II SA/Lu 865/18

PostanowienieWSA w Lublinie2018-11-19

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, posiadającej dochody z tego gospodarstwa oraz emeryturę matki, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) oraz w jakim zakresie można przyznać prawo pomocy w przypadku braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. W niniejszej sprawie skarżący, posiadając dochody z gospodarstwa rolnego i emeryturę matki, nie wykazał całkowitej niemożności ponoszenia kosztów, jednakże poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym, stąd przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), odmawiając ustanowienia radcy prawnego z urzędu, gdyż dochody pozwalały na pokrycie kosztów jego ustanowienia z wyboru.
Stan faktyczny
Skarżący M. Ś. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący przedstawił swoje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody matki z emerytury, a także koszty utrzymania koniecznego. Sąd ocenił jego sytuację finansową i możliwości ponoszenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a I. przyznać M. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych netto. Dochód z tytułu emerytury w kwocie [...]złotych netto osiąga również matka skarżącego. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Do stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego skarżący zaliczył opłatę za energię elektryczna, wodę i telefon – [...] złotych, raty kredytów – [...] złotych, ubezpieczenie majątku – [...] złotych, ubezpieczenie społeczne rolników – [...] złotych, koszt nawozów i środków ochrony roślin – [...] złotych, pasza dla zwierząt – [...] złotych, paliwo – [...] złotych i koszty leczenia – [...] złotych. Łącznie miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złotych. Skarżący jest właścicielem ciągnika rolniczego rok produkcji 1990 oraz kombajnu zbożowego rok produkcji 1987. Skarżący ma zaciągnięty kredyt rolniczy na kwotę [...]złotych oraz kredyt ratalny zaciągnięty na potrzeby gospodarstwa rolnego na kwotę [...]złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga natomiast porównania aktualnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jego rodziny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby był osobą ubogą, nie mającą środków do życia bądź, aby jego dochody nie pozwalały pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Skarżący jest bowiem właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,77 ha, przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych netto, dwóch budynków gospodarczych, domu, ciągnika rolniczego i kombajnu zbożowego. Dochód posiada też matka skarżącego otrzymująca emeryturę w kwocie [...]złotych netto miesięcznie. Dochody gospodarstwa domowego skarżącego pokrywają wydatki na stałe koszty utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania. Koszty te prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Po poniesieniu wykazanych przez skarżącego miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego z dochodów gospodarstwa domowego pozostaje kwota [...]złotych. Mając na uwadze tę kwotę oraz to, że w toku postępowania niektóre koszty sadowe mogą występować kilkakrotnie, uwzględniając jednocześnie wysokość kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowanie stwierdzić należy, iż poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego matki. Skutku takiego nie spowoduje zaś poniesienie przez skarżącego minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru. Wyniesie ono w niniejszej sprawie, ze względu na przedmiot zaskarżenia 480 złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Zatem kwota pozostająca w gospodarstwie domowym skarżącego po opłaceniu wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego pozwala na poniesienie minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru dla skarżącego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło