II SA/Lu 851/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca),, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę. Starosta decyzją z dnia [...] września 2008 r. działając na podstawie art. 47 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), zw. dalej Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm. - dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku R.L. – orzekł o niezbędności wejścia na teren nieruchomości położonej w W. o nr ewid. [...], stanowiącej własność E. i J. T., w celu ocieplenia i wykonania tynków zewnętrznych wraz z malowaniem ściany szczytowej budynku mieszkalnego R.L. usytuowanej przy granicy działki sąsiedniej. Określił również, że prace mają zostać wykonane w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym decyzja uzyska przymiot ostateczności, po uprzednim zawiadomieniu właścicieli działki sąsiedniej o terminie wejścia na teren, że roboty prowadzone mają być z wykorzystaniem pasa o szerokości maksymalnie 2 metrów i długości 26,20 metrów przylegającego do działki nr [...], a po ich zakończeniu inwestor zobowiązany jest do przywrócenia terenu sąsiedniej działki do stanu pierwotnego i ewentualnego naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z ww. nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadzone w dniu 3 września 2008 r. oględziny budynku potwierdziły, że ściana szczytowa nie jest ocieplona i nie posiada tynków zewnętrznych, a przeprowadzenie tych robót budowlanych wymaga wejścia na teren działki o nr ewid. [...], której właściciele nie wyrażają zgody na udostępnienie wnioskodawczyni ich nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli E. i J. małż. T., wskazując, iż budynek należący do R.L. wybudowany został niezgodnie z przepisami prawa w granicy nieruchomości, wobec czego wykonanie ocieplenia ściany szczytowej spowoduje naruszenie ich stanu posiadania. Ponadto odwołujący się podnieśli, że inwestor powinien udowodnić, że ocieplenie budynków jest konieczne. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalonego decyzją terminu i orzekł o terminie wykonania robót budowlanych w ciągu 10 kolejnych dni w okresie od 3 listopada do 2 grudnia 2008 r., w pozostałej części utrzymując ją w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zaskarżona decyzja spełnia dyspozycje z art. 47 Prawa budowlanego. Inwestor uzyskał uprawnienie do przeprowadzenia szczegółowo określonych robót budowlanych w wyniku odrębnego postępowania administracyjnego, na podstawie zgłoszenia, przyjętego przez Starostę w dniu 31 lipca 2008 r. Przed wydaniem decyzji organ I instancji ustalił w sposób bezsporny, że roboty budowlane wymagają wejścia na teren działki skarżących, również prawidłowo określił zakres niezbędnego terenu na wykonanie prac. Starosta niewłaściwie wyznaczył jedynie termin orzekający o wejściu na teren działki nr ew. [...], który został ponownie wyznaczony poprzez orzeczenie decyzji organu odwoławczego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła E. T. wskazując, że nie zgadza się wykonanie ocieplenia budynku należącego do R.L., gdyż spowoduje to przekroczenie granicy jej nieruchomości. W jej ocenie przedmiotowy budynek nie wymaga remontu i jest ocieplony od środka w związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, nadmieniając, że zaskarżone postępowanie dotyczyło wyłączenie rozstrzygnięcia o konieczności wejścia na teren działki sąsiedniej w celu wykonania robót budowlanych, nie badało natomiast kwestii zakresu wykonania robót, które były przedmiotem zgłoszenia przyjętego w dniu 31 lipca 2008 r. Wobec powyższego organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który miałby skutkować koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 47 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118), wprowadzający - w przypadku braku dobrowolnej zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości - możliwość administracyjnego ograniczenia prawa własności tegoż właściciela, poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej o niezbędności wejścia na teren jego nieruchomości, z jednoczesnym określeniem granic tej potrzeby oraz warunków korzystania z nieruchomości sąsiada. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, po zakończeniu robót budowlanych, inwestor zobowiązany jest do naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Przepis ten ma charakter szczególny, bowiem pozwala na ograniczenie prawa własności nieruchomości sąsiedniej w stosunku do tej, na której jest realizowana inwestycja. Podkreślić jednak należy, że ingerencja właściwego organu administracji publicznej, podjęta w celu umożliwienia sąsiadowi wykonującemu roboty budowlane wejście na cudzy grunt, jest dopuszczalna dopiero wtedy, gdy inwestor nie uzyska zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na jej udostępnienie. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora właściwy organ określa w drodze decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, określając jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. W ocenie Sądu nie jest trafny zarzut skarżącej, zawarty zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i skardze do tut. Sądu, iż wykonanie ocieplenia budynku przez R. Ł. spowoduje naruszenie prawa własności przysługującego małż. T.. Stosownie bowiem do treści art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, rozpatrując wniosek inwestora o zezwolenie na wejście na sąsiednią nieruchomość, organ ogranicza się jedynie do dokonania oceny niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości co oznacza, że na tym etapie postępowania nie jest uprawniony do badania przebiegu granicy pomiędzy działkami właściciela sąsiedniej nieruchomości i inwestora. Uprawnienie inwestora do dysponowania gruntem na cele budowlane podlega bowiem badaniu na etapie złożenia zgłoszenia (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007r., II OSK 585/06, niepubl.) Dodatkowo podnieść należy, że konstytucyjne prawo własności nie jest prawem bezwzględnym. Jego ograniczenie dopuszcza art. 64 ust. 3 Konstytucji, stanowiąc że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Jednym z przepisów ustaw szczególnych, który wprowadza właśnie takie ograniczenie prawa własności jest art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, pozostający w związku z art. 47 ust. 1 tej ustawy. W celu ochrony praw inwestora, organ administracji w razie uznania, iż spełnione zostały określone w tych przepisach przesłanki, może rozstrzygnąć, iż niezbędne jest wejście inwestora na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania określonych prac budowlanych. Przy czym obligatoryjnie musi określić granice oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości w granicach niezbędnej potrzeby. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody ego, że decyzja Starosty z dnia [...] września 2008 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. R.L. zgłosiła organom administracji publicznej w dniu 31 lipca 2008 r. wolę przeprowadzenia szczegółowo określonych robót budowlanych obejmujących ocieplenie, otynkowanie i pomalowanie ściany budynku będącego jej własnością, usytuowanej przy granicy z działką nr [...]. Powyższe zgłoszenie zostało przyjęte przez Starostę, nie wniesiono sprzeciwu. Wobec odmowy właścicieli nieruchomości sąsiedniej małż. T. udostępnienia pasa gruntu w celu wykonania zamierzonych robót zwróciła się do Starostwa Powiatowego z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren powyższej działki. Organ I instancji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił w sposób bezsporny, że roboty budowlane wymagają wejścia na teren działki skarżących, również prawidłowo określił zakres niezbędnego terenu na wykonanie prac. Sąd dostrzega, iż uzasadnienie skarżonej decyzji winno być sporządzone z większą dokładnością i odniesieniem się do przesłanek uchylenia decyzji I instancji w części dotyczącej ustalenia terminu wykonania robót i wyznaczenia go w sposób odmienny niż to uczynił Starosta, a tym samym z poszanowaniem wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienie to, zdaniem Sądu, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie czyniło jednak zasadnym uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nie można także przyjąć, ze samo wyznaczenie terminu poprzez określenie jego ram w postaci konkretnych dat, ustalonych w odpowiedniej odległości czasowej od dnia wydania decyzji odwoławczej, przy wyznaczeniu samego okresu wykonania robót w postaci kolejnych 10 dni, może stanowić wystarczającą przesłankę uchylenia decyzji. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.