II SA/Lu 844/21
WyrokWSA w Lublinie2022-02-10
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Brygida Myszyńska-Guziur, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłankę sprawowania stałej lub długoterminowej opieki nad niepełnosprawną matką, która wykluczałaby możliwość podjęcia przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej, uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że skarżąca nie wykazała bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. Zakres sprawowanej przez skarżącą opieki, obejmujący codzienne czynności i wsparcie przy wizytach lekarskich, nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze. Świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować rezygnację z pracy z powodu intensywności opieki, a nie stanowić podstawowe źródło dochodu.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie jest spełniony warunek związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką, a także że nie można jednoznacznie ustalić daty powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając stanowisko o braku związku przyczynowo-skutkowego, mimo że uznało, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 wyłączał przesłankę daty powstania niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzja z dnia [...]. Burmistrz M. P. odmówił przyznania A. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18, roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z oświadczenia o stopniu niepełnosprawności [...] nie można jednak wywnioskować daty jej powstania. Zdaniem organu nie jest także spełniony związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki, a rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z ustaleń pracownika socjalnego, który w dniu [...] przeprowadził z A. K. wywiad środowiskowy, wynika, że stan zdrowia matki strony pogorszył się, w związku z czym wymaga ona pomocy przy wszystkich czynnościach dnia codziennego. Tymczasem przychodzi ona do matki trzy razy w ciągu dnia i spędza u niej każdorazowo około godziny lub dwóch, natomiast nocą matka jest bez opieki. Organ dodał przy tym, że pracownik socjalny odnotował w formularzu wywiadu, że dwukrotnie podejmował próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, tj. w dniach [...]., jednak bezskutecznie, ponieważ nie zastał A. K. pod adresem zamieszkania jej matki. Z analizy dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu pod kątem aktywności zawodowej A. K. wynika natomiast, że od [...]. pracowała jedynie w okresie od [...] do [...]., tym samym w jej przypadku nie ma występuje okoliczność niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad matką. Materiał dowodowy, w ocenie organu, wskazuje także, że rodzeństwo A. K., brat [...], który mieszka na Ś. i siostra [...], która mieszka koło R., nie wskazali obiektywnych przeszkód wyłączających możliwość sprawowania przez nich opieki nad matką wespół ze skarżącą w postaci dostarczania środków finansowych pozwalających na wynajęcie prywatnej opiekunki, czy też opłacanie usług opiekuńczych przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej. Organ zaznaczył przy tym, że A. K. odciąża rodzeństwo z osobistej opieki nad ich matką, ale mimo tego nadal ciąży na nich obowiązek alimentacyjny, który może być realizowany poprzez dostarczenie środków pieniężnych lub niepieniężnych, jak zakup niezbędnych produktów żywnościowych, higienicznych, regulowanie opłat, które pozwolą tę opiekę zabezpieczyć. Wobec tego organ doszedł również do wniosku, że nie ma podstaw do uznania, że jedynie A. K. może opiekować się matką, zważywszy, że jej rodzeństwo deklaruje chęć opieki, a także wskazuje formy zaangażowania w faktyczną jej realizację. Jeśli natomiast rodzeństwo nie ma możliwości zaopiekowania się matką może również na miarę swoich możliwości opłacić usługi opiekuńcze.
Po rozpoznaniu odwołania A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję organu I instancji utrzymało w mocy, chociaż nie podzieliło jego dotyczącego niespełnienia warunku z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne przysługuje , jeśli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej jednak nie później niż do ukończenia 2.5. roku życia. Kolegium powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. w sprawie K 38/13, w którym orzeczono, ze przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ pierwszej instancji powinien był zatem rozpatrzeć wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem zastrzeżenia dotyczącego okresu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W konsekwencji organ pierwszej instancji nie mógł odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tego tylko powodu, że w orzeczeniu Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...]. nie wskazano daty powstania niepełnosprawności [...]. Organ odwoławczy zgodził się natomiast, że strona nie spełnia podstawowego warunku związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaniem stałej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z A. K. w dniu [...] oraz dokumentacji medycznej wynika wprawdzie, że [...] ma chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, dyskopatię wielopoziomową, niedoczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze /karta informacyjna z leczenia szpitalnego z dnia [...] niewydolność krążenia w II klasie [...], miażdżycę uogólnioną, zespół [...] /karty informacyjne z leczenia szpitalnego z dnia [...]. i z dnia [...] oraz napadowe migotanie przedsionków /karta informacyjna, z leczenia szpitalnego z dnia [...] [...] W lipcu i listopadzie [...]. była przyjęta do szpitala na odział rehabilitacji celem usprawniania z powodu nasilenia dolegliwości bólowych kręgosłupa i stawów kolanowych. Dolegliwości bólowe ze strony stawów kolanowych i kręgosłupa ograniczające sprawność ogólną i utrudniające chód matki skarżącej są zasadniczym jej problemem, gdyż z tego powodu była ona jeszcze dwukrotnie hospitalizowana /karty informacyjne z leczenia szpitalnego z dnia [...]. i z dnia [...] a w zaświadczeniu z dnia [...]. specjalista chirurg stwierdził, że zmiany zwyrodnieniowe stawów kolanowych ograniczają ich ruch i wymagają leczenia farmakologicznego oraz rehabilitacji. [...], co skarżąca podała w wyjaśnieniach z dnia [...]. /datowanych na [...]./, porusza się przy pomocy balkonika lub przy pomocy skarżącej. Organ zaznaczył jednak, że od dnia [...]. ma ona przyznane usługi opiekuńcze przez trzy dni w tygodniu, po dwie godziny dziennie od [...] do [...]. Wcześniej strona przychodziła do matki trzy razy w ciągu dnia i spędzała u niej każdorazowo około godziny lub dwóch, natomiast, od kiedy matka ma przyznane usługi opiekuńcze poświęca matce około godziny czasu dziennie. Taki zakres opieki, zdaniem Kolegium, nie wykluczał i nie wyklucza z aktywności zawodowej, choćby z tej na niepełny etat, czy z pracy w trybie zmianowym, który dostępny jest w zakładach znajdujących się w miejscu jej zamieszkania. Wprawdzie oświadczyła, że pomoc asystenta i opiekunki jest niewystarczająca ponieważ matka ma zawroty głowy, suwa nogi gdy chodzi, a jej chód jest niestabilny, ale nie potwierdza tego zachowanie samej matki, która nie złożyła odwołania od decyzji przyznającej usługi opiekuńcze, ani jej samej, która nie poświęcała matce więcej czasu niż pojedyncze i dowolne trzy godziny dziennie, maksymalnie do sześciu godzin, a teraz swoją aktywność w opiece nad matką sprowadziła do godzinny dziennie. W ocenie organu nie sposób ponadto nie zauważyć, że skarżąca nie daje rękojmi należytego wywiązywania się z obowiązku opieki nad matką, skoro zdecydowała się ona wystąpić z wnioskiem o przyznanie usług opiekuńczych. W ocenie Kolegium już sam fakt, że [...] zdecydowała się wystąpić o usługi opiekuńcze a nie prosić córkę o opiekę wskazuje na co najmniej zaburzone relacje pomiędzy nimi, a to, że o takową pomoc wystąpiła za pośrednictwem córki [...], tylko potwierdza taki wniosek. W bliskiej rodzinie, w której członkowie są ze sobą emocjonalnie związani, takie sprawy, najistotniejsze z punktu widzenia osoby wymagającej opieki, są omawiane na bieżąco i rozmowy o tym są na porządku dziennym. Kolegium zwróciło również uwagę, że matka strony nie jest obłożnie chora i co do zasady radzi sobie z podstawowymi czynnościami samoobsługowymi, przyjmowaniem leków i podgrzaniem sobie ciepłego posiłku, co wyjaśniła do protokołu, natomiast w pozostałym zakresie, który nie jest ściśle związany z opieką nad osobą niepełnosprawną i jest wykonywany w każdym gospodarstwie domowym, także w takim, w którym członkowie rodziny są aktywni zawodowo, jak robienie zakupów, realizacja recept, przygotowanie posiłków, sprzątanie i załatwianie spraw urzędowych ma przyznane usługi opiekuńcze z pomocy społecznej. Ponadto poza usługami opiekuńczymi [...] ma przyznane usługi świadczone przez asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej do dnia [...]. w wymiarze dwóch dni w tygodniu, przez dwie godziny. Asystentka rozpoczęła pracę od [...]. z powodu objęcia jej kwarantanną, a jej usługi polegają w szczególności na wsparciu podczas wyjść w wybrane przez podopiecznego miejsca, zakupach z aktywnym udziałem podopiecznego, załatwianiu spraw urzędowych, korzystaniu z dóbr kultury oraz na wykonywaniu czynności dnia codziennego. Kolegium zaznaczyło, że obowiązek alimentacyjny dzieci nie sprowadza się wyłącznie do osobistej opieki nad niepełnosprawnym, niezdolnym do samodzielnej egzystencji rodzicem. Stosownie do art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania /obowiązek alimentacyjny/ obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, świadczenia alimentacyjne mogą być świadczeniami w naturze /osobiste świadczenia/ lub w pieniądzu. To, w jakim zakresie każdy z zobowiązanych powinien zaspokoić usprawiedliwione potrzeby matki jest kwestią wzajemnych ustaleń między nimi. Zgodnie z art. 129 §2 k.r.o. krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach równych odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Jeżeli więc córka [...] i syn [...] nie będą mogli wesprzeć skarżącej w osobistej opiece nad matką, mogą wywiązać się ze swojego obowiązku alimentacyjnego poprzez sfinansowanie opieki nad nią wespół ze skarżącą, ku czemu, zdaniem Kolegium, mają obiektywną sposobność, skoro wszyscy są zdolni do pracy lub pracują.