II SA/Lu 85/19
WyrokWSA w Lublinie2019-04-17
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele działek sąsiednich, których nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej, mają status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji czy ich pominięcie w tym postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele działek sąsiednich nie mieli statusu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, ponieważ ich nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Obszar oddziaływania obiektu jest definiowany przez przepisy odrębne i ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W analizowanej sprawie, ze względu na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz charakter planowanej inwestycji, nie stwierdzono wpływu inwestycji na sposób zagospodarowania działek sąsiednich. W związku z tym, pominięcie skarżących w postępowaniu nie stanowiło naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a tym samym nie było podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego. Wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że jako właściciele sąsiednich działek, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, zostali pominięci w pierwotnym postępowaniu. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżący nie posiadają statusu stron, ponieważ ich działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Wojewody, koncentrując się na kwestii legitymacji skarżących do udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. B. i M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. L., P. L., D. G., M. G., K. G., A. G., A. S., M. W., J. W., M. B., M. B., M. M., M. M., A. B., J. J., A. J. od decyzji wydanej z up. Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] [...] z dnia [...] r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. S. i A. S., pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego z wewnętrznymi instalacjami i zbiornikiem bezodpływowym na gnojówkę, w zabudowie zagrodowej wg zaadoptowanego typowego projektu budowlanego o nazwie "M. 02 Obora dla 45 sztuk bydła" na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], położonej w obrębie ewid. [...] S. K. , w jednostce ewid. [...]. S. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W odpowiedzi na wniosek J. i A. S. z dnia 3 kwietnia 2018 r., Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę opisanego powyżej budynku inwentarskiego na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...].
Następnie począwszy od 3 września 2018 r. oraz w kolejnych dniach do organu wpłynęły wnioski: A. i M. K., M. i P. L., D. G., R. G., M. G., [...] i A. G., A. S., M. W., J. W., S. J., M. i M. B. oraz M. i M. M., E. i D. K., J. i A. J., A. B., A. i E. K., J. i i W. B., A. A. i T. G., A. P., K. i M. S. oraz A. K. – wszystkie dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] [...] z dnia 8. roku. Jako przesłanki wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej jako "k.p.a"): - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wnioskodawcy w złożonych pismach stwierdzili, że ich działki położone w bliskim sąsiedztwie z działką inwestorów o numerze ewid. [...], znajdują się w granicach oddziaływania obiektu budowlanego, dla którego wydane zostało pozwolenie na budowę.
Organ I instancji przyjął do łącznego rozpoznania ww. wnioski, a następnie postanowieniem z dnia [...] r., wznowił postępowanie w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy wnioskodawcy zostali pominięci jako strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. W dniu 21 września 2018 r. wpłynęły kolejne wnioski: S. W. oaz M. i P. M. o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 1 p. . Starosta [...] orzekł o łącznym rozpoznaniu wszystkich wniosków, w toku wznowionego postępowania.
Decyzją z dnia 1. r. Starosta [...], działając na podstawie art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 62 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. S. i A. S., wnioskowanego pozwolenia. W świetle przedstawionych dowodów i argumentów w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji uznał, że wnioskodawcy nie posiadają statusu stron w przedmiotowym postępowaniu, w związku z czym decyzja Starosty [...] z 8. r. została wydana z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa i nie ma podstaw do jej uchylenia.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się: M. L., P. L., D. G., M. G., K. G., A. G., A. S., M. W., J. W., M. B., M. B., M. M., M. M., A. B., J. J. i A. J., którzy w ustawowym terminie złożyli odwołanie.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazując, że działka nr ewid. [...], na której części zaplanowano inwestycję, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. przyjętego uchwałą nr XlV/42/2003 Rady Gminy Serniki z dnia 28 sierpnia 2003 roku (Dz. U. Woj. Lub. z 2003 r. Nr 158, poz. 3278 z dnia 16 października 2003 r. z późn. zm.), położona jest w części na terenie przeznaczonym pod mieszkalnictwo rolnicze, oznaczonym symbolem – MR, a w części na terenie o przeznaczeniu pod uprawy polowe oznaczonym symbolem RP.
