II SA/Lu 839/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. Ch. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr: [...]Kierownik Działu Świadczeń Filii Nr 3 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przyznał S. P. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na okres od 1 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r. w kwocie 168,37 zł miesięcznie. S. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł, iż przyznana mu kwota "narusza godność człowieka" i "nie wystarcza nawet na wegetację". Wyraził również stanowisko, iż zasiłek powinien być mu przyznany na okres co najmniej roku i weryfikowany co 3 miesiące. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., Nr [...] - zaskarżoną w niniejszym postępowaniu - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy wskazał, iż S. P. jest osobą samotnie gospodarującą, bezrobotną, zarejestrowaną w Miejskim Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, niepełnosprawną w stopniu lekkim (orzeczenie na stałe), Cierpi on na cukrzycę, rozedmę płuc, astmę, nadciśnienie, zwyrodnienie kręgosłupa, depresję, zaś jego dochodem jest wyłącznie dodatek mieszkaniowy w wysokości 140,26 zł przyznany na okres od 1 czerwca 2011 r. do 30 listopada 2011 r. Kolegium uznało za uzasadnione przyznanie S. P. zasiłku okresowego w wysokości stanowiącej – zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, co w niniejszej sprawie wynosi 50% x (477 - 140,26) = 168,37 zł. Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż strona jest objęta pomocą społeczną w różnych formach: - nieodpłatnego jednego gorącego posiłku dziennie na okres 3 miesięcy, tj. od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 września 2011 r. o wartości 7,70 zł za jeden posiłek, przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], - zasiłku celowego w miesiącu sierpniu 2011 r. w wysokości 70 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu środków czystości lub higieny osobistej, przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...], - zasiłku celowego w miesiącu lipcu 2011 r. w wysokości 345 zł z przeznaczeniem na pokrycie w całości kosztów zakupu leków i leczenia, przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i przyznanie mu zasiłku w wysokości 477 zł miesięcznie. Skarżący podniósł, iż jako diabetyk jest zmuszony stosować odpowiednią dietę, a przyznana mu kwota nie jest w stanie zapewnić mu odpowiedniego dla jego stanu zdrowia wyżywienia. Skarżący zarzucił organowi "brak znajomości realiów życiowych", gdyż przyznana kwota jest "rażąco niska" i zmusza do "żebractwa". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie mu zasiłku w wysokości 477 zł miesięcznie organ wskazał, iż w świetle art. 38 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja utrzymana nią w mocy nie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego jak i procesowego. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), powoływana w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", w art. 38 ust. 1 stanowi, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zgodnie z art. 38 ust. 2, 3 i 4 zasiłek ten ustala się - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie i nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, i nie niższa niż 20 zł miesięcznie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że zasiłek okresowy zasadniczo nie jest świadczeniem uznaniowym. W przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 38 ust. 1 świadczenie to "przysługuje" bowiem wnioskodawcy, a więc winno być mu przyznane. Uznaniu organu administracji pozostawiono jednak ustalenie wysokości przyznanego świadczenia – jednakże w ściśle określonych granicach – oraz okresu, na jaki to świadczenie ma być przyznane. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00) W ocenie Sądu organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające i słusznie uznały, iż S. P. przysługuje pomoc w postaci zasiłku okresowego. Skarżący - jako osoba bezrobotna, niepełnosprawna, o niskim dochodzie, nieprzekraczającym wskazanego w ustawie kryterium dochodowego - niewątpliwie spełnia przesłanki do przyznania mu przedmiotowego świadczenia. Sąd nie kwestionuje jednak również wysokości przyznanego zasiłku. Należy bowiem uznać, iż organ – działając w granicach przysługującego mu uznania - miał prawo przyznać skarżącemu zasiłek okresowy na wskazane trzy miesiące w wysokości po 168,37 zł miesięcznie. Przyznana skarżącemu kwota mieści się w granicach wysokości tego świadczenia wskazanych przez ustawodawcę, chociaż jest to wysokość w warunkach niniejszej sprawy minimalna. Organ prawidłowo jednak uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy, w tym również ograniczone możliwości ośrodka pomocy społecznej oraz fakt, iż skarżący jest objęty istotną pomocą społeczną także w innych formach. Sąd nie kwestionuje również długość okresu, na jaki został przyznany przedmiotowy zasiłek. Rozstrzygnięcie tej kwestii także zostało pozostawione uznaniu organów administracji. Ubocznie należy zauważyć, że skarżący może uzyskać pomoc w tej formie na dalszy okres czasu, o ile złoży w tym celu stosowny wniosek. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 ustawy, pomoc społeczna nie służy pełnemu zaspokajaniu potrzeb podopiecznych, lecz ma jedynie na celu wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W sprawach z zakresu pomocy społecznej kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być zatem cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).