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. zarzuciła decyzji Kolegium wadliwe ustalenie, że nie spełnia warunku bezpośredniego związku przyczynowo- skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Podkreśliła, że Powiatowy Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] r. stwierdził u [...] znaczy stopień niepełnosprawności na stałe, poczynając od dnia [...] r., co oznacza konieczność opieki innych osób. Tylko ona jest w stanie ją sprawować, pozostałe bowiem dwoje dzieci zamieszkują w znacznej odległości od matki, w odległych rejonach kraju, w żaden sposób nie opiekują się nią i tak naprawdę nie są zainteresowani losem matki. Ich zainteresowanie jest sporadyczne, ograniczone do rozmów telefonicznych, okazyjnych i rzadkich spotkań. Ich wiedza o złej sytuacji matki pochodzi z niczym nie popartych opowieściach różnych osób (w tym matki), jednakże nie polega ona na prawdzie. Skarżąca przekonywała, że całkowicie poświęciła się matce, przekładając te obowiązki and możliwość zatrudnienia. Taka opieka musi być permanentna, gdyż jak wynika z dokumentacji lekarskiej, matka skarżącej jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Oprócz sprawowania opieki w domu, różnych czynności z tym związanych, zapewnia również wizyty u lekarza. Wskazała na konflikt z pozostałym rodzeństwem udzielający się ich matce i sprowadzający wszystko do pozbawienia jej wykonywania swych obowiązków wobec matki. Usiłowano zarzucać jej alkoholizm i brak zainteresowania matką. W swoich pismach i wyjaśnieniach w sposób wiarygodny i przekonywujący wypowiedziała się na temat zarówno opiekowania się matką jak też niewłaściwych zachowań rodzeństwa. Podkreśliła, że chcąc zapewnić matce opiekę, nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia, ale też rynek pracy dla osoby w jej wieku jest ograniczony. Każdy, kto wie na czym polega opieka nad osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną i schorowaną, zdaje sobie sprawę z konieczności dużego zaangażowania i to nie tylko w stałych, określonych godzinach i miejscu, ale też w nocy i częstych wyjazdach na wizyty lekarskie. Znosi też kierowane pod jej adresem zarzuty (nawet ze strony matki), traktując to jako przejaw złej woli lub zmiany nastroju.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stanowisko organu należy podzielić. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2020r poz. 111 ) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W wyroku z dnia 16 kwietnia 2021r.( I OSK 2859/20 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny ponownie wskazał, powołując się na swoje dotychczasowe orzecznictwo, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "sprawowania opieki", tym niemniej z treści art. 17 ust. 1 wynika, iż aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sąd po raz kolejny podkreślił, że omawiane świadczenie nie jest więc przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania i w związku z tym świadczenie to nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu a jako rekompensata za rezygnację z pracy z uwagi na rzeczywistą konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Innymi słowy, musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest więc ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Podzielając ten pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2021r. ( I OSK 351/21, także wyrok NSA z 18 maja 2021r. I OSK 275/21 opubl. w CBOSA ) podkreślił, że takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem bowiem jest, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Z tego powodu skoro w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie, wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej (w kontekście ustalenia zakresu sprawowania rzeczywistej opieki nad taką osobą), to tym samym nie ma podstaw ku temu, aby dla ustalenia charakteru i wymiaru sprawowanej opieki organ miał obowiązek przeprowadzenia przeciwdowodu przeciw treści tego orzeczenia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może zatem wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą. Także w tej sprawie jest oczywiste, że matka skarżącej wymaga pomocy innych osób. Stan jej zdrowia ujawnia sporządzony dnia [...]