Organ wyjaśnił, że z przedłożonej dokumentacji wynika, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje wyłącznie ww. działkę na której projektowany jest wnioskowany obiekt budowlany. Zdaniem organu odwoławczego dokonując weryfikacji powyższego w świetle obowiązujących przepisów, Starosta [...] prawidłowo określił obszar oddziaływania obiektu zamykającego się w obrębie działki inwestorów i ustalił krąg stron postępowania - właścicieli działki objętej inwestycją. Załączony do wniosku projekt budowlany spełniał wymogi określone przepisami prawa budowlanego, w związku z powyższym organ związany był przepisami do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Organ II instancji nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności organ nie dopatrzył się naruszenia art. 6 i art. 7 k.p.a. w niniejszej sprawie. Wskazał, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Tymczasem pełnomocnik odwołujących się nie wskazał na czym ten istotny wpływ na wynik sprawy miałby polegać i jakiej konkretnie czynności, mającej wpływ na wynik sprawy miałby dotyczyć.
Organ wyjaśnił, że co prawda odwołujący się jak podnosi się w odwołaniu, nie zapoznali się z treścią sporządzonego projektu budowlanego (adaptowanego) jednakże nie powstrzymało ich to od możliwości kwestionowania zawartych w nim rozwiązań projektowych dotyczących usuwania produktów ubocznych przemiany materii.
Na powyższą decyzję Wojewody, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli M. B. i M. B. (reprezentowani przez radcę prawnego M. B.). Zaskarżonej decyzji zarzucili:
I. naruszenie przepisów prawa postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:
a) art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej, w szczególności poprzez pozbawienie stron postępowania (właścicieli sąsiednich działek) tego statusu, tj. w sposób, który pozostaje w sprzeczności z zasadą legalizmu, praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
b) art. 10 § 1 k.p.a., w ten sposób, że strona, za którą skarżący winni być uznani w przedmiotowym postępowaniu, była całkowicie pozbawiona praw - uczestniczenia w tym postępowaniu, w tym w szczególności do wnoszenia zarzutów i składania wniosków;
c) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności okoliczności wskazanych przez skarżących w treści pisma z dnia [...] r., zgłoszonych na okoliczność niekompletności złożonego przez inwestora projektu budowlanego, a w konsekwencji wadliwości przeprowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę;
d) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a jedynie poprzestanie na dowodach złożonych przez inwestora, pomimo, iż były one kwestionowane przez indywidualnych właścicieli działek oraz są wadliwe (niekompletne), a także pomimo iż pojawiły się okoliczności uzasadniające powtórzenie niektórych czynności postępowania, w szczególności ustalono nowy krąg stron, jak również skarżący dołączyli do akt nowe dowody wskazane w treści pisma z dnia [...] r.,
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego, poprzez brak przyjęcia ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako wyznacznika obszaru oddziaływania obiektu, wskazującego krąg stron postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, podczas gdy przepisami odrębnymi, o jakich mowa w tym przepisie prawa, mogą być także postanowienia konkretnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
b) art. 4 Prawa budowlanego w ten sposób, że organ I instancji pominął badanie zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami powszechnie obowiązującego prawa - nie tylko przepisami prawa administracyjnego, w tym prawa budowlanego jako podstawowej regulacji prawa materialnego dla administracyjnego procesu inwestycyjnego, ale także innych przepisów prawa materialnego, które mają bezpośredni wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie;
c) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, w ten sposób, że organ wydający zaskarżoną decyzję pominął istotny dla rozstrzygnięcia sprawy nakaz badania przepisów i oddziaływań na środowisko, w tym również oddziaływań higienicznych i zdrowotnych, związanych z konkretnym rodzajem zabudowy;
d) art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie, w jakim organy I i II instancji przemilczały w swoich wywodach kwestię związaną z usuwaniem produktów ubocznych przemiany materii, powstałych z chowu 56 cieląt, oraz oddziaływania tego typu działalności na działki sąsiednie, a w szczególności prawa i obowiązki mieszkańców - właścicieli działek sąsiednich;
e) art. 33 ust. 1 w związku z treścią art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż z treści wyjściowego projektu budowlanego (typowego) pod nazwą "[...] Obora dla 45 sztuk bydła" wynika, iż obiekt został zaprojektowany z pominięciem niezbędnej dla prawidłowej gospodarki i zgodnego z przeznaczeniem użytkowania płyty obornikowej, które to działanie w ocenie skarżących mogło spowodować obejście przepisów obowiązującego prawa;
f) § 6 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie z dnia 7 października 1997 r., poprzez jego niezastosowanie pomimo wskazania przez skarżących, że przedłożony przez inwestora projekt jest niekompletny i powinien zostać uzupełniony przez inwestora o wskazanie miejsca posadowienia płyty obornikowej do przechowywania odchodów poza sezonem agrotechnicznym;
g) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z treścią art. 28 k.p.a. poprzez wywiedzenie w sposób oczywiście błędny, że na podstawie niekompletnego projektu zagospodarowania działki i terenu wokoło projektowanego budynku obory, z pominięciem płyty obornikowej, obszar oddziaływania obiektu zamknie się w granicach działki inwestora, a w konsekwencji odmówienie skarżącym jako właścicielom działek sąsiednich statusu strony postępowania - co w obliczu braku ujawnienia konieczności składowania obornika powstającego w wyniku chowu cieląt, stanowi celowe a tym samym rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego;
h) pkt. 1.4. Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" z dnia 5 czerwca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1339), poprzez jego zastosowanie przez organ II instancji, pomimo, iż przywołane Rozporządzenie weszło w życie w dniu 27 lipca 2018 r., a tym samym nie mogło stać u podstaw wydania decyzji nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
W oparciu o przytoczone wyżej zarzuty pełnomocnik skarżących domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią
w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Na wstępie wskazać należy, że objęte w niniejszej sprawie kontrolą Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. W myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów, wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania administracyjnego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast.).
Przepisy art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej jako "k.p.a", enumeratywnie wskazują przyczyny, które obligują do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jedną z tych przyczyn jest w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., okoliczność braku udziału strony w postępowaniu bez jej własnej winy. Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie skarżący domagając się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] [...] z dnia [...] r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. S. i A. S., pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - jako podstawę swojego żądania wskazali właśnie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, że pomimo posiadania interesu prawnego w tym postępowaniu, wynikającego z prawa własności do działek nr ewid. [...] i [...], bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, nie zapewniono im udziału w postępowaniu w charakterze strony. Rozpoznając wniosek oparty na tej podstawie organy obu instancji zakwestionowały natomiast uprawnienie skarżących do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony, w konsekwencji negatywnie oceniając zarzut wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i odmawiając uchylenia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zważywszy więc na argumenty, które legły u podstaw odmowy uchylenia - po wznowieniu postępowania – ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., stwierdzić należy, że istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się do oceny legitymacji skarżących do udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym tą decyzją. Wskazać należy także, że Sąd badając postępowanie wznowieniowe nie odnosi się do żadnych rozwiązań projektowych spornej inwestycji, bowiem podstawą wznowienia w niniejszej sprawie, jaką wskazali skarżący był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a Sąd z urzędu nie dopatrzył się innych przesłanek wznowieniowych.
Jak słusznie zauważono w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji organów obu instancji, stronami postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są wyłącznie podmioty wskazane w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej jako: "ustawa"), który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a, ustalającego generalną zasadę, iż stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z treści art. 28 ust. 2 ustawy wynika natomiast, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy, jako szczególny, ma zatem w niniejszej sprawie zastosowanie przed ogólną regulacją art. 28 k.p.a.
Z kolei obszar oddziaływania obiektu został przez ustawodawcę zdefiniowany jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu (art. 3 pkt 20 ustawy).
Powyższe rozwiązanie, ograniczające zakres podmiotowy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wprowadzono po to, by oprócz inwestora brały w nim udział wyłącznie te podmioty, które w związku z prowadzeniem robót budowlanych doznają ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, do których mają tytuł prawny, bądź sprawują nad nimi zarząd.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę powinno nastąpić, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu nie tylko funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych, lecz również sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia, z jednoczesnym uwzględnieniem treści nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 29 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1509/17 - LEX nr 2499685 i z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 338/17 - LEX nr 2482915; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 1096/17 - LEX nr 2464199).
W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że obowiązkiem organów przy dokonywaniu oceny czy stanowiące własność skarżących działki nr ewid. [...] i [...] znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji zaprojektowanej na działce nr ewid. [...]. Organ zobowiązany był uwzględnić nie tylko charakter i parametry przedmiotowej inwestycji, lecz również sposób zagospodarowania działek skarżących, determinowany obowiązującymi w odniesieniu do tej nieruchomości regulacjami prawnymi. Co więcej, ustalenie, w jakim stopniu obowiązujące regulacje prawne kształtują możliwość zagospodarowania działki skarżących, miało decydujące znaczenie dla oceny, czy i ewentualnie w jakim stopniu realny wpływ na sposób zagospodarowania tej nieruchomości będzie miała przedmiotowa inwestycja.
Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 490/05 ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z innymi przepisami prawa, kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, co w praktyce oznacza, że ograniczają to prawo. Prawo własności jest prawem chronionym konstytucyjnie, jednak w niektórych przypadkach w drodze ustawy może być ograniczone (art. 64 Konstytucji RP). Z tego też względu, wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, a w tym również ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, nie mogą być interpretowane rozszerzająco - bardziej ograniczając prawo własności niż wynika to z literalnego brzmienia ustaleń planu. Zgodnie z zasadą "złotego środka", odzwierciedlającą najlepiej istotę konstytucyjnej ochrony prawa własności, postanowienia miejscowego planu nie powinny być interpretowane w sposób nadmiernie ograniczający prawo własności, ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności" (por. A. Ostrowska Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją A. Glinieckiego, wyd.2, Warszawa 2014r., s. 468).
Zasadnie zatem organy wzięły w swych rozważaniach pod uwagę postanowienia obowiązującej dla przedmiotowego terenu uchwały nr XlV/42/2003 Rady Gminy Serniki z dnia 28 sierpnia 2003 roku (Dz. U. Woj. Lub. z 2003 r. Nr 158, poz. 3278 z dnia 16 października 2003 r. z późn. zm.) w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego. W oparciu zaś o tę uchwałę prawidłowo ustalono, że nieruchomość inwestora - działka nr ewid. [...], na części w której zaplanowano inwestycję, położona jest w terenie przeznaczonym pod mieszkalnictwo rolnicze, oznaczonym symbolem - MR – o następujących ustaleniach: (...) 4) dopuszcza się funkcję usług agroturystyki z możliwością zabudowy obiektami mieszkalnymi, gospodarczymi i usługowymi oraz dla terenów zabudowy zagrodowej z możliwością zabudowy obiektami mieszkalnymi i gospodarczymi łącznie do 25% powierzchni działki;
5) ustala się następujące wymogi wobec zabudowy mieszkalnej rolniczej:
a) wysokość do 2 kondygnacji nadziemnych, z których drugą stanowi poddasze użytkowe,
b) posadowienie parteru do 1,0 metra powyżej najwyższego punktu terenu w obrysie budynku,
c) wysokość kalenicy do 9 metrów,
d) dla nowych budynków dach o symetrycznych połaciach, nachylonych pod kątem 30-45°, z dopuszczeniem naczółków, lukarn itp., dla budynków gospodarczych dopuszcza się dach jednospadowy,
e) dopuszcza się budowę dachów mansardowych bez ograniczeń dla kąta nachylenia połaci,
6) dopuszcza się lokalizację obiektów kubaturowych w granicy działki lub 1,5m od niej w przypadku trudnych uwarunkowań wynikających z rozwiązań przestrzennych,
7) dopuszcza się realizację na terenach MR, w granicach obrysu jednostki funkcjonalnej określonej rysunkiem planu, zabudowy letniskowej (według warunków jak dla terenów ML) zabudowy mieszkaniowej niskiej (według warunków jak dla terenów MN) oraz usług komercyjnych (według warunków jak dla terenów UC), z warunkiem, że zwarty obszar terenów zabudowy letniskowej, jednorodzinnej lub usługowej nie może przekraczać 5.000 m2 na gruntach I-III klasy bonitacyjnej oraz 1 ha dla gruntów IV klasy bonitacyjnej.
Pozostała cześć działki, poza terenem objętym zagospodarowaniem, leży w terenie o przeznaczeniu pod uprawy polowe oznaczonym symbolem RP.
Z projektu zagospodarowania terenu, opracowanego na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa [...] pod nr [...], stanowiącego element projektu budowlanego zatwierdzonego sporną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., wynika, że na działce inwestora, na której ma powstać inwestycja przed wydaniem decyzji z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego istniały następujące obiekty: cztery budynki gospodarcze o murowanej konstrukcji ścian, budynek mieszkalny także o murowanej konstrukcji ścian i studnia (k. 18 proj. bud.). Działka ta była więc już częściowo zagospodarowana.
W sposób niebudzący wątpliwości, z powyżej powołanego projektu wynika także, że działka nr [...] jak również działka [...] są nieruchomościami niezabudowanymi (k. 18 projektu budowlanego).
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego inwestycje, na którą udzielono pozwolenia na budowę zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 71) rzeczona inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a więc organ nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwoleń, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Ponadto, zatwierdzony projekt budowlany został opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, a organ nie dopatrzył się żadnych wad prawnych mogących powodować odmowę wydania decyzji.
Kwestie dotyczące lokalizacji budynków na działce budowlanej uregulowane zostały w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422). Zgodnie z treścią § 12 ust. 6 budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, § 60 i § 271-273, nie może być sytuowany ścianą z oknami lub drzwiami w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 3. Przepisy tego rozporządzenia zawierają również szczególne wymagania dotyczące pomieszczeń inwentarskich (§ 109 i nast.). Brak jest innych przepisów, które formułowałyby inne szczególne ograniczenia w lokalizacji budynków inwentarskich.
W świetle rozwiązań projektowych przedmiotowy budynek znajdować się ma w odległości 8 m od granicy z sąsiednimi działkami o nr ewid. [...] i [...] i jego ewentualna szkodliwość powinna zamykać się w granicach działki inwestora.
W świetle art. 28 ustawy właściciel działki sąsiadującej z działką inwestora jest stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę tylko i wyłącznie wtedy, gdy posiada on interes prawny. Z kolei interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa kształtującego i chroniącego zakres praw i obowiązków prawnych danego podmiotu, nie zaś z przyjętej praktyki, czy subiektywnego przekonania o jego istnieniu. Należy mieć na względzie, że musi on istnieć aktualnie, a nie potencjalnie w przyszłości.
Jak wynika z powołanych wyżej przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka skarżących o nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem MR, natomiast działka nr ewid. [...] przeznaczona jest pod uprawy polowe oznaczone symbolem RP, a zatem realizacja przedmiotowej inwestycji w żaden sposób nie ogranicza ich dotychczasowego przeznaczenia i sposobu użytkowania. Obecnie działki te nie są wykorzystywane na inne cele niż wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tzn. nie zostały na nich zrealizowane żadne inwestycje wchodzące w skład siedliska, jak również nie toczy się żadne postępowanie administracyjne mające na celu zabudowę tych działek.
Ten stan rzeczy w konfrontacji z zarzutami skarżących, pozwala na stwierdzenie, że gdyby skarżący chcieli realizować zabudowę siedliskową na działce nr ewid. [...] to jej wielkość umożliwia realizację obiektów siedliska w odległościach dopuszczalnych prawem od zabudowy istniejącej na działce inwestora. Innymi słowy, uwzględniając ograniczenia w sposobie zagospodarowania (zabudowy) działki skarżącego wynikające z postanowień powołanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie sposób przyjąć, by dodatkowo jakiekolwiek ograniczenia w tym zakresie wprowadzała sporna inwestycja. Wobec treści planu miejscowego inwestycja ta pozostaje bowiem bez wpływu na możliwość zabudowy tej działki.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd w całości podzielił przekonanie organów orzekających w sprawie, że stanowiące własność skarżących działki nr ewid. [...] oraz [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej zaprojektowanej na działce nr ewid. [...], zatwierdzonej pozwoleniem na budowę udzielonym przez Starostę L. w drodze decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Inwestycja ta została bowiem zaprojektowana w sposób zgodny z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa i jako taka nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżącego, bowiem ograniczenia w jej zagospodarowaniu wynikają - niezależnie od udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji - z postanowień jej dotyczących zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz z aktualnego sposobu jej zagospodarowania. Skoro zaś należące do skarżących ww. działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, to w myśl art. 28 ust. 2 ustawy a contrario, skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla tego przedsięwzięcia. Niezapewnienie skarżącym udziału w charakterze strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty [...] nie wypełnia zatem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i tym samym nie mogło stanowić podstawy do uchylenia tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Z tych wszystkich względów, wobec barku podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło