II SA/Lu 855/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata D. P. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. W. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi D. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...](sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, tytułem wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe, w tym kwotę [...](dwadzieścia siedem 60/100) złotych należnego podatku od towarów i usług. Adwokat D. P. wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej w zażaleniu oraz wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że opłaty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) zwane dalej "rozporządzeniem". Paragraf 22 rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Paragraf 23 stanowi zaś, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zatem rozporządzenie będzie miało zastosowanie do spraw, które zostały wszczęte i w danej instancji zostały zakończone przed dniem jego wejścia w życie, to jest dniem 1 stycznia 2016 r. jak i do spraw, które w danej instancji zostały zakończone po tym dniu. Przy czym jak wynika z porównania treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia o zakończeniu postępowania w danej instancji decyduje wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Postanowienie odrzucające skargę wydane zostało w niniejszej sprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. Zatem orzeczenie kończące postępowanie w pierwszej instancji zostało wydane po wejściu w życie rozporządzenia. Stosownie do unormowania § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata (pkt. 2). Sposób ustalania wysokości opłaty, o której stanowi §2 pkt 1 normuje § 4 rozporządzenia. Zgodnie jego ustępem pierwszym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustęp drugi tego paragrafu stanowi zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie utrwalił się pogląd zgodnie, z którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. post. NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; post. NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 513/07; post. NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 341/08; post. NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OZ 321/10; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, W. 2009, s. 704). Tak więc wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. dotyczy tylko pomocy "udzielonej" (por. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt I KZP 15/2005, OSNKW 2005/7-8/60) przy czym musi to być pomoc faktycznie, realnie udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). W niniejszej sprawie pomoc, którą wnioskodawca faktycznie udzielił skarżącej sprowadzała się do sporządzenia i wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę oraz wniesienia o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z unormowaniem §21 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji wynosi za postępowanie zażaleniowe [...] zł. Wynagrodzenie w tej stawce wnioskodawca może otrzymać jednak, gdy uzasadnia to stopnień zawiłości sprawy oraz nakład pracy wnioskodawcy oraz wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie wnioskodawca zapoznał się z aktami sprawy oraz sporządził i wniósł zażalenie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając to na uwadze stwierdzić należy, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy jego nakład pracy i podjęte w sprawie czynności nie przekraczają przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można zatem przyjąć, aby poniesiony przez wnioskodawcę nakład pracy uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w kwocie wyższe od tej, którą przewiduje § 4 ust. 1 rozporządzenia. Przyznania wynagrodzenia w stawce określonej w § 4 ust. 2 nie uzasadnia też charakter sprawy i stopień jej zawiłości. Zatem wysokość wynagrodzenia należy ustalić zgodnie z unormowaniem § 4 ust. 1 rozporządzenia. Maksymalne wynagrodzenie za postępowanie zażaleniowe wynosi [...] złotych. Zgodnie jednak z § 4 ust. 1 rozporządzenia wyniesie ono [...] złotych. W myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia wynagrodzenie to należy powiększyć o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Wynagrodzenie wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych. Wnioskodawca nie wykazał, aby poniósł jakikolwiek wydatki w związku z reprezentowaniem interesów skarżącej. Dlatego referendarz sądowy odstąpił o orzekaniu o zasadności ich zwrotu. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) w zw. z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia należało orzec jak na wstępie postanowienia.