993. Wartość rynkową tego samochodu Kolegium oszacowało w dacie jego nabycia na kwotę od 5 700,00 zł do 6 500,00 zł. Bezspornym było przy tym, co podniosło Kolegium, że w tym samym czasie skarżący był wraz z matką współwłaścicielem innego samochodu osobowego marki WAZ LADA 21072 1300, rok prod. 1998. W świetle powyższego rodzinie skarżącego można było zarzucić marnotrawienie własnych zasobów finansowych, uzasadniające – w myśl art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – ograniczenie świadczeń z pomocy społecznej. Jako przykład roszczeniowego podejścia skarżącego i jego rodziny do świadczeń z pomocy społecznej Kolegium podało również fakt, iż zaraz po tym, jak w listopadzie 2009 r. Zakład Gospodarki Lokalowej wezwał skarżącego i jego matkę do zapłaty zaległych i bieżących należności za lokal w wysokości 1 391,51 zł oraz odsetek od tej kwoty, żona skarżącego zakupiła na raty sofę o wartości 899,99 zł, którą począwszy od grudnia 2009 r. spłacała w ratach po 95,20 zł miesięcznie. Zdaniem Kolegium, niezależnie od powodów takiego zakupu, należało uznać, że pilniejszą potrzebą była konieczność uregulowania należności czynszowych oraz za energię elektryczną w kwocie 420 zł. W ocenie organu rodzina, która rozsądnie gospodaruje własnym skromnym budżetem, nie kupiłaby, tak jak to uczyniła rodzina skarżącego, drugiego samochodu osobowego w sytuacji, gdy posiada nieopłacony czynsz za mieszkanie i nie ma na czym spać, bo posiadane przez nią łóżko jest połamane i zniszczone. Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożył do Sądu D. G., podnosząc, iż decyzja ta jest dla niego upokarzająca. Skarżący podkreślił, że jest inwalidą od wczesnego dzieciństwa i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny. Zdaniem skarżącego twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są niezgodne ze stanem faktycznym, a ich treść, której skarżący, niebędący prawnikiem, nie rozumie, ma jedynie na celu "zagmatwanie sprawy". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2013 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego, precyzując skargę wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie: art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. oraz art. 2, art. 3 w zw. z art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że ograniczenie przez ustawodawcę kwoty zasiłku okresowego nie upoważnia organów administracji publicznej do przyjęcia, że zasiłek ten powinien być w każdym przypadku ustalany w kwocie minimalnej. Wbrew twierdzeniom Kolegium, żona skarżącego, która podjęła staż finansowany ze środków urzędu pracy nie utraciła statusu osoby bezrobotnej. Nieetyczne jest stanowisko organu, iż środki przeznaczone na leczenie skarżący mógł przeznaczyć, po uzgodnieniu tego z organem pierwszej instancji, na inne cele np. na wydatki mieszkaniowe. Niezasadne były kierowane pod adresem skarżącego zarzuty dotyczące marnotrawienia przez niego przyznanej mu pomocy. W szczególności, jak podkreślił pełnomocnik, narusza prawo stanowisko Kolegium, które "nie badając stanu starej wersalki, która de facto nie nadaje się do dalszego użytkowania ze względu na jej pierwotne przeznaczenie, statuuje, że zakup nowej jest nieuzasadniony". Skarżący nie może podjąć pracy, z uwagi na stan zdrowia, a zatem nie można mu z tej przyczyny zarzucać braku współdziałania z pracownikiem socjalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Skarżący domagał się przyznania zasiłku okresowego na wydatki mieszkaniowe, a zatem w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą". Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 powołanej ustawy). Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kwoty 477 zł; 2) osobie w rodzinie, której dochód jest niższy od kwoty 351 zł; 3) rodzinie, której dochód w przeliczeniu na osoby w rodzinie nie przekracza kwoty 351 zł. Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 2). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5). Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3 (ust. 6). W świetle § 1 pkt 2 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 15 czerwca 2010 r. w sprawie podwyższenia minimalnej kwoty zasiłku okresowego ([...]) podwyższono minimalną kwotę zasiłku okresowego w 2010 r. w przypadku rodziny - z 50% na 60% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Z powołanych przepisów wynika, że zasiłek okresowy zasadniczo nie jest świadczeniem uznaniowym. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 zasiłek okresowy "przysługuje" wnioskodawcy, a więc winien być mu przyznany. Do oceny organu pozostawiono tylko ustalenie wysokości przyznanego świadczenia – jednakże w ściśle określonych granicach – oraz okresu, na jaki to świadczenie ma być przyznane. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 kwietnia 2012 r., nr [...], przyznającej zasiłek okresowy w wysokości 150,10 zł w lutym 2010 r. i 122,02 zł w marcu 2010 r., w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego i w tej części orzekło merytorycznie przyznając skarżącemu zasiłek okresowy w lutym 2010 r. w wysokości 180,11 zł, a w marcu 2010 r. w wysokości 146,42 zł. Skarżący ani jego pełnomocnik nie kwestionowali długości okresu przyznania przedmiotowego świadczenia, a jedynie jego wysokość, podnosząc, że jest ona nieadekwatna do sytuacji życiowej skarżącego i jego rodziny. W ocenie Sądu wysokość przyznanego skarżącemu świadczenia została prawidłowo określona przez organ drugiej instancji. Oceniając tę kwestię Kolegium zasadnie odwołało się do sytuacji rodziny skarżącego. Niewątpliwie w styczniu i w lutym 2010 r. rodzina ta, poza świadczeniami rodzinnymi przysługującymi na córkę skarżącego, posiadała regularny dochód w postaci otrzymywanego przez żonę skarżącego stypendium za okres stażu, wypłacanego ze środków powiatowego urzędu pracy. Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 marca 2010 r., nr [...], przyznano również rodzinie skarżącego świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 240 zł na wydatki na leczenie. Niekwestionowaną okolicznością jest również fakt udzielenia tej rodzinie pomocy w formie dodatku mieszkaniowego, wypłacanego bezpośrednio na rachunek bankowy zarządcy nieruchomości, w której zamieszkuje rodzina. Nie można zatem uznać, że przyznanie zasiłku okresowego w kwocie określonej w zaskarżonej decyzji zagraża podstawom egzystowania rodziny. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, na co trafnie zwróciło uwagę Kolegium, że za wydatki uregulowanie zaległych i bieżących opłat za prąd i czynsz skarżący jest odpowiedzialny solidarnie z najemcą lokalu, którym jest jego matka – T. G. Saldo zadłużenia za najem lokalu stale rosło, mimo iż wydatki na lokal są rekompensowane dodatkiem mieszkaniowym, którego wysokość od 1 sierpnia 2009 r. wynosiła 265,79 zł, od 1 lutego - 239,51 zł, od 1 sierpnia 2010 r. wynosi 188,01 zł oraz mimo tego, że od kwietnia do końca września organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu na ten cel zasiłek okresowy w wysokości 122,02 zł. Odnośnie zaległych opłat za prąd, faktura z dnia 29 stycznia 2010 r. nr [...] w wysokości 420,27 zł, została uregulowana na początku kwietnia, przez matkę skarżącego, a rachunek nr [...] z terminem płatności do 30 marca 2010 r. w wysokości 188,77 zł – został zapłacony w całości w dniu 25 maja 2010 r., zaś na zapłatę trzeciego – nr [...] w wysokości 188,21 zł z terminem płatności do 31 maja, organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu w dniu 16 czerwca 2010 r. zasiłek celowy w wysokości 141,15 zł. Niekwestionowanym jest również fakt, że w czasie, gdy powiększały się zaległości z tytułu opłat eksploatacyjnych za mieszkanie, rodzina skarżącego kupiła drugi samochód osobowy, co niewątpliwie – wobec złej kondycji finansowej tej rodziny – utrudniło dodatkowo możliwość spłaty zaległych i bieżących zobowiązań finansowych, w tym również należności za czynsz i za energię elektryczną. Zasadnie takie zachowanie zakwalifikowało Kolegium jako przejaw marnotrawienia własnych zasobów pieniężnych. W takim zaś przypadku przepis art. 11 ust. 1 ustawy upoważnia organ administracji do ograniczenie wysokości świadczenia, a nawet odmowy jego przyznania. Organy administracji obu instancji, mając na uwadze treść art. 100 ust. 1 ustawy, stanowiącego, że w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej organy winny kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej, przyznały skarżącemu wnioskowaną przez niego pomoc. Należy więc podkreślić, iż organy obu instancji w sposób wnikliwy i wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy w sprawie, stosownie do wymogów wynikających z przepisów art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Ocena tego materiału dowodowego, zdaniem Sądu, nie nosi znamion dowolności. Niezasadne były zatem zarzuty skarżącego, który kwestionował wysokość przyznanej mu pomocy finansowej. Kolegium wykazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób należyty, odpowiadający w pełni wymogom z art. 107 § 3 K.p.a., z jakich powodów przyznało skarżącemu zasiłek okresowy w wysokości określonej w sentencji tej decyzji. Zwrócić trzeba także uwagę, iż pomimo przyznania skarżącemu świadczenia w minimalnej gwarantowanej ustawą wysokości, nie został on pozbawiony pomocy. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że rodzina skarżącego objęta jest od lat stałą pomocą udzielaną ze środków ze środków Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. W szczególności organ pierwszej instancji odrębną decyzją z dnia 22 marca 2010 r. przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 240 zł jako dofinansowanie do zakupu leków, a kolejnymi trzema decyzjami udzielił mu pomocy w formie: - zasiłku okresowego przyznanego od 1 kwietnia do 30 września 2010 r. w wysokości po 122,02 zł miesięcznie (decyzja z dnia 27 kwietnia 2010 r.), - zasiłku celowego na leczenie w wysokości 306 zł (decyzja z dnia 18 maja 2010 r.), - zasiłek celowy na opłacenie rachunków za energię elektryczną w wysokości 141,15 zł (decyzja z dnia 16 czerwca 2010 r.). Suma świadczeń przyznanych tylko tymi trzema decyzjami wynosi 1 179,27 zł. W okresie ostatnich dwóch lat organ pomocy społecznej wypłacił rodzinie w sumie 4 100,00 zł. Niezasadne są również pozostałe zarzuty skarżącego. Niezależnie od tego, czy żona skarżącego uzyskała dochód jako bezrobotny, skierowany przez starostę do odbycia stażu w trybie przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.), czy też jako pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę, dochód ten podlegał doliczeniu do dochodu rodziny skarżącego. W myśl bowiem art. 8 ust. 3 ustawy za dochód – w rozumieniu tejże ustawy – uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wprawdzie, w świetle art. 8 ust. 4 pkt 5 ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 nie wlicza się świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, jednakże przepis ten nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Żona skarżącego nie została bowiem skierowana do wykonywania prac społecznie użytecznych na podstawie art. 73a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lecz do odbycia stażu, o jakim mowa w art. 53 wskazanej ustawy. Skoro zaś dochód ten podlegał uwzględnieniu w dochodzie rodziny skarżącego, to tym samym – stosownie do art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy – miał on wpływ na minimalną wysokość zasiłku okresowego, który mógł być przyznany skarżącemu. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).