. wywiad środowiskowy z którego wynika, że od 5 lat cierpi na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, chorobę zwyrodnieniową wielostawowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia i miażdżycę. Nie jest w stanie przygotować sobie gorącego posiłku, zrobić kanapki, ponieważ drżą jej ręce. Porusza się przy pomocy laski lub balkonika. Od dwóch lat jest pampersowana. Zgodzić się należy, że przepis art. 17 ust. 1 nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkiwania opiekuna z osobą, nad którą jest sprawowana opieka ( tak NSA w wyroku z 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK1045/19 opubl. w CBOSA ), sąd podziela również pogląd, że "stała" lub "długoterminowa" opieka nie może być rozumiana jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę ( tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. I OSK 371/20 opubl. w CBOSA). Przekonanie jednak organu, że jest brak bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką ma swoje uzasadnienie. Ze wspomnianego wywiadu wynika, że skarżąca pomaga się matce ubrać, umyć przygotować posiłki, załatwia sprawy urzędowe. Sprząta mieszkanie , zmienia pościel, prasuje. Czasami robi matce masaż, zawozi samochodem do szpitala, pomaga przy dawkowaniu leków. Przychodzi do matki 3 razy dziennie po 1-2 godziny, ponieważ mieszka z dziećmi pod innym adresem. W ocenie sądu wymiar sprawowanej opieki przez skarżąca nie wklucza możliwości podjęcia zatrudnienia. Są to zwykle czynności, związane z codziennym funkcjonowaniem, w razie nieobecności skarżącej, jak wynika z akt, taką opiekę zapewnia również jej córka. Tym bardziej, co wynika z wyjaśnień samej skarżącej złożonych [...]. w organie odwoławczym, że w obrębie mieszkania matka porusza się o własnych siłach z pomocą balkonika lub wspierając się o ściany, czy meble. Co do zasady sama się ubiera, a kiedy nie jest w stanie tego zrobić, bo drżą jej ręce i ma trudności z podniesieniem nóg, to siedzi w koszuli nocnej i szlafroku. Sama podgrzeje zupę w mikrofalówce w specjalnej, głębokiej misce, z której jest mniejsza możliwość wylania zupy, napije się i zje, ale brudzi przy tym swoją odzież i miejsce, w którym siedzi, samodzielnie również korzysta z toalety i samodzielnie wykonuje związane z tym czynności, choć nie zawsze poprawnie podciąga ubranie. Sąd nie akceptuje stanowiska, że sprzątanie, gotowanie, wykup recept i robienie posiłków usprawiedliwia przesłankę nie podejmowania zatrudnienia z uwagi na sprawowaną opiekę. Tego rodzaju czynności powinny być normą w funkcjonowaniu rodziny i co oczywiste, wykonuje je wiele pracujących osób, poza godzinami pracy. Wskazać przy tym należy, że pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego rodzicom jest powinnością każdego dorosłego dziecka, szczególnie w zakresie rozmiaru pomocy jakiej udziela skarżąca, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Ponadto skarżący ma dwoje rodzeństwa, które również obciążone jest obowiązkiem alimentacyjnym wobec matki i w miarę swoich możliwości winno wypełnić ten obowiązek w formie bezpośredniej opieki albo też współfinansować usługi opiekuńcze świadczone przez powołane do tego instytucje, na co trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji. Zakres wykonywania opieki czyni również niewiarygodnymi twierdzenia skarżącej, że zajmuje jej ona znaczną cześć dnia. Co istotne, decyzją Burmistrz M. P. z dnia [...]. matce skarżącej przyznano częściowo odpłatne usługi opiekuńcze przez 3 dni w tygodniu po 2 godziny dziennie od dnia [...]. do dnia [...]. Według oświadczenia skarżącej złożonego w organie odwoławczym opiekunka przychodzi w poniedziałki, środy i piątki w godzinach od [...] do [...]. Warto przy tym zaznaczyć, że świadczenie i w takiej wymiarze przyznano na wniosek samej [...]. Podczas wywiadu przeprowadzonego [...]. matka skarżącej stwierdziła, że prosi o pomoc, ponieważ pozostaje bez opieki, zakupy zrobiła jej sąsiadka. Z pisma Burmistrza Miasta z dnia [...]. wynika ponadto, że matce skarżącej przyznano również dodatkowe wsparcie w postaci pomocy asystenta osobistego dwa razy w tygodniu po 2 godziny we wtorki i czwartki w godzinach od [...] do [...] w okresie od [...]. do [...]. Jest to istotna pomoc dla matki skarżącej, co pozwala sądzić, że sprawowana przez nią opieka nie jest na tyle absorbująca, aby uniemożliwiała jej jakąkolwiek aktywność zawodową. Skoro świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. I OSK 2729/16, CBOSA) powinno przysługiwać osobom, które nawet w niepełnym wymiarze nie mogą w jakikolwiek sposób zarobkować z uwagi na intensywność sprawowanej opieki i zależność egzystencji osoby niepełnosprawnej od obecności opiekuna. "Stałość" opieki warunkującej świadczenie pielęgnacyjne musi być tego rodzaju, że ma być nieprzerwana i dlatego wykluczająca nawet częściowe zarobkowanie. W świetle powołanych okoliczności brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że to w związku ze sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką zrezygnowała, czy też nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nawet częściowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2029r. poz. 2325 ) skargę należało